Huy động tổng lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Sức ép thanh khoản ngân hàng

Một số dự báo vĩ mô cho thấy, nếu không có giải pháp phù hợp, mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số của Việt Nam trong năm nay có thể sẽ gặp thách thức. Khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở việc bảo đảm đủ nguồn tài chính cho đầu tư công và đầu tư tư nhân.

Đối với lĩnh vực tín dụng, theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB), khi tăng trưởng tín dụng vượt nhanh hơn khả năng huy động tiền gửi, nguồn vốn của các ngân hàng đã chịu nhiều sức ép hơn. Căng thẳng thanh khoản được phản ánh qua các đợt tăng vọt định kỳ của lãi suất liên ngân hàng, có thời điểm vượt lãi suất chính sách, qua đó cho thấy chính sách tiền tệ trên thực tế đã trở nên thắt chặt hơn.

Bên cạnh đó, tác động của xung đột Trung Đông khiến áp lực lạm phát gia tăng. Áp lực từ tỷ giá, thị trường vàng và chênh lệch lãi suất giữa VND với USD tiếp tục khiến dư địa cho chính sách tiền tệ bị thu hẹp. Đến nay, mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các ngân hàng thương mại ổn định lãi suất huy động nhằm tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hỗ trợ nền kinh tế, song lãi suất cho vay vẫn còn neo cao.

Ở góc độ tài khóa, việc đầu tư công tăng mạnh đã khiến thâm hụt tài khóa cao hơn trong năm 2025. Tổng hòa các thách thức tài khóa, tiền tệ cùng biến động giá dầu thế giới đã ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng cao của Việt Nam.

Phân tích sâu hơn về bối cảnh này, bà Tehmina S. Khan, Chuyên gia kinh tế trưởng WB, nhìn nhận rằng để ứng phó với môi trường bên ngoài ngày càng bất định và duy trì động lực cải cách, Việt Nam cần một khung chính sách vững mạnh hơn. Khung chính sách này phải vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và tài chính thông qua các khuôn khổ quản lý rủi ro chặt chẽ hơn trong ngắn hạn, vừa hỗ trợ quá trình chuyển đổi cơ cấu sâu rộng hơn trong trung hạn.

Chuyển dịch tư duy để mở khóa các kênh dẫn vốn dài hạn

Trước yêu cầu cấp thiết về nguồn vốn, thị trường tài chính đang hướng về mục tiêu đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách làm để huy động nguồn lực cho tăng trưởng hai con số. Tại cuộc làm việc vừa qua với Bộ Tài chính, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nêu rõ chín nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó, Chính phủ yêu cầu cần có các giải pháp đủ mạnh để phát triển thị trường chứng khoán; khẩn trương sửa đổi, hoàn thiện Nghị định về trái phiếu doanh nghiệp; thúc đẩy phát triển Trung tâm tài chính quốc tế và tiến tới thành lập Quỹ đầu tư quốc gia. Những chỉ đạo này là tiền đề để xây dựng Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045.

Sự thay đổi về tư duy điều hành đã lập tức được cụ thể hóa bằng các quyết sách pháp lý. Ngân hàng Nhà nước đã ký ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 22/2019/TT-NHNN về giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 15/05/2026.

Quy định mới này nới cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), giúp hỗ trợ thanh khoản cho nhóm ngân hàng quốc doanh nhằm tạo nguồn lực và dư địa mở rộng tín dụng. Song song đó, Bộ Tài chính cũng triển khai lấy ý kiến Dự thảo Nghị định quy định việc chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư, mở ra kênh huy động vốn dài hạn cho hạ tầng.

Nhìn nhận về những chuyển động này, ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị PT Group, Chủ tịch Công ty Xếp hạng tín nhiệm Saigon Ratings, kỳ vọng sự vận động của các cơ quan ban ngành sẽ tạo ra hiệu quả đột phá từ việc kết hợp làm mới các động lực truyền thống và khai phá các động lực mới. Theo ông Minh, ba trụ cột quan trọng gồm đầu tư hạ tầng, thu hút FDI chất lượng cao và phát triển thị trường vốn sẽ tiếp tục đóng vai trò nền tảng.

Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ ngày càng thu hẹp, chính sách tài khóa phải đóng vai trò chủ động hơn trong hỗ trợ tổng cầu, đầu tư hạ tầng và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Đồng thời, cả hai chính sách tài khóa và tiền tệ đều cần phối hợp nhịp nhàng để nâng đỡ, đưa dòng vốn vào khu vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và kinh tế số nhằm mở khóa các động lực mới.

Ngoài ra, các chuyên gia quốc tế cũng khuyến nghị Việt Nam cần khẩn trương giảm sự phụ thuộc quá lớn vào hệ thống ngân hàng bằng cách phát triển mạnh mẽ thị trường vốn, qua đó tăng tổng lực cho nền kinh tế và giữ vững triển vọng tăng trưởng tích cực.