Gom lúa, gạo gây mất cân đối cung cầu cục bộ, đẩy giá lúa gạo lên cao

Nhập 220.000 tấn gạo

Tại Hội nghị, Phó Tổng cục trưởng Phạm Vũ Anh phát biểu, Tổng cục Dự trữ Nhà nước (DTNN) đã tích cực phối hợp với các bộ, ngành trong công tác xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, định mức kinh tế - kỹ thuật làm cơ sở cho công tác quản lý điều hành Dự trữ Quốc gia (DTQG).

Tổng cục DTNN đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan và các đơn vị thuộc Bộ trình Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch, dự toán chi mua tăng hàng DTQG năm 2024 và báo cáo Bộ Tài chính chuyển nguồn cho các bộ, ngành quản lý hàng DTQG; đã giao chỉ tiêu kế hoạch năm 2024 và hướng dẫn các đơn vị trong toàn Tổng cục thực hiện. Tổng cục DTNN đã triển khai mua nhập 220.000 tấn gạo.

Các bộ, ngành quản lý hàng DTQG đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương, chỉ đạo, tổ chức thực hiện xuất cấp hàng DTQG nhanh chóng, kịp thời góp phần phòng chống thiên tai, dịch bệnh, khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống, đảm bảo an sinh xã hội... 

Tổng cục DTNN đã thực hiện xuất cấp tổng số 51.631 tấn gạo, trị giá khoảng 687 tỷ đồng. Nguyên nhân dẫn đến thời gian thực hiện nhiệm vụ còn kéo dài được nêu rõ do một số bộ, ngành, cơ quan, đơn vị chưa kịp thời phối hợp trong việc báo cáo công tác quản lý, xuất cấp hàng DTQG; hồ sơ cấp phát, thẩm định vốn phí mua hàng DTQG.

Cùng với đó, tại Việt Nam, một số địa phương có hiện tượng mua gom lúa, gạo, gây mất cân đối cung cầu cục bộ, đẩy giá lúa gạo lên cao; giá gạo nội địa tại thời điểm đóng mở thầu cao hơn nhiều so với mức giá thời điểm xây dựng dự toán đã tác động trực tiếp đến kết quả đấu thầu mua gạo nhập kho DTQG năm 2024.

Đồng thời một số địa phương báo cáo nhu cầu hỗ trợ gạo còn chậm, có địa phương gửi nhu cầu xong lại có văn bản đề nghị không nhận gạo hỗ trợ, gây khó khăn, kéo dài thời gian tổng hợp nhu cầu; việc phân bổ, tiếp nhận gạo hỗ trợ học sinh tại một số địa phương chưa kịp thời…

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận, quy hoạch tổng thể hệ thống kho dự trữ quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 chưa hoàn thành; công tác giải ngân thực hiện nhiệm vụ DTQG còn chậm; công tác mua hàng dự trữ nhất là vật tư, thiết bị chưa đạt tiến độ; công tác tham mưu trong xây dựng cơ chế chính sách, nhất là xây dựng các Thông tư còn chưa đảm bảo chất lượng, tiến độ còn chậm.

Đẩy mạnh công tác phân cấp, phân quyền

Tổng cục DTNN nhấn mạnh sẽ tiếp tục tập trung triển khai các nhiệm vụ nhằm thực hiện mục tiêu chủ động đáp ứng yêu cầu đột xuất, cấp bách trong 6 tháng cuối năm. Trong đó tập trung đôn đốc, phối hợp với các bộ, ngành quản lý hàng DTQG chỉ đạo các đơn vị tích cực triển khai thực hiện kế hoạch năm 2024 theo đúng quy định; chuẩn bị tốt mọi nguồn lực DTQG; phối hợp với các bộ, ngành quản lý hàng DTQG và các cơ quan có liên quan hoàn thành xây dựng kế hoạch DTQG năm 2025, kế hoạch tài chính - ngân sách 3 năm 2025-2027 theo quy định…

Thứ trưởng Bộ Tài chính đề nghị Tổng cục DTNN cần tiếp tục và tăng cường xây dựng hoàn thiện cơ chế chính sách về dự trữ quốc gia, tạo hành lang pháp lý đảm bảo chặt chẽ, công khai, minh bạch, hiệu quả; trong đó trọng tâm là xây dựng hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia phù hợp với Luật Tiêu chuẩn, Quy chuẩn; Luật và các pháp luật có liên quan.

Bên cạnh đó cần tập trung hoàn thành 100% kế hoạch nhập hàng tăng cường nguồn lực DTQG; thực hiện bảo đảm công tác nhập, xuất, mua, bán, thanh quyết toán hàng dự trữ quốc gia đảm bảo công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả…

Đồng thời, thứ trưởng cũng yêu cầu đẩy mạnh công tác phân cấp, phân quyền trong triển khai thực hiện nhiệm vụ, trong đó tập trung phân cấp, phân quyền cho các đơn vị nhằm phát huy khả năng chủ động, sáng tạo, nâng cao năng lực cán bộ thực thi nhiệm vụ, nhất là trong công tác đấu thầu nhập vật tư, thiết bị hàng DTQG.

Trước tình hình nhiều đơn vị được giao nhiệm vụ mua hàng DTQG nhưng không thực hiện được hoặc thực hiện không hết dự toán được giao, Thứ trưởng đề nghị Tổng cục DTNN tăng cường rà soát, xây dựng kế hoạch hàng DTQG đảm bảo sát thực tế, tránh tình trạng nhiệm vụ đã được bố trí kinh phí nhưng không thực hiện được phải hủy dự toán, chuyển nguồn dự toán, gây lãng phí nguồn ngân sách Nhà nước, không đảm bảo mục tiêu DTQG theo quy định.