Khánh thành Bảo tàng Đà Nẵng và Xây dựng tượng Bác Hồ tại Thư viện Khoa học Tổng hợp

Khánh thành Bảo tàng Đà Nẵng

Tòa nhà 42 Bạch Đằng trước đây là Tòa Đốc lý, Tòa thị chính Đà Nẵng, được xây dựng từ thời Pháp thuộc, đến nay đã 125 năm tuổi, do kiến trúc sư người Pháp thiết kế theo phong cách Tân cổ điển, khởi công năm 1898 và khánh thành năm 1900. Ban đầu, đây là nơi làm việc của các đời Đốc lý Tourane. Tháng 7 năm 1945, là nơi làm việc của Thị trưởng Tourane do Chính phủ Trần Trọng Kim bổ nhiệm. Ngày 26/8/1945, trở thành trụ sở của Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời Thành Thái Phiên. Đầu năm 1947, Pháp tái chiếm Đà Nẵng, nơi đây trở lại là Tòa Đốc lý Tourane cho đến khi Pháp trao trả nhượng địa Tourane cho Chính phủ Quốc gia Việt Nam. Từ đó, Tòa Đốc lý Tourane chính thức trở thành Tòa Thị chính Đà Nẵng.

Không chỉ mang tính biểu tượng, Tòa Thị chính còn là nhân chứng cho thời khắc lịch sử hào hùng của quân và dân Đà Nẵng với sự kiện ngày 29/3/1975, lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc Tòa Thị chính, đánh dấu thắng lợi của quân và dân Đà Nẵng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Qua nhiều giai đoạn xây dựng và phát triển, công trình này từng là trụ sở UBND tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, UBND và HĐND thành phố Đà Nẵng.

Với mong muốn xây dựng một công trình văn hóa tiêu biểu, tương xứng với sự phát triển và quy mô của một thành phố động lực của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, ngày 27/12/2016, Thường trực Thành ủy Đà Nẵng quyết định trưng dụng trụ sở Hội đồng Nhân dân thành phố (số 42 Bạch Đằng) làm Bảo tàng Đà Nẵng. Đây là một quyết định tầm nhìn, thể hiện sự quan tâm của lãnh đạo thành phố đối với lĩnh vực văn hóa.

Tháng 1/2019, theo chủ trương của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng, tòa nhà số 42 và cả tòa nhà số 44 đường Bạch Đằng được cải tạo, nâng cấp để làm Bảo tàng Đà Nẵng. Trên cơ sở đó, tháng 3/2019, UBND thành phố tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc dự án Cải tạo, nâng cấp cơ sở 42 Bạch Đằng làm Bảo tàng Đà Nẵng. Cuộc thi thu hút 8 đơn vị tham gia với 8 phương án, ý tưởng dự thi. Với phương án kiến trúc kết hợp hài hòa giữa trường phái kiến trúc cũ và mới - sự tái sử dụng phù hợp của tòa nhà số 42 - 44 Bạch Đằng dựa trên sự tôn trọng các điều kiện bảo tồn nghiêm ngặt nhất, Công ty Studio Milou Singapore đã đạt giải Nhất cuộc thi.

Ngày 4/6/2021, UBND thành phố Đà Nẵng đã khởi công dự án Cải tạo, nâng cấp cơ sở 42 Bạch Đằng để làm Bảo tàng Đà Nẵng, gồm các hạng mục: Xây dựng khối nhà mới, số 31 Trần Phú; Cải tạo, nâng cấp khối nhà cũ, số 42 - 44 Bạch Đằng với tổng diện tích triển khai: 8.686m2  theo hướng nâng cấp Tòa nhà cổ thành một Bảo tàng có quy mô lớn, vừa mang giá trị văn hóa - lịch sử, vừa mang tính hiện đại.

Sau một thời gian triển khai, dự án Bảo tàng Đà Nẵng đã hoàn thành với nhiều hạng mục quan trọng. Thành công của dự án không chỉ là minh chứng cho tầm nhìn và sự chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo thành phố mà còn khẳng định vai trò, sự nỗ lực của Sở Văn hóa và Thể thao, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật cùng trách nhiệm và tâm huyết từ các đơn vị tham gia thi công công trình. Sự phối hợp chặt chẽ và quyết tâm của tất cả các tổ chức, cá nhân đã góp phần quan trọng giúp dự án Bảo tàng Đà Nẵng hoàn thành đúng tiến độ và đạt chất lượng cao, đáp ứng kỳ vọng và sự đầu tư của lãnh đạo thành phố.

