Hà Nội: Tăng cường công tác quản lý nhà nước về đầu tư dự án, đấu thầu mua sắm công

Tăng hiệu quả mua sắm tài sản công và đấu thầu theo phương thức tập trung

Triển khai hiệu quả công tác hoàn thiện văn bản pháp luật về quản lý tài sản công, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền ban hành Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và các văn bản quy định chi tiết về: Điều kiện mua sắm tài sản công (việc mua sắm tài sản công được áp dụng trong trường hợp cơ quan nhà nước chưa có tài sản hoặc còn thiếu tài sản so với tiêu chuẩn, định mức nhưng Nhà nước không có tài sản để giao và không thuộc trường hợp được thuê, khoán kinh phí sử dụng tài sản công); Phương thức mua sắm tài sản công (mua sắm tập trung hoặc mua sắm phân tán); Tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công đối với trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, xe ô tô, máy móc, thiết bị; Thẩm quyền quyết định và trình tự, thủ tục quyết định mua sắm tài sản công.

Bộ Tài chính cũng đã có các văn bản đề nghị Bộ, ngành, địa phương trong cả nước phối hợp thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về đấu thầu, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công về mua sắm hàng hóa, dịch vụ từ ngân sách nhà nước theo phương thức tập trung nhằm giảm chi phí, thời gian, đầu mối tổ chức đấu thầu, tăng cường tính chuyên nghiệp trong đấu thầu, góp phần tăng hiệu quả trong mua sắm tập trung.

Trong đó, Bộ Tài chính đề nghị khẩn trương rà soát danh mục mua sắm tập trung thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ, ngành, địa phương; tài sản được đưa vào danh mục mua sắm tập trung đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật và thực tế của Bộ, ngành, địa phương. Đồng thời, ban hành hướng dẫn về tiêu chuẩn kỹ thuật và mức giá dự toán của tài sản thuộc danh mục mua sắm tập trung của bộ, cơ quan trung ương, địa phương phù hợp với tiêu chuẩn, định mức sử dụng và nhu cầu sử dụng của cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý.

Bộ Tài chính cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, đơn vị đăng ký nhu cầu mua sắm tập trung để gửi đơn vị mua sắm tập trung tổng hợp đúng thời hạn để tổng hợp và lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ đáp ứng yêu cầu về tài sản của cơ quan, đơn vị.

Bên cạnh đó, yêu cầu đơn vị mua sắm tập trung thực hiện nghiêm việc lựa chọn nhà thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu, bảo đảm chất lượng hàng hóa, dịch vụ và giá mua tối ưu. Tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc tuân thủ quy định của pháp luật trong việc mua sắm tập trung, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm trong mua sắm tập trung của các chủ đầu tư, đơn vị mua sắm tập trung, các nhà thầu và đơn vị quản lý, sử dụng hàng hóa, dịch vụ...

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, việc mua sắm công trong thời gian qua còn gặp một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy định của pháp luật đấu thầu như: Việc đấu thầu lựa chọn nhà thầu (hình thức lựa chọn nhà thầu, nguyên tắc lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nội dung kế hoạch lựa chọn nhà thầu…) và một số vướng mắc liên quan đến tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản (trụ sở, xe ô tô).

Để khắc phục những khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác mua sắm công, Bộ Tài chính đã tích cực phối hợp với các cơ quan liên quan trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công. Đồng thời, đôn đốc, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương ban hành tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công chuyên dùng; phối hợp chặt chẽ với Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong việc đánh giá, tổng kết việc thực hiện Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Cùng với đó, Bộ Tài chính tiếp tục đôn đốc các bộ, ngành, địa phương rà soát danh mục mua sắm tập trung thuộc thẩm quyền ban hành của bộ, ngành, địa phương; Ban hành hướng dẫn về tiêu chuẩn kỹ thuật và mức giá dự toán của tài sản thuộc danh mục mua sắm tập trung phù hợp với tiêu chuẩn, định mức sử dụng và nhu cầu sử dụng của cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý; Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc tuân thủ quy định của pháp luật trong việc mua sắm tập trung, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm..., qua đó góp phần tăng cường hiệu quả trong mua sắm tập trung, đảm bảo hiệu quả, chuyên nghiệp.

Trúng nhiều gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp

Ngày 01/01/2024, Luật Đấu thầu 2023 có hiệu lực và thay thế Luật Đấu thầu 2013, tiếp tục tạo dựng khung pháp lý đầy đủ, đồng bộ, thống nhất về đấu thầu, mua sắm sử dụng nguồn vốn nhà nước. Luật mới bổ sung nhiều quy định nhằm giải quyết các khó khăn, vướng mắc và thích ứng với các đòi hỏi từ thực tiễn, tăng cường hiệu quả công tác lựa chọn nhà thầu, nâng cao hiệu lực thực thi quy định của pháp luật về đấu thầu.

