Dữ liệu số là xương sống của quản trị tài chính minh bạch

Kiến tạo trục dữ liệu thống nhất cho quản trị quốc gia

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu được ví như dầu mỏ mới, nhưng để dầu mỏ ấy thực sự sinh lời, nó cần một bộ máy lọc và hệ thống dẫn truyền hoàn chỉnh. Ngành Tài chính Việt Nam, với vai trò huyết mạch của nền kinh tế, đã sớm nhận diện và chủ động xây dựng Cơ sở dữ liệu tổng hợp về tài chính từ cuối năm 2024.

Đây không chỉ là một kho lưu trữ khổng lồ mà thực sự là một nền tảng tài chính số quốc gia có khả năng xử lý hàng triệu bản ghi mỗi ngày. Hệ thống này cho phép theo dõi dòng chảy của ngân sách, nợ công và tài sản công theo thời gian thực, giúp các nhà điều hành có cái nhìn toàn cảnh và chính xác nhất để đưa ra những quyết sách kịp thời.

Nguyên tắc đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung đã trở thành kim chỉ nam cho việc chuẩn hóa dữ liệu toàn ngành. Tính đến cuối năm 2025, những nỗ lực này đã mang lại thành quả cụ thể khi hơn 90% hệ thống thông tin tài chính được số hóa hoàn toàn.

Việc kết nối liên thông với hơn 10 cơ sở dữ liệu chuyên ngành từ Thuế, Hải quan đến Chứng khoán đã xóa bỏ tình trạng cát cứ thông tin vốn là rào cản lớn nhất trong quản lý nhà nước trước đây. Thay vì phải mất nhiều ngày để tổng hợp một bản báo cáo thủ công, giờ đây quy trình này chỉ gói gọn trong vài giờ, giúp rút ngắn từ 20% đến 30% thời gian xử lý quy trình nghiệp vụ.

Sự đột phá còn nằm ở khả năng chia sẻ dữ liệu thông qua hệ thống API với 27 chỉ số quan trọng, kết nối trực tiếp đến Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Với hàng chục nghìn lượt truy vấn mỗi ngày từ các bộ, ngành và địa phương, nền tảng tài chính số đã thực sự trở thành một thực thể sống, liên tục được cập nhật và bồi đắp.

Đây chính là trục xương sống để hình thành một hệ sinh thái quản trị hiện đại, nơi mà mọi quyết định điều hành kinh tế - xã hội đều được soi chiếu dưới lăng kính của dữ liệu chuẩn hóa và minh bạch.

Hệ sinh thái dữ liệu và bước chuyển mình sang quản lý hiện đại

Hiệu quả của việc thống nhất dữ liệu không chỉ dừng lại ở các con số thống kê trên báo cáo mà còn hiện hữu rõ rệt trong đời sống dân sinh và hoạt động của doanh nghiệp. Điển hình là Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm với sự tham gia của khoảng 91 triệu người dân, đã được đối soát gần như toàn bộ với dữ liệu dân cư.

Việc quản lý an sinh xã hội dựa trên dữ liệu sống giúp đảm bảo quyền lợi của người dân được thực hiện chính xác, kịp thời, đồng thời loại bỏ các sai sót hoặc trục lợi chính sách. Đây chính là minh chứng cho một Chính phủ số phục vụ, lấy người dân làm trung tâm.

Đối với khu vực doanh nghiệp, nền tảng dữ liệu đăng ký kinh doanh hiện quản lý hơn 900.000 đơn vị đang hoạt động đã tạo ra một cuộc cách mạng trong cải cách hành chính. Với hơn 95% hồ sơ thực hiện trực tuyến, việc kết nối liên thông đã giúp cắt giảm từ 30% đến 50% thành phần hồ sơ giấy tờ.

Doanh nghiệp không còn phải nộp lại những giấy tờ chứng thực cá nhân đã có trên hệ thống, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí gia nhập thị trường. Trong lĩnh vực mua sắm công, việc công khai hàng trăm nghìn gói thầu trên Cổng thông tin quốc gia không chỉ tăng tính kỷ luật tài chính mà còn tạo dựng một môi trường cạnh tranh công bằng, lành mạnh.

Có thể khẳng định, việc lấy dữ liệu làm trung tâm đã giúp ngành Tài chính chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức quản lý dựa trên hồ sơ giấy sang quản lý dựa trên dữ liệu số hóa. Khả năng giám sát và dự báo được nâng cao rõ rệt nhờ vào các công cụ phân tích hiện đại trên nền tảng dữ liệu sạch.

Đây không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn là sự thay đổi tư duy quản trị quốc gia, đặt nền móng vững chắc cho mục tiêu phát triển kinh tế số và Chính phủ số bền vững trong tương lai.

Khi các dòng chảy dữ liệu được khơi thông và thống nhất, sức mạnh tổng hợp của nền tài chính quốc gia sẽ được nhân lên, đưa Việt Nam tiến xa hơn trên bản đồ phát triển toàn cầu.