Bảo tàng Đà Nẵng là công trình văn hóa được đầu tư với hệ thống trưng bày, diễn giải khoa học, thẩm mỹ và cơ sở vật chất hiện đại. Với gần 3.000 tài liệu, hiện vật được lựa chọn từ 27.000 tài liệu, hiện vật, kết hợp phong cách trưng bày truyền thống với công nghệ trình chiếu hiện đại; đặc biệt là ứng dụng phim 3D Mapping, phim 3D, phim tư liệu và slide hình ảnh làm tăng tính trải nghiệm, tương tác đối với du khách. Bảo tàng Đà Nẵng sẽ gợi mở và dẫn dắt công chúng tham quan trải nghiệm, tìm hiểu về tự nhiên và lịch sử xã hội Đà Nẵng, những câu chuyện về văn hóa cũng như khát vọng đi lên của một trong những trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước và Đông Nam Á.

Bảo tàng Đà Nẵng với không gian trưng bày được thiết kế một cách khoa học, phù hợp để bố trí các chuyên đề trưng bày hình ảnh, tài liệu và hiện vật, trong đó gồm 9 chuyên đề lớn: Bức tường ảnh Tổng quan về thành phố Đà Nẵng; Thiên nhiên và con người Đà Nẵng; Lịch sử Đô thị Đà Nẵng; Cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập dân tộc; Chứng tích chiến tranh; Đà Nẵng hội nhập và phát triển; Đa dạng văn hóa; Tòa thị chính Đà Nẵng; Sưu tập cổ vật của Bảo tàng Đà Nẵng.

Bảo tàng Đà Nẵng - Biểu tượng kết nối giữa quá khứ và hiện tại, hứa hẹn sẽ trở thành một địa chỉ đỏ, một điểm nhấn kiến trúc độc đáo, mang đậm giá trị lịch sử - văn hóa bên bờ sông Hàn.

Phát biểu khai mạc lễ khánh thành, Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Chinh cho biết, vào năm 2020, thành phố đã quyết định di dời Bảo tàng Đà Nẵng ra khỏi di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải và sử dụng trụ sở của HĐND thành phố Đà Nẵng (số 42, 44 Bạch Đằng), nguyên là Tòa Đốc lý được xây dựng từ thập kỷ 1890 làm Bảo tàng Đà Nẵng mới. Đây là một quyết định có ý nghĩa lịch sử đánh dấu bước chuyển biến trong hành trình xây dựng, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa mang đậm dấu ấn di sản Đà Nẵng nói riêng và đất Quảng nói chung. Nhận được sự ủng hộ, đồng lòng của chính quyền và nhân dân thành phố, cũng như giới nghiên cứu văn hóa lịch sử trong nước.

Chủ tịch UBND thành phố chia sẻ thêm, xác định việc cải tạo, xây dựng công trình Bảo tàng Đà Nẵng từ một tòa nhà lịch sử đặc biệt quan trọng, các cơ quan chức năng của thành phố đã có sự nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm giữ lại một cách hoàn chỉnh nhất các kiến trúc trước đây; đồng thời các khu vực xây mới thực hiện bằng ngôn ngữ kiến trúc hiện đại, hài hòa với cảnh quan, tạo điểm nhấn kiến trúc độc đáo đầy ấn tượng bên bờ sông Hàn.

