Khơi thông dòng vốn dài hạn cho doanh nghiệp

Cú hích nâng hạng và làn sóng vốn ngoại hàng tỷ USD

Nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước một chu kỳ tăng trưởng mới với những kỳ vọng bứt phá mạnh mẽ. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, bài toán về vốn dài hạn luôn là "nút thắt" cần được tháo gỡ.

Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng không thể gánh vác toàn bộ nhu cầu của nền kinh tế, việc hoàn thiện các mảnh ghép mới của thị trường vốn, từ nâng hạng thị trường chứng khoán đến sự trỗi dậy của tài sản số, đang mở ra những lộ trình tài chính đa dạng và bền vững hơn cho doanh nghiệp Việt.

Một trong những cột mốc quan trọng nhất của năm 2026 chính là việc thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp theo tiêu chuẩn FTSE. Đây không chỉ là một danh hiệu, mà là chìa khóa mở cánh cửa đón nhận dòng vốn khổng lồ từ các tổ chức tài chính quốc tế.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Tổng Giám đốc công ty CP Chứng khoán kỹ thương (TCBS), nâng hạng thị trường là yếu tố tác động mang tính trung hạn đầy tích cực. Dẫn chứng các tính toán quốc tế, bà Hiền cho biết tổng dòng vốn ngoại vào Việt Nam nhờ cú hích này trong 5 năm tới có thể đạt khoảng 25 tỷ USD. Riêng trong năm 2026, thị trường có thể kỳ vọng đón nhận từ 2 đến 6 tỷ USD từ các quỹ ETF và các quỹ đầu tư chủ động.

Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, nhấn mạnh rằng mở rộng thị trường vốn là trọng tâm để phát triển hệ thống tài chính cân bằng. Việc nâng hạng sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt sự phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng, tạo nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng dài hạn. Khi các nhà đầu tư nước ngoài tham gia nhiều hơn, thị trường sẽ buộc phải tái cơ cấu theo hướng minh bạch, ổn định và quản trị chuyên nghiệp hơn.

Mảnh ghép công nghệ khơi thông nguồn lực thực

Bên cạnh thị trường chứng khoán truyền thống, một mảnh ghép mới nhưng vô cùng tiềm năng đang dần lộ diện thị trường tài sản mã hóa và tài sản số. Việt Nam đang đi đúng hướng khi quyết liệt thiết lập hành lang pháp lý cho lĩnh vực này, biến tài sản số trở thành một cấu phần chính thống của hạ tầng kinh tế số.

Ông Nguyễn Thế Vinh, nhà đồng sáng lập Ninety Eight, nhận định sự ổn định vĩ mô cùng khung pháp lý rõ ràng là yếu tố then chốt để các nhà đầu tư nước ngoài rót vốn vào các lĩnh vực công nghệ mới như blockchain. Hiện nay, xu hướng "token hóa" tài sản thực (RWA) đang mở ra cơ hội huy động vốn xuyên biên giới đầy linh hoạt.

Ông Nguyễn Trung Trang, Giám đốc sản phẩm của SSI Digital, phân tích các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh và dòng tiền thật có thể phát hành token dựa trên giá trị tài sản thực của mình để thu hút vốn quốc tế.

Ví dụ, một doanh nghiệp sở hữu tài sản 1.000 tỷ đồng có thể phát hành token tương ứng một hình thức tương tự như "IPO sớm" nhưng dễ tiếp cận hơn nhờ công nghệ. Những lĩnh vực như bất động sản, công nghệ cao hay tín chỉ carbon được dự báo sẽ hưởng lợi lớn nhất từ kênh dẫn vốn minh bạch này.

Dù cơ hội đang rộng mở, nhưng các chuyên gia cũng đưa ra những khuyến nghị nghiêm túc đối với cộng đồng doanh nghiệp. Nguồn vốn dài hạn, đặc biệt là vốn ngoại, luôn đi kèm với những yêu cầu khắt khe về tính tuân thủ và minh bạch.

Các kênh dẫn vốn mới đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi tư duy tiếp cận: không chỉ là tìm vốn khi thiếu, mà là xây dựng năng lực tài chính và quản trị để hấp thụ vốn một cách hiệu quả nhất. Quan trọng nhất vẫn là thực lực của doanh nghiệp, thể hiện qua lợi nhuận và dòng tiền thực tế. Hoạt động quản trị cần rõ ràng, sổ sách báo cáo tài chính phải trung thực và hạn chế tối đa các vi phạm pháp lý.

Năm 2026 được xem là thời điểm bản lề khi các mảnh ghép của thị trường vốn Việt Nam dần hoàn thiện. Từ các Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đến các sàn giao dịch tài sản số hiện đại, tất cả đang tạo nên một hệ sinh thái tài chính đa tầng.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cả phía chính sách lẫn doanh nghiệp, dòng vốn dài hạn sẽ thực sự trở thành nguồn nhựa sống, thúc đẩy con tàu kinh tế Việt Nam tiến xa hơn trên bản đồ toàn cầu.