Hội nghị Thành phố Thông minh Việt Nam - Châu Á 2024: Định hướng phát triển đô thị sáng tạo và bền vững

Theo thống kê, hiện nay, 48/63 tỉnh, thành phố của Việt Nam đã triển khai các đề án thành phố thông minh. Trong đó, 14 tỉnh, thành phố đã phê duyệt đề án phát triển đô thị thông minh trước khi ban hành Đề án 950. 20 tỉnh, thành phố đã phê duyệt sau khi Đề án 950 được ban hành, còn 16 tỉnh, thành phố đang lập kế hoạch triển khai. Nhiều địa phương đã giao các đô thị trực thuộc triển khai thí điểm các mô hình thành phố thông minh tại cấp độ thành phố, thị xã, hoặc quận, trước khi nhân rộng ở phạm vi toàn tỉnh.

 

Trong khuôn khổ Hội nghị Thành phố Thông minh Việt Nam - Châu Á 2024, diễn ra vào sáng ngày 2/12 tại Hà Nội, ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA), chia sẻ: “Tính đến tháng 12/2023, Việt Nam đã có 902 đô thị, với tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 42,7%. Đây là mức đô thị hóa tương đương với khu vực Châu Á, trong khi kinh tế đô thị đóng góp khoảng 70% GDP quốc gia.” Cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, các yếu tố kinh tế số, kinh tế xanh và công nghệ mới đang đóng vai trò động lực quan trọng trong phát triển. Kinh tế số thúc đẩy chuyển đổi số ở các ngành truyền thống, trong khi kinh tế xanh tập trung vào phát triển bền vững, bảo vệ môi trường. Các ngành công nghiệp như Bán dẫn, AI, và ngành công nghiệp ô tô đang góp phần không nhỏ vào quá trình này.

Về chính sách, các bộ ngành liên quan, bao gồm Bộ Xây dựng, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Khoa học và Công nghệ, và Bộ Giao thông vận tải, đã ban hành nhiều văn bản pháp lý và khung hướng dẫn để thúc đẩy phát triển đô thị thông minh tại các tỉnh, thành. Hiện Bộ Xây dựng đang hoàn thiện các bước cuối cùng để ban hành Bộ Tiêu chí Đô thị Thông minh Bền vững phiên bản 01, với 4 mảng chính: quy hoạch đô thị thông minh, quản lý hạ tầng đô thị thông minh, các tiện ích đô thị thông minh, và nền tảng cơ sở dữ liệu đô thị thông minh. Các đô thị sẽ được phân loại thành 4 cấp độ, với số lượng tiêu chí từ 16 đến 60.

 

Phó giáo sư Nguyễn Quang Trung, đại diện nhóm nghiên cứu tại Đại học RMIT, đã trình bày kết quả nghiên cứu về thành phố thông minh và bền vững (SSC) trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nghiên cứu chỉ ra sự chênh lệch lớn trong việc phát triển đô thị thông minh tại APAC, với các thành phố như Singapore, Seoul, Sydney và Tokyo là điển hình nhờ áp dụng công nghệ tiên tiến và quản trị hiệu quả. Ngược lại, các thành phố như Jakarta, Manila và TP.Hồ Chí Minh vẫn cần cải thiện cơ sở hạ tầng và nguồn lực để phát triển bền vững. Nghiên cứu cũng chỉ ra khu vực này thiếu hụt khoảng 500 tỷ USD mỗi năm để đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ số, đặc biệt trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng và dịch vụ công. Do đó, hợp tác công tư (PPP) đang trở thành giải pháp cấp thiết để phát triển đô thị thông minh.

PGS Nguyễn Quang Trung cũng nhấn mạnh việc học hỏi từ các thành phố tiên tiến như Singapore, Seoul và Sydney, đặc biệt trong việc tối ưu hóa giao thông, năng lượng và các dịch vụ công, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy hiệu quả kinh tế.

Tại hội nghị, TP. Hà Nội đã giới thiệu đề án “Xây dựng thành phố Hà Nội thông minh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Đề án hướng tới việc phát triển Thủ đô theo mô hình “Văn hiến - Văn minh - Xanh - Thông minh - Hiện đại”. Các mục tiêu chủ yếu bao gồm hoàn thiện cơ chế chính sách, xây dựng nền tảng chính quyền số, phát triển hạ tầng thông tin đô thị thông minh, và đào tạo đội ngũ nhân lực chất lượng cao. Hà Nội cũng đã ban hành "Chiến lược dữ liệu thành phố Hà Nội đến năm 2030" với trọng tâm lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và coi dữ liệu là tài nguyên tạo giá trị mới cho phát triển kinh tế - xã hội.

Để triển khai hiệu quả Đề án, Hà Nội sẽ khai trương Trung tâm Dữ liệu tại Khu Công nghệ cao Hoà Lạc vào ngày 6/12 tới đây, với mô hình hợp tác công tư và sử dụng điện toán đám mây, nhằm tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả đầu tư. Đây là trung tâm dữ liệu đầu tiên của Việt Nam áp dụng mô hình này.

Hội nghị Thành phố Thông minh Việt Nam - Châu Á 2024 không chỉ là sự kiện quan trọng hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia mà còn là diễn đàn lớn để các địa phương tại Việt Nam và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ giải pháp chuyển đổi số. Sự kiện thu hút sự tham gia của hơn 700 đại biểu từ 28 tỉnh thành và 18 quốc gia, sẽ là cơ hội để các nhà lãnh đạo, chuyên gia, và doanh nghiệp công nghệ cùng thảo luận về các giải pháp đột phá trong các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, giao thông thông minh, năng lượng sạch và môi trường bền vững.

Hội nghị cũng sẽ diễn ra Lễ trao Giải thưởng Thành phố Thông minh, Giải thưởng Sáng tạo Tương lai (VietFuture) dành cho sinh viên khởi nghiệp, cùng các hoạt động giao thương và trao đổi về công nghệ thông tin Nhật Bản (Japan ICT Day).