“Công trình đã đáp ứng được công năng của một bảo tàng hiện đại với các ứng dụng công nghệ số tạo hiệu ứng trực quan sinh động, cách tiếp cận và diễn giải sống động, các không gian tương tác kết nối cảm xúc, trí tuệ giúp khách tham quan có thể tự khám phá, trải nghiệm, kho cơ sở bảo vệ hiện vật theo tiêu chuẩn bảo tồn học hiện đại; bổ sung các khu vực phục vụ cho nhu cầu học tập cộng đồng theo xu hướng thế giới…  Với những thay đổi trên, Bảo tàng Đà Nẵng sẽ trở thành một chiếc cầu nối về những sự kiện, cột mốc, các giá trị văn hóa, lịch sử của thành phố với hiện tại; nuôi dưỡng niềm tự hào, tình yêu quê hương đất nước, góp phần tổng hợp sức mạnh nội sinh của mỗi người dân thành phố trước ngưỡng cửa của kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển”- Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Chinh nhấn mạnh.

Tại buổi lễ, ông Chinh gửi lời cảm ơn các tổ chức, cá nhân đã hiến tặng hiện vật cho Bảo tàng Đà Nẵng. Trong đó, có những hiện vật mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, tiêu biểu như chiếc xe Honda Dame được Biệt động thành sử dụng khi vào tiếp quản Tòa Thị chính Đà Nẵng ngày 29-3-1975 lịch sử do gia đình ông Kiều Thanh Tân hiến tặng.

Áo dài của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình từng mặc trong thời gian giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam do Câu lạc bộ Di sản áo dài Đà Nẵng hiến tặng…

“Tất cả các hiện vật sẽ được lưu giữ, bảo quản, trưng bày một cách trang trọng nhất để những đóng góp quý giá này lan tỏa đến đông đảo người dân và cộng đồng khách tham quan”, ông Chinh cho hay.

Được biết, Bảo tàng Đà Nẵng sẽ mở cửa miễn phí cho khách tham quan đến hết năm 2025. Giá vé tham quan sau đó sẽ do HĐND TP Đà Nẵng quyết nghị.

Xây dựng tượng Bác Hồ tại Thư viện Khoa học Tổng hợp

Trong khuôn khổ của buổi lễ, UBND TP. Đà Nẵng khởi công xây dựng tượng Bác Hồ tại Thư viện Khoa học tổng hợp Đà Nẵng. 

Với vị trí giao thông thuận tiện trên 3 mặt đường: Bạch Đằng - Quang Trung - Trần Phú, gắn với trục văn hóa - lễ hội, dự án Quảng trường Thành Điện Hải, bên cạnh Bảo tàng Đà Nẵng là Thư viện Khoa học Tổng hợp Đà Nẵng. Nơi đây, lãnh đạo thành phố cũng đã quyết định đầu tư dự án xây dựng tượng Bác Hồ trong khuôn viên Thư viện Khoa học Tổng hợp, tại quyết định số 2695/QĐ-UBND ngày 03/12/2024 nhằm tôn vinh, ca ngợi cuộc đời, sự nghiệp và tinh thần hiếu học, hiếu đọc của Bác Hồ, thể hiện tình cảm thiêng liêng của Bác đối với Nhân dân và của Nhân dân Đà Nẵng đối với Bác.

Dự án gồm các hạng mục chính sau: Cải tạo, tôn tạo cảnh quan và hạ tầng kỹ thuật xung quanh; tạo không gian đọc sách thân thiện ngoài trời; Bố trí tượng Bác Hồ ở chính giữa khuôn viên, Tượng cao 2,7m, sâu 1,8m, rộng 1,7m làm từ đá Cẩm thạch màu trắng xám; Bố trí Bức phù điêu ở phía sau tượng Bác Hồ, được sắp xếp lại từ 5 mảng với tổng chiều dài 15m, cao 4,05m, khắc họa hình ảnh Khuê Văn Các ở chính giữa và hình ảnh danh thắng Ngũ Hành Sơn - di tích cấp quốc gia đặc biệt của thành phố Đà Nẵng ở hai bên, bằng đá Granit xám.

Tượng Bác Hồ tại Thư viện Khoa học Tổng hợp sẽ là một địa điểm văn hóa quan trọng để Nhân dân, du khách trong và ngoài nước khi đến Đà Nẵng được chiêm ngưỡng, tưởng nhớ Bác. Qua đó, tuyên truyền sâu rộng, giáo dục truyền thống hiếu học, hiếu đọc và hun đúc tinh thần học tập, đọc sách đối với các thế hệ trẻ của thành phố; góp phần phát triển văn hóa đọc.