Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy thị trường bảo hiểm phát triển minh bạch và bền vững

Tăng cường hiệu lực quản lý

Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm Nguyễn Quang Huyền cho biết sau gần một năm triển khai, Nghị định số 174/2024/NĐ-CP đã bước đầu phát huy vai trò trong việc nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp bảo hiểm, đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia bảo hiểm và hướng tới một thị trường hoạt động minh bạch, an toàn, phát triển bền vững. Tuy nhiên, bối cảnh đổi mới cơ cấu tổ chức và tinh giản bộ máy hành chính theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả đã đặt ra yêu cầu cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Nghị định, nhằm đáp ứng kịp thời sự thay đổi của hệ thống pháp luật cũng như thực tiễn quản lý.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm, việc sửa đổi Nghị định hướng đến ba mục tiêu trọng tâm: hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ và thống nhất, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, qua đó thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về xử lý vi phạm hành chính; đồng thời củng cố cơ sở pháp lý phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, phòng ngừa và xử lý vi phạm trong ngành.

Tại hội nghị, ông Huyền đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận vào ba nhóm nội dung chính gồm: thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực bảo hiểm; nguyên tắc phân định thẩm quyền giữa các cơ quan có chức năng xử lý vi phạm; và quy định áp dụng pháp luật trong các điều khoản chuyển tiếp. Mục tiêu là bảo đảm Nghị định sửa đổi vừa có tính khả thi, vừa đồng bộ với các quy định pháp luật hiện hành, phù hợp với điều kiện quản lý thực tế, đồng thời tạo hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch để thị trường bảo hiểm phát triển lành mạnh và bền vững.

Gắn kết giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp

Các đại biểu tham dự hội nghị đều thống nhất rằng việc hoàn thiện khung pháp lý về kinh doanh bảo hiểm là yêu cầu khách quan, xuất phát từ thực tiễn phát triển của thị trường.

Đại diện Tổng Công ty Bảo Việt Nhân thọ cho rằng dự thảo Nghị định đã thể hiện rõ tinh thần cầu thị của cơ quan soạn thảo, song cũng kiến nghị loại bỏ cụm từ “phát hiện và không có biện pháp xử lý đối với các đại lý bảo hiểm vi phạm” tại khoản 2 Điều 24, nhằm tránh hiểu sai trong áp dụng và đảm bảo sự minh bạch trong xử lý hành vi vi phạm. Doanh nghiệp đồng thời đề xuất cần quy định rõ hơn về nguyên tắc xử lý, bảo đảm vừa có tính răn đe, vừa phù hợp với đặc thù kinh doanh của ngành bảo hiểm, một lĩnh vực vốn gắn liền với niềm tin và uy tín doanh nghiệp.

Từ góc độ hiệp hội ngành, ông Ngô Trung Dũng – Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đánh giá cao nỗ lực rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật của Bộ Tài chính. Ông cho rằng, việc bổ sung các quy định về bảo hiểm con người và bảo hiểm sức khỏe là hết sức cần thiết, bởi đây là hai lĩnh vực gắn trực tiếp với quyền lợi của người dân và phản ánh rõ nhất tính nhân văn, bền vững của thị trường bảo hiểm. Cùng với đó, cần đồng bộ hóa các quy định liên quan đến hoạt động đầu tư và quản lý vốn của doanh nghiệp bảo hiểm, để bảo đảm thống nhất với các chính sách tài chính hiện hành và định hướng tái cấu trúc thị trường bảo hiểm mà Chính phủ đã đề ra.

Một vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là cơ chế đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm trong bối cảnh thị trường tài chính đang biến động mạnh. Việc quy định rõ giới hạn và kỳ hạn đầu tư không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản lý rủi ro mà còn góp phần đảm bảo an toàn tài chính toàn hệ thống. Đại diện Hiệp hội Bảo hiểm cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc ban hành sớm các văn bản hướng dẫn thi hành Nghị định, tránh khoảng trống pháp lý trong giai đoạn chuyển tiếp, đồng thời thúc đẩy cơ chế đối thoại định kỳ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực thi.

Thị trường bảo hiểm Việt Nam trong những năm gần đây có tốc độ tăng trưởng khá ổn định, với sự gia tăng nhanh về quy mô doanh thu, số lượng doanh nghiệp và mức độ đa dạng sản phẩm. Tuy nhiên, tính cạnh tranh ngày càng cao, cùng với sự xuất hiện của các mô hình bảo hiểm số, bảo hiểm vi mô, và các kênh phân phối mới, đòi hỏi khuôn khổ pháp lý phải được điều chỉnh linh hoạt hơn để thích ứng. Việc sửa đổi Nghị định 174/2024/NĐ-CP, do đó, không chỉ nhằm xử lý các bất cập hiện tại, mà còn hướng đến việc thiết lập một nền tảng thể chế dài hạn, hỗ trợ sự phát triển của thị trường bảo hiểm trong kỷ nguyên chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Kết luận hội nghị, đại diện Bộ Tài chính khẳng định, Bộ sẽ tiếp tục tổng hợp, phân tích và hoàn thiện hồ sơ Dự thảo Nghị định, trình Chính phủ xem xét ban hành trong tháng 12/2025, theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Việc sửa đổi, bổ sung Nghị định số 174/2024/NĐ-CP được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và an toàn cho các doanh nghiệp bảo hiểm – một điều kiện tiên quyết để thị trường này phát triển ổn định, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phục vụ tốt hơn nhu cầu bảo vệ tài chính của người dân và doanh nghiệp.