Ngày 25/8/2023, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 6601/VPCP-CN gửi các Bộ, cơ quan ngang Bộ; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các tập đoàn, tổng công ty nhà nước về việc báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu, trong văn bản có nêu: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi về hoạt động lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư, đặc biệt đối với những gói thầu có nhiều kiến nghị, phản ánh tiêu cực, vi phạm; những gói thầu có ít nhà thầu tham gia dự thầu và có tỷ lệ tiết kiệm thấp; những trường hợp một nhà thầu trúng nhiều gói thầu tại một địa phương, một chủ đầu tư, bên mời thầu trong thời gian dài. Trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì kịp thời có biện pháp xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Ngày 21/06/2019 Văn phòng Chính phủ ra công văn số 5464/VPCP-CN về tình hình triển khai đấu thầu qua mạng giai đoạn 2016 – 2018 và lộ trình giai đoạn 2019 – 2025. Công văn nêu ý kiến chi đạo như sau: “Yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương, Tổng công ty, Tập đoàn kinh tế nhà nước nghiêm túc triển khai đấu thầu qua mạng theo chỉ tiêu nêu tại Nghị quyết Chính phủ số 01/NQ-CP năm 2019; thường xuyên giám sát việc triển khai đấu thầu qua mạng tại các đơn vị trong phạm vi quản lý của mình. Thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với những gói thầu chỉ có duy nhất 01 (một) nhà thầu tham gia và xử lý nghiêm khắc chủ đầu tư và các bên liên quan nếu phát hiện hành vi vi phạm, không bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu”.

Ngày 15/11/2017, Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã ban hành Thông tư 04/2017/TT-KHĐT quy định chi tiết về lựa chọn nhà thầu qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, có hiệu lực từ ngày 01/03/2018. Trên cơ sở đó, nhiều đơn vị với vai trò là chủ đầu tư đã tăng cường áp dụng hình thức đấu thầu qua mạng nhằm góp phần đẩy lùi tiêu cực trong hoạt động đấu thầu, triển khai nghiêm túc lộ trình, cắt giảm những chi phí không cần thiết và tiết kiệm cho ngân sách nhà nước.

Trước đó, nhằm hạn chế tình trạng tiêu cực trong đấu thầu, tiết kiệm chi phí và ngân sách nhà nước, đơn giản hóa quy trình thủ tục đấu thầu và tăng tính cạnh tranh, hiệu quả đấu thầu, ngày 13/07/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1402/QĐ-TTg chính thức áp dụng hình thức đấu thầu qua mạng trên phạm vi toàn quốc.

Theo khảo sát của Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư tại Hà Nội có một số nhà thầu liên tiếp trúng nhiều gói thầu lớn trên địa bàn các quận huyện (Hà Nội) với tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước vô cùng thấp. Bên cạnh đó, nhiều thiết bị tại các gói thầu mua sắm có dấu hiệu "đội giá" như sau:

Huyện Phú Xuyên

Các dự án, gói thầu do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng, thuộc UBND huyện Phú Xuyên (Hà Nội) chủ đầu tư/bên mời thầu thường xuyên xuất hiện doanh nghiệp liên tục tham gia và trúng nhiều gói thầu sử dụng ngân sách Nhà nước nhưng thường có tỷ lệ tiết kiệm ở mức nhỏ giọt, không đáng kể, thậm chí còn vi phạm Luật Đấu thầu.

UBND huyện Phú Xuyên đã thực hiện chỉ đạo của Thường trực Huyện ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy về việc tổ chức thực hiện Kết luận số 33-KL/UBKTTU ngày 29/9/2022 của Ủy ban Kiểm tra Thành Ủy Hà Nội, trong đó có nội dung xử lý đối với 3 đơn vị tư vấn và 3 đơn vị nhà thầu thi công vi phạm quy định về đấu thầu tại các dự án của huyện Phú Xuyên.

Thực hiện xử lý vi phạm hành chính theo mức quy định tại Nghị định số 122/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư đối với các đơn vị tư vấn vi phạm Khoản 1, Khoản 2, Điều 76 của Luật đấu thầu. Về nội dung này, phòng Tài chính – kế hoạch đã lập biên bản xử lý vi phạm hành chính đối với 03 tổ chức gồm: Công ty tư vấn xây dựng giao thông Tây Thăng Long; Công ty Cổ phần tư vấn quản lý dự án Hà Nội; Công ty Cổ phần tư vấn và xây dựng số 8. Tuy nhiên, các đơn vị tư vấn chưa ký biên bản và có văn bản giải trình không chấp nhận các vi phạm mà Ủy ban Kiểm tra Thành ủy đã nêu trong Kết luận. Cùng với đó các đơn vị tư vấn đã có công văn gửi Cục đấu thầu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư để xin ý kiển về những vi phạm nêu trên. Do vậy, sau khi có văn bản trả lời của Cục đấu thầu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, UBND huyện sẽ xử lý theo quy định.

