Giá cà phê bước vào nhịp điều chỉnh mạnh

Giá cà phê thế giới giảm sâu, tín hiệu điều chỉnh dài hạn

Lượng cà phê được đưa ra thị trường trong thời gian ngắn đã tạo áp lực đáng kể lên các sàn giao dịch quốc tế, trong bối cảnh nhu cầu từ các nhà rang xay lớn có xu hướng chững lại do đã tích trữ đủ nguyên liệu trong các giai đoạn trước. Diễn biến này không chỉ phản ánh tính chu kỳ của thị trường cà phê, mà còn cho thấy mức độ nhạy cảm ngày càng cao của giá cà phê trước sự thay đổi của cán cân cung – cầu toàn cầu, cũng như trước các yếu tố tài chính vĩ mô. Đối với doanh nghiệp cà phê Việt Nam, đây vừa là giai đoạn thử thách về khả năng chống chịu trước biến động giá, vừa là phép thử cho chiến lược thị trường trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

Trên các sàn giao dịch quốc tế, xu hướng giảm giá diễn ra đồng loạt ở cả hai dòng cà phê chủ lực là Robusta và Arabica. Tại sàn London, ngày 18/12/2025, giá cà phê Robusta giao kỳ hạn tháng 01/2026 giảm 16,8% so với ngày 01/12/2025, xuống mức 3.799 USD/tấn; hợp đồng kỳ hạn tháng 03/2026 cũng giảm 16,0%, còn 3.705 USD/tấn. Mức giảm sâu này phản ánh rõ tác động của nguồn cung Robusta từ Đông Nam Á tăng mạnh khi Việt Nam và các nước trong khu vực bước vào chính vụ thu hoạch.

Trên sàn New York, giá cà phê Arabica cũng không nằm ngoài xu hướng điều chỉnh. Giá hợp đồng giao kỳ hạn tháng 03/2026 giảm 8,9% so với đầu tháng, xuống mức 347,4 Uscent/lb; hợp đồng tháng 05/2026 giảm 9,1%, còn 331,0 Uscent/lb. Tại Bra-xin, sàn BMF ghi nhận giá Arabica kỳ hạn tháng 03/2026 giảm 10,4%, xuống 421,4 Uscent/lb, trong khi hợp đồng tháng 05/2026 giảm 8,4%, còn 418,6 Uscent/lb.

Bên cạnh yếu tố cung, giá cà phê còn chịu tác động từ bối cảnh tài chính toàn cầu. Chính sách tiền tệ thắt chặt và mặt bằng lãi suất cao tại nhiều nền kinh tế lớn làm gia tăng chi phí vốn, khiến dòng tiền đầu cơ rút khỏi thị trường hàng hóa. Đồng USD mạnh lên càng làm giảm sức hấp dẫn của cà phê, thúc đẩy hoạt động bán ra của các quỹ đầu tư và kéo giá cà phê thế giới giảm trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nhịp điều chỉnh này cũng được xem là cần thiết để thị trường tái cân bằng sau giai đoạn tăng nóng, tạo mặt bằng giá mới phản ánh sát hơn cung – cầu thực tế.

Trong nước, giá cà phê Robusta giảm mạnh trong bối cảnh nguồn cung tăng nhanh khi bước vào cao điểm thu hoạch. Đến ngày 18/12/2025, giá cà phê tại thị trường nội địa giảm từ 21.200 – 21.800 đồng/kg so với ngày 01/12/2025, dao động trong khoảng 88.700 – 90.000 đồng/kg tùy khu vực. Việc nông dân và thương lái đẩy mạnh bán ra để giải phóng hàng trong chính vụ đã khiến cung vượt cầu trong ngắn hạn, tạo áp lực giảm giá rõ rệt.

Diễn biến này đặt doanh nghiệp thu mua và xuất khẩu trước bài toán khó về dòng tiền và chiến lược tồn kho. Giá giảm sâu giúp doanh nghiệp có cơ hội mua vào với chi phí thấp hơn, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng rủi ro nếu giá tiếp tục điều chỉnh hoặc nếu khả năng tiêu thụ ở thị trường xuất khẩu không theo kịp. Trong bối cảnh đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, thương lái và nông dân, cùng với việc tối ưu hóa logistics và quản trị rủi ro giá, trở thành yếu tố then chốt để giảm thiểu tác động bất lợi của biến động thị trường.

Cơ hội củng cố vị thế tại thị trường tiềm năng

Giữa bối cảnh giá cà phê thế giới và nội địa giảm mạnh, thị trường Tây Ban Nha nổi lên như một điểm sáng đáng chú ý đối với xuất khẩu cà phê của Việt Nam. Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, trong tháng 11/2025, Việt Nam xuất khẩu sang Tây Ban Nha 4,6 nghìn tấn cà phê, trị giá 26,3 triệu USD, giảm so với tháng trước và cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, tính chung 11 tháng năm 2025, xuất khẩu cà phê sang thị trường này đạt 102,1 nghìn tấn, trị giá 575,5 triệu USD, tăng 7,3% về lượng và tăng mạnh 40,4% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ giá xuất khẩu tăng cao. Giá bình quân xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang Tây Ban Nha trong tháng 11/2025 đạt 5.778 USD/tấn, tăng 14,3% so với tháng 10 và tăng 2,5% so với tháng 11/2024. Lũy kế 11 tháng, giá bình quân đạt 5.635 USD/tấn, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy dù khối lượng xuất khẩu không tăng mạnh, giá trị vẫn được cải thiện đáng kể nhờ cơ cấu sản phẩm và xu hướng thị trường thuận lợi.

Về cơ cấu mặt hàng, cà phê Robusta tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong xuất khẩu sang Tây Ban Nha, với mức tăng mạnh về trị giá. Đáng chú ý, xuất khẩu cà phê Arabica ghi nhận đà tăng trưởng bứt phá, phản ánh xu hướng thị trường Tây Ban Nha đang mở rộng nhu cầu đối với các dòng sản phẩm chất lượng cao hơn. Ngược lại, xuất khẩu cà phê chế biến giảm 7,7% so với cùng kỳ năm 2024, cho thấy phân khúc này vẫn đối mặt với nhiều thách thức, từ chi phí đầu vào, năng lực chế biến sâu đến sức cạnh tranh quốc tế.

Không chỉ tăng trưởng về giá trị xuất khẩu, cà phê Việt Nam còn cải thiện vị thế tại thị trường Tây Ban Nha. Trong 9 tháng năm 2025, Tây Ban Nha nhập khẩu 283,4 nghìn tấn cà phê từ thế giới, trị giá 1,97 tỷ USD, giảm nhẹ về lượng nhưng tăng mạnh về trị giá. Trong bức tranh đó, Việt Nam tiếp tục là nguồn cung lớn nhất, với 92,8 nghìn tấn, trị giá 542,4 triệu USD. Thị phần cà phê của Việt Nam trong tổng lượng nhập khẩu của Tây Ban Nha tăng nhẹ từ 32,38% trong 9 tháng năm 2024 lên 32,75% trong 9 tháng năm 2025.

Sự gia tăng thị phần, dù không lớn, mang ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nguồn cung như Bra-xin và Cô-lôm-bi-a. Điều này cho thấy cà phê Việt Nam, đặc biệt là Robusta, vẫn giữ được lợi thế về nguồn cung ổn định và khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường châu Âu. Tuy nhiên, để duy trì và mở rộng vị thế, doanh nghiệp cần chú trọng hơn đến chất lượng, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn bền vững, nhất là khi thị trường Tây Ban Nha đang dịch chuyển theo hướng ưu tiên giá trị và chất lượng hơn là mở rộng về lượng.

Nhịp giảm mạnh của giá cà phê trong tháng 12/2025 cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn điều chỉnh cần thiết, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro ngắn hạn cho doanh nghiệp. Biến động giá mạnh, áp lực từ nguồn cung tăng và sự thận trọng của người mua quốc tế đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị rủi ro, từ chiến lược mua – bán, quản lý tồn kho đến đa dạng hóa thị trường.

Ở chiều ngược lại, việc xuất khẩu sang Tây Ban Nha tăng mạnh về trị giá và thị phần nhích lên cho thấy dư địa để doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục khai thác các thị trường châu Âu theo hướng nâng cao giá trị. Trong bối cảnh giá cà phê khó duy trì ở mức cao như giai đoạn trước, chiến lược tập trung vào chất lượng, phân khúc phù hợp và tối ưu hóa chuỗi giá trị sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp không chỉ vượt qua giai đoạn điều chỉnh, mà còn củng cố vị thế trên thị trường quốc tế trong trung và dài hạn.