Khởi công Tổ hợp Thép xanh Xuân Thiện gần 100.000 tỷ đồng hướng tới công nghiệp sạch và phát triển bền vững

Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế khu vực ven biển

Dự án được Tập đoàn Xuân Thiện đầu tư trên diện tích hơn 400 ha, gồm hai nhà máy lớn: Thép Xanh số 1 Xuân Thiện Nam Định (88.000 tỷ đồng) và Thép Xanh Xuân Thiện Nghĩa Hưng (10.000 tỷ đồng). Với tổng công suất thiết kế 9,5 triệu tấn thép mỗi năm, tổ hợp này sẽ trở thành trung tâm sản xuất thép lớn bậc nhất phía Bắc, phục vụ nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn như đóng tàu, chế tạo ô tô, năng lượng tái tạo và cơ khí chính xác.

Điểm nổi bật là công nghệ luyện thép của dự án không sử dụng than cốc mà chuyển sang dùng LNG, tiến tới hydro xanh, giải pháp tiên tiến giúp giảm tới 86% phát thải CO₂, phù hợp với mục tiêu trung hòa carbon đến năm 2050 theo cam kết tại COP26.

Dự kiến, lô thép đầu tiên sẽ được xuất xưởng vào giữa năm 2028 và toàn bộ tổ hợp sẽ hoàn thiện vào năm 2030. Sản phẩm chủ lực là thép cao cấp, hiện chưa được sản xuất tại Việt Nam, thay thế phần lớn hàng nhập khẩu.

Phát biểu tại lễ khởi công, Phó Thủ tướng Lê Thành Long khẳng định dự án không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho khu vực ven biển Nam Định. Khi đi vào vận hành, tổ hợp này được kỳ vọng sẽ đóng góp khoảng 20.000 tỷ đồng mỗi năm vào ngân sách và tạo hơn 21.000 việc làm trực tiếp cho phần lớn lao động kỹ thuật cao.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Nam Định Đặng Khánh Toàn, đây là dự án công nghiệp lớn nhất từng được triển khai tại địa phương và có vai trò tiên phong trong định hình không gian phát triển mới tại Khu kinh tế Ninh Cơ rộng gần 14.000 ha, trải dài trên hai huyện Hải Hậu và Nghĩa Hưng. Cùng với hệ thống cảng biển, đường cao tốc và các tuyến ven biển, tổ hợp thép này sẽ là điểm tựa quan trọng để hình thành chuỗi giá trị công nghiệp – logistics – đô thị biển tại đồng bằng sông Hồng.

Phối hợp chặt chẽ, hiệu quả

Thành công bước đầu của dự án thể hiện rõ hiệu quả của mô hình hợp tác đồng bộ giữa các bên. Ngay sau khi chủ trương đầu tư được thông qua, chính quyền tỉnh Nam Định đã khẩn trương hoàn thiện thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng và bàn giao đất đúng tiến độ. Hơn 400 ha đất nông nghiệp, nhà ở của người dân trong vùng dự án đã được thu hồi với sự đồng thuận và chia sẻ cao.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long đánh giá đây là minh chứng sinh động cho sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nhân dân trong việc kiến tạo một nền công nghiệp xanh, hiện đại và bền vững. Ông cũng biểu dương chính quyền Nam Định vì đã chủ động tháo gỡ vướng mắc, cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi để dự án được khởi công đúng hạn.

Ông Trần Anh Dũng – Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh khẳng định, với quy mô và tác động lớn, dự án sẽ tạo lực hút mạnh mẽ cho các ngành dịch vụ và công nghiệp phụ trợ phát triển, đồng thời khẳng định cam kết tiếp tục đồng hành cùng nhà đầu tư trong suốt quá trình triển khai.

Tập đoàn Xuân Thiện cho biết sẽ áp dụng công nghệ luyện thép tiên tiến theo tiêu chuẩn G7, sử dụng lò điện hồ quang và tích hợp hệ thống xử lý môi trường đạt chuẩn châu Âu. Đáng chú ý, nguồn nguyên liệu sẽ được nhập khẩu trực tiếp từ hệ sinh thái khai khoáng của tập đoàn tại châu Phi, giúp kiểm soát chất lượng và đảm bảo chuỗi cung ứng ổn định.

Chủ tịch HĐQT Nguyễn Văn Thiện cho biết doanh nghiệp quyết tâm rút ngắn thời gian thi công 12 tháng so với kế hoạch ban đầu và ưu tiên tuyển dụng nhân lực tại chỗ, đặc biệt là kỹ sư, công nhân kỹ thuật cao nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và phát triển nguồn lực địa phương.

Theo Phó Thủ tướng Lê Thành Long, dự án còn có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh Chính phủ đang xúc tiến sáp nhập các đơn vị hành chính để hình thành “tỉnh Ninh Bình mới” gồm Nam Định, Hà Nam và Ninh Bình. Đây sẽ là một chỉnh thể phát triển hài hòa về địa lý, văn hóa, con người và kinh tế, mở ra không gian liên kết vùng với nhiều lợi thế vượt trội.

Ông nhấn mạnh, trong giai đoạn tới, Việt Nam cần những dự án quy mô lớn, có tính động lực như tổ hợp Thép xanh Xuân Thiện để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 8% năm 2025 và hai con số trong giai đoạn 2026–2030. Đồng thời yêu cầu các bộ, ngành Trung ương tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, chủ động tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư, không để xảy ra tình trạng trì trệ, né tránh trách nhiệm.