Huyện Thanh Trì

Công ty cổ phần xuất nhập khẩu và đầu tư NTC Việt Nam liên tiếp trúng nhiều gói thầu lớn trên địa bàn huyện với tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước vô cùng thấp. Bên cạnh đó, nhiều thiết bị tại các gói thầu mua sắm có dấu hiệu "đội giá".

Ngày 22/11/2021, ông Nguyễn Huy Toàn – Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì đã ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu: Xây lắp và thiết bị thuộc Dự án: Trường mầm non Vĩnh Quỳnh (thôn Vĩnh Ninh), huyện Thanh Trì. Công ty NTC Việt Nam trúng gói thầu với vai trò liên danh phụ, giá trúng thầu là 85.191.648.000 VNĐ, so với giá dự toán gói thầu là 86.156.629.000 VNĐ, giá trúng thầu tiết kiệm 964.981.000 VNĐ cho ngân sách Nhà nước.

Ngày 28/12/2021, ông Nguyễn Huy Toàn – Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì đã ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu: Mua sắm thiết bị thuộc dự án: Trường THCS Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì. Công ty NTC Việt Nam trúng gói thầu với vai trò độc lập, giá trúng thầu là 3.919.526.000 VNĐ, so với giá dự toán gói thầu là 3.943.186.000 VNĐ, giá trúng thầu tiết kiệm 23.660.000 VNĐ (tương đương tiết kiệm khoảng 0,6%) cho ngân sách Nhà nước.

Ngày 27/12/2022, ông Trần Việt Trung - Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì đã ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Xây dựng và thiết bị (thực hiện lựa chọn nhà thầu qua Hệ thống mạng đấu thầu Quốc Gia) thuộc dự án: Xây dựng trung tâm văn hoá thể thao xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì. Công ty NTC Việt Nam trúng gói thầu với vai trò liên danh phụ, giá trúng thầu là 41.319.137.595 VNĐ, so với giá gói thầu đưa ra là 41.595.075.000 VNĐ, giá trúng thầu tiết kiệm 275.983.000 VNĐ (tương đương tiết kiệm khoảng 0,66%) cho ngân sách Nhà nước.

Ngày 13/12/2022, ông Trần Việt Trung – Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì đã ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu: Xây lắp và thiết bị thuộc Dự án: Xây mới Trường THCS Vạn Phúc, huyện Thanh Trì. Công ty NTC Việt Nam trúng gói thầu với vai trò liên danh phụ, giá trúng thầu là 118.669.601.000 VNĐ, so với giá dự toán gói thầu là 119.614.762.000 VNĐ, giá trúng thầu tiết kiệm 945.161.000 VNĐ (tương đương tiết kiệm khoảng 0,7%) cho ngân sách Nhà nước.

Ngày 21/9/2022, ông Trần Việt Trung – Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì đã ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu xây dựng và lắp đặt thiết bị (thực hiện lựa chọn nhà thầu qua Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia) thuộc dự án: Nâng cấp, mở rộng trường THCS Tam Hiệp huyện Thanh Trì. Công ty NTC Việt Nam trúng gói thầu với vai trò liên danh phụ, giá trúng thầu là 73.180.261.000 VNĐ, so với giá dự toán gói thầu là 73.999.330.000 VNĐ, giá trúng thầu tiết kiệm 819.069.000 đồng cho ngân sách Nhà nước.

Quận Hoàng Mai

Ngày 03/7/2023, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Hoàng Mai giao gói thầu xây lắp thuộc dự án xây dựng Nhà văn hoá số 17 phường Thịnh Liệt trị giá gần 22 tỷ đồng. Đơn vị trúng thầu là liên danh Công ty cổ phần xây lắp và thương mại Khang Thịnh – Công ty Cổ phần Đại Nam Phát – Công ty Cổ phần dịch vụ kỹ thuật Ba Đình. Tại quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu có một số “điểm lạ” cần được làm rõ. Đó là tại Điều 1, Quyết định số 166/QĐ-BQLDA đề ngày 3/7/2023 do ông Giang Chí Trung – Giám đốc Ban ký khác thông tin đơn vị trúng thầu so với Điều 2. Cụ thể là: Tại Điều 2 của Quyết định này, đơn vị trúng thầu không chỉ có liên danh Công ty Cổ phần xây lắp và thương mại Khang Thịnh – Công ty Cổ phần Đại Nam Phát – Công ty Cổ phần dịch vụ kỹ thuật Ba Đình mà còn xuất hiện thêm Công ty Cổ phần kiến trúc và xây dựng Asecon Việt Nam – Công ty Cổ phần phòng cháy chữa cháy Việt Nam – Công ty Cổ phần điện lực Sông Hồng cùng là thành viên của liên danh trúng thầu. Trong khi tại Báo cáo đánh giá, chỉ các đơn vị như ở Điều 1 được đề xuất vào vòng thương thảo hợp đồng.

