Du lịch Tam Đảo: Đột phá để phát huy hết tiềm năng

Đây là minh chứng cho nỗ lực của các cấp chính quyền địa phương trong chiến lược phát triển, khơi dậy tiềm năng du lịch. Song để ngành công nghiệp không khói ở Tam Đảo thực sự cất cánh, cần có ý tưởng đột phá, tạo điểm nhấn riêng biệt.

Nói đến du lịch Tam Đảo là nói đến tài nguyên du lịch gắn với dãy Tam Đảo thuộc tỉnh Vĩnh Phúc; toàn bộ huyện Tam Đảo, kéo dài tới xã Trung Mỹ của huyện Bình Xuyên và xã Ngọc Thanh của thành phố Phúc Yên là một quần thể danh lam thắng cảnh. Nơi đây, đâu đâu cũng non xanh nước biếc, hồ tiếp hồ, núi tiếp núi, cảnh quan, khí hậu thay đổi trong ngày khiến du khách không khỏi bất ngờ; chỉ riêng trên địa bàn huyện có tới 103 di tích văn hóa, lịch sử, 44 lễ hội truyền thống của người bản địa. Sự thân thiện, mến khách của người dân Tam Đảo cũng là nét văn hóa thú vị, nhất là với du khách muốn trải nghiệm thực tế.

Nhiều năm trở lại đây, hàng loạt chính sách, giải pháp đã được xây dựng, triển khai nhằm phát huy, khai thác những lợi thế đó. Năm 2023, ngân sách tỉnh, huyện đã đầu tư trên 27 tỷ đồng triển khai các công trình, dự án như: đường nối cầu Đồng Dầu qua suối Đùm, xã Đồng Tĩnh (Tam Dương) với đường Hợp Châu - Đồng Tĩnh đến Khu di tích lịch sử - Danh thắng Tây Thiên; cải tạo, nâng cấp sân khu đền Thỏng, Khu Trung tâm văn hóa lễ hội Tây Thiên. Cùng với đó, các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch từng bước được đầu tư nâng cấp trang thiết bị, cơ sở vật chất, nhân lực và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đặc biệt, nhằm kích cầu, thu hút khách sau đại dịch Covid-19, cứ vào dịp cuối tuần, tại khu vực quảng trường trung tâm thị trấn Tam Đảo thường xuyên tổ chức chương trình giao lưu văn nghệ, show ca nhạc với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng đã giúp thị trấn Tam Đảo trở thành điểm đến hấp dẫn với nhiều du khách trong và ngoài nước. Năm 2023, Tam Đảo đã đón trên 1,4 triệu lượt khách, doanh thu đạt hơn 2.800 tỷ đồng.

Có thể thấy, du lịch Tam Đảo đang trên đà khởi sắc, song nhìn tổng thể, việc khai thác thực sự chưa tương xứng với tiềm năng; đặc biệt, nguồn thu từ du lịch còn xa mới đạt kỳ vọng. Nguyên nhân chủ yếu do hạ tầng du lịch chưa được đồng bộ, môi trường chưa thực sự sạch, phục vụ còn thiếu chuyên nghiệp, ít điểm vui chơi, thiếu trải nghiệm độc đáo là những vấn đề khiến Tam Đảo đang hụt hơi trong cuộc đua thu hút khách du lịch.

Vườn Quốc gia Tam Đảo có hơn 12.422ha đất lâm nghiệp, chiếm tới 63,44% diện tích của huyện nhưng chưa được khai thác phù hợp để phát triển du lịch. Bên cạnh 2 trung tâm du lịch là Khu danh thắng Tây Thiên và Khu du lịch Tam Đảo 1, các xã, thị trấn sẽ trở thành vùng du lịch bổ trợ; giai đoạn 2021 - 2025, huyện sẽ dành 372,7ha đất cho phát triển du lịch, dịch vụ; đến năm 2030, con số này là 675,8ha. Giai đoạn 5 năm tới, sẽ tiếp tục triển khai Dự án Khu du lịch Tam Đảo II - Bến Tắm - Thác 75 cùng hệ thống cáp treo. Giai đoạn 2026 - 2030, sẽ xây dựng sân golf Bản Long và sân golf Tam Quan.

Mới đây, Quy hoạch tỉnh Vĩnh Phúc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được công bố đã xác định Tam Đảo là trung tâm du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái, thể thao, văn hóa... của tỉnh và cả nước. Đây chính là nền tảng, tạo cơ hội mới, xung lực mới cho ngành du lịch địa phương này. Cùng với đó, Tam Đảo cũng đang tập trung hoàn thiện Đề án “Xây dựng con người Tam Đảo văn minh, thân thiện đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững”. Từ đó, đưa ngành công nghiệp không khói trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp vào tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

Theo đánh giá, Đề án phát triển du lịch Tam Đảo của Vĩnh Phúc đồng bộ, bài bản, song còn thiếu ý tưởng đột phá bởi, nội dung cần nhất hiện nay là sản phẩm du lịch độc đáo; vì vậy, để nâng cao mức chi tiêu của du khách, Tam Đảo cần phát triển mạnh du lịch cao cấp, hướng tới phân khúc khách hạng sang; dịch vụ du lịch phải đáp ứng được nhu cầu của những khách hàng khó tính, cách phục vụ chuyên nghiệp, hướng đến xây dựng một Tam Đảo xanh, thân thiện, đáng sống.

Một trong những giải pháp phải kể đến là phát triển nông thôn mới toàn diện, gắn kết với phát triển du lịch là quan điểm xuyên suốt của cấp ủy, chính quyền huyện Tam Đảo, trọng tâm là cung cấp cho thị trường các sản phẩm nông sản, thực phẩm và sản phẩm quà tặng, hỗ trợ nông dân làm du lịch.

Tỉnh Vĩnh Phúc định hướng không đặt nhà máy, khu công nghiệp ở Tam Đảo để bảo vệ cảnh quan và môi trường. Đến nay, Tam Đảo có 3 thị trấn là Đại Đình, Hợp Châu và thị trấn du lịch Tam Đảo trên núi. Vùng nông thôn Tam Đảo xen ghép với sân golf, các biệt thự, khu du lịch và chỉ chờ thời cơ bứt phá lên đô thị. Nhiều vùng trồng lúa đã được quy hoạch làm sân golf, khu đô thị.

Huyện ủy Tam Đảo định hướng phát triển nông nghiệp, nông thôn phải gắn với phát triển du lịch. Quy hoạch chung các xã, thị trấn, quy hoạch phát triển nông nghiệp đều hướng đến phục vụ phát triển du lịch. Các đồ án quy hoạch của huyện, xã sẽ được công khai để người dân Tam Đảo biết và tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi mô hình sản xuất sang công nghiệp xanh.

Tam Đảo có sản phẩm rau su su được du khách ưa chuộng. Toàn huyện đâu đâu cũng trồng su su. Xã Hồ Sơn là thủ phủ của loại rau này với tổng diện tích 80ha, trong đó có 40ha trồng tập trung theo tiêu chuẩn VietGAP.

Khi đường vành đai 5 nối Tam Đảo với Hà Nội hoàn thành, dải chân núi sẽ mở ra các dịch vụ du lịch. Nhân dân trong xã có thể khai thác tiