Hướng dòng tiền chảy vào các kênh đầu tư có lợi cho nền kinh tế
Sáng ngày (22/6), công văn của Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính (VAFI) gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ban Kinh tế Trung ương về việc đề xuất hạ mức lãi suất tiền gửi VND về mức là 0%/năm.
VAFI cho biết, mức lãi suất thấp này được nhiều quốc gia triển khai, thậm chí còn duy trì mức lãi suất âm (thu phí với tiền gửi ngân hàng). Nguyên nhân dẫn đến việc làm này nhằm hạ lãi suất cho vay, từ đó, kích thích tăng trưởng kinh tế của doanh nghiệp và đất nước. Cụ thể, các quốc gia trong khối ASEAN như Thái Lan, Philippines, Malaysia, Singapore đã áp dụng mức lãi suất tiền gửi ở mức thấp. Lãi suất 0% với tiền gửi ngắn hạn cho đồng nội tệ và 0,2% – 0,7%/năm với tiền gửi dài hạn.
Tại Việt Nam, lãi suất tiền gửi đang ở mức cao (3,5% – 6,2%/năm) so với các nước khác, dẫn đến lãi vay cũng cao gấp 2 – 3 lần. Lãi suất cao gây khó khăn cho các doanh nghiệp cũng như người dân có mức thu nhập thấp và trung bình. VAFI cho biết, nguyên nhân cơ bản dẫn đến mức lãi suất cao này là do Việt Nam chưa có được hệ thống giải pháp để hướng dòng tiền nhàn rỗi vào các kênh đầu tư có lợi cho nền kinh tế thay vì thị trường bất động sản hay ngoại tệ.
Việc đầu tư ồ ạt vào thị trường bất động sản đã đẩy giá đất tăng mạnh, gây khó khăn phát triển kinh tế, tạo rào cản thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Việc giá đất tăng còn gây tác động tiêu cực tới an sinh xã hội khi hàng triệu người dân có thu nhập thấp không có khả năng mua nhà.
Thời gian qua, khi lãi suất tiền gửi của ngân hàng hạ xuống, một dòng tiền khổng lồ đã chảy vào thị trường chứng khoán. VAFI cho rằng, có nhiều tiền đề khách quan vững chắc để Việt Nam hạ mức lãi suất tiền gửi nhanh về 0%, đó là tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, dự trữ ngoại hối tăng mạnh, thị trường chứng khoán và hệ thống ngân hàng duy trì ổn định bất chấp dịch Covid-19.
Hạ lãi suất về 0% bằng cách nào?
VAFI đưa ra một loạt giải pháp, trong đó, đề nghị Bộ Tài chính khẩn trương xây dựng Luật Thuế tài sản theo hướng hạn chế mạnh dòng tiền đầu cơ chảy vào thị trường bất động sản để có thể thực hiện giảm lãi suất về 0%.
VAFI cho biết, có thể áp dụng thu thuế tài sản lũy tiến từ căn nhà thứ hai trở đi với phương châm ban đầu thu ở mức thấp đủ để ngăn ngừa dòng tiền đầu cơ sau đó tăng dần như thông lệ các nước. Ngoài ra, dòng tiền nhàn rỗi cần được đẩy mạnh vào thị trường trái phiếu với lãi suất huy động thấp (dưới 2%/năm). Từ đó, ngân hàng sẽ có nguồn vốn khổng lồ cho vay trung dài hạn với lãi dưới 5%/năm. Để thực hiện được việc này, bộ Tài chính cần sửa chính sách để bỏ thuế chuyển nhượng trái phiếu, thuế lợi tức trái phiếu nhằm góp phần giảm lãi suất.
Trước tình hình lãi suất tiền gửi giảm mạnh, nhằm đảm bảo chính sách tỷ giá ổn định và không làm mất cân đối kinh tế vĩ mô, ngân hàng nhà nước cần ban hành chính sách thu phí tiền gửi ngoại tệ ở một mức nhất định. Việc làm này sẽ giúp ngăn chặn một phần tiền nhàn rỗi đâu cơ vào ngoại tệ.
Theo VAFI đánh giá, hệ thống ngân hàng trong nước cần nâng cao chất lượng bằng việc loại bỏ ngân hàng yếu kém, hạn chế dần tình trạng ngân hàng thuộc sở hữu của một tập đoàn. Đồng thời, ngân hàng nhà nước cần phải ngăn ngừa tình trạng tham nhũng trong bất kỳ ngân hàng nào.
Phan Thu Uyên