Vấn đề thứ 2 là, giá gói thầu này là 22,412 tỷ đồng, giá dự thầu là 22,334 tỷ đồng, không ghi nhận giảm giá, chỉ một liên danh đấu rồi trúng thầu, nhưng sau vòng thương thảo, giá trúng thầu được giảm xuống còn 21,928 tỷ đồng. Việc giảm giá thầu ở vòng thương thảo là rất tốt, tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước, nhưng trong trường hợp này thì có vẻ hơi lạ vì chỉ một nhà thầu tham dự, giá dự thầu đã thấp hơn giá gói thầu, tức là đủ điều kiện trúng thầu nhưng vì sao lại giảm giá dù giá trị giảm giá không nhiều, chỉ giảm 406 triệu đồng so với giá dự thầu và giảm 484 triệu so với giá gói thầu.

Quận Cầu Giấy

Ngày 26/10/2023, Ban dự án Cầu Giấy giao gói thầu toàn bộ phần xây dựng, mua sắm lắp đặt thiết bị công trình dự án cải tạo sửa chữa UBND phường Nghĩa Tân cho Công ty Cổ phần Xây dựng và thương mại Busan – Công ty TNHH Thang máy và thiết bị Nam Long – Công ty TNHH Cơ điện FIS – Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển công nghiệp và hạ tầng – Công ty TNHH Đầu tư kỹ thuật Gia Hưng – Công ty TNHH Hiếu Nam với giá trúng thầu là 36,34 tỷ đồng. Gói thầu này chỉ 1 nhà thầu tham dự đấu rồi trúng, tiết kiệm chỉ 78 triệu đồng, tỷ lệ tiết kiệm là 0,21%.

Ngày 20/12/2023, Ban này giao gói thầu thi công xây dựng cải tạo lòng đường, vỉa hè trong khu công nghệ thông tin tập trung quận Cầu Giấy tại phường Dịch Vọng Hậu, giá trúng gói này là 24,85 tỷ đồng, liên danh trúng là Công ty TNHH Tư vấn đầu tư xây dựng Cường Thịnh – Công ty Cổ phần PCCC Bình An Khang, gói này chỉ 1 nhà thầu tham dự, tiết kiệm chỉ 84 triệu đồng, tỷ lệ là 0,34%.

Ngày 25/12/2023, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy giao gói thầu trị giá hơn 125,44 tỷ đồng, gói thầu thi công xây dựng, lắp đặt thiết bị thuộc dự án mở rộng, cải tạo trường THCS Lê Quý Đôn tại phường Nghĩa Đô, liên danh trúng thầu là Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng và thương mại Thăng Long Hà Nội – Công ty Cổ phần Xây dựng 749 – Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội – Công ty TNHH Cơ điện FIS – Công ty TNHH Thang máy và thiết bị Nam Long. Cũng như nhiều gói thầu khác, gói này chỉ một nhà thầu đấu rồi trúng, do không có sự cạnh tranh về giá nên số tiền tiết kiệm cho ngân sách siêu thấp, chỉ 17 triệu đồng, tỷ lệ là 0,01%.

Ngày 26/12/2023, Ban này giao gói thầu trị giá hơn 117 tỷ đồng, toàn bộ phần xây dựng, mua sắm lắp đặt thiết bị công trình dự án dự án xây dựng trường THCS tại ô đất D27 cho liên danh Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển xây dựng Việt Đức – Công ty Cổ phần phòng cháy chữa cháy (PCCC) Thăng Long – Công ty TNHH Thang máy và thiết bị Nam Long – Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội. Gói này tiết kiệm 604 triệu đồng, tỷ lệ là 0,51%, như nhiều gói khác, gói này cũng chỉ 1 nhà thầu tham dự.

Cùng ngày, Ban này tiếp tục giao gói thi công xây dựng, mua sắm lắp đặt thiết bị công trình dự án dự án xây dựng trường tiểu học tại ô đất D27 cho liên danh Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển xây dựng Thăng Long – Công ty Cổ phần PCCC Thăng Long – Công ty TNHH Thang máy và thiết bị Nam Long – Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội. Gói này giá trúng thầu là 116 tỷ đồng, giá dự toán là 117 tỷ đồng, tiết kiệm 358 triệu đồng, tỷ lệ là 0,3%.