Đưa sản phẩm nội bộ trở thành mặt hàng chủ lực

Từ giải pháp tình thế đến đế chế toàn cầu

Lịch sử công nghệ thế giới từng chứng kiến những cuộc lội ngược dòng ngoạn mục, nơi một sản phẩm sinh ra chỉ để phục vụ nhu cầu tối giản trong nội bộ lại trở thành nền tảng thay đổi cả một ngành công nghiệp. Câu chuyện về bộ vi xử lý ARM là một minh chứng điển hình.

Xuất thân từ một dự án tự thân của công ty máy tính Acorn nhỏ bé tại Anh nhằm tiết kiệm chi phí mua bản quyền vi mạch, con chip này chỉ có một mục tiêu khiêm tốn tiết kiệm điện và hiệu suất cao cho máy tính học đường.

Thế nhưng, chính sự tinh gọn và thực dụng ấy lại là thứ mà cả thế giới di động sau này khao khát. Việc tách mảng vi xử lý ra thành công ty độc lập không chỉ cứu vãn một dự án mà còn kiến tạo nên kiến trúc chip phổ biến nhất hành tinh hiện nay.

Tại Việt Nam, tinh thần này đang được lan tỏa mạnh mẽ trong các tập đoàn lớn. Viettel Cloud hay hệ thống giáo dục của FPT là những ví dụ sống động cho thấy sự chuyển dịch từ dùng cho mình sang bán cho người.

Khi Viettel xây dựng hạ tầng điện toán đám mây vào năm 2018, họ bắt đầu với mục tiêu tự cung tự cấp cho bộ máy khổng lồ của mình. Nhưng chính quá trình tự trải nghiệm, tự vấp ngáp và tự hoàn thiện đã nhào nặn nên một hệ sinh thái đủ tiêu chuẩn thương mại để cung cấp cho toàn xã hội.

Tương tự, FPT ban đầu mở các lớp đào tạo chỉ để giải cơn khát nhân lực cho chính mình, nhưng sự thành công của mô hình đào tạo thực chiến đã trở thành tiền đề cho sự ra đời của một trường đại học tư thục danh tiếng.

Lợi thế lớn nhất của việc thương mại hóa sản phẩm nội bộ nằm ở tính kiểm chứng. Doanh nghiệp không cần phải làm khảo sát thị trường trên lý thuyết vì chính họ là khách hàng đầu tiên và khó tính nhất.

Sản phẩm đã sống sót qua thực tế vận hành, đã được mài giũa để giải quyết những nỗi đau có thật, do đó khi bước ra thị trường, nó mang một độ dày kinh nghiệm mà các sản phẩm khởi nghiệp thuần túy khó lòng có được.

Ba thước đo cho một cuộc chuyển mình

Tuy nhiên, không phải mọi công cụ nội bộ đều có thể trở thành một món hàng đắt khách. Để nhận diện một giải pháp tiềm năng, doanh nghiệp cần nhìn nhận qua ba lăng kính cốt lõi.

Trước hết là chi phí, một công cụ xứng đáng được thương mại hóa khi bản thân nó đang giải quyết một khoản chi lớn cho doanh nghiệp. Nếu bạn chấp nhận đổ tiền vào đó để tối ưu vận hành, khả năng cao là hàng ngàn doanh nghiệp ngoài kia cũng đang đau đầu với bài toán tài chính tương tự.

Thước đo thứ hai chính là sự khác biệt hóa. Một sản phẩm nội bộ giá trị phải là thứ giúp công ty làm việc nhanh hơn, rẻ hơn hoặc linh hoạt hơn đối thủ. GrabMaps là một ví dụ điển hình; nó không chỉ là bản đồ, mà là công cụ tối ưu đường đi dựa trên dữ liệu thực tế của hàng triệu tài xế. Khi giải pháp này tạo ra lợi thế cạnh tranh độc quyền cho Grab, việc mở bán API bản đồ cho các bên thứ ba trở thành một bước đi kinh doanh tất yếu và đầy lợi nhuận.

Cuối cùng, giá trị thực sự nằm ở độ dày kinh nghiệm và sự bền bỉ qua thời gian. Một giải pháp vừa mới được xây dựng chỉ là một ý tưởng, nhưng một hệ thống đã vận hành trơn tru qua nhiều năm, chịu được áp lực cao và đã được sửa lỗi vô số lần như AWS của Amazon mới là thứ thị trường sẵn sàng trả giá cao.

Thương mại hóa sản phẩm nội bộ, vì thế, không chỉ là bán một phần mềm hay một quy trình; đó là bán niềm tin và sự đảm bảo đã được chứng thực bằng chính sự tồn vong của doanh nghiệp chủ quản.

Trong kỷ nguyên số, khi ranh giới giữa các ngành nghề ngày càng mờ nhạt, khả năng khai thác giá trị từ bên trong sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực và mở ra những đại dương xanh mới ngay trên sân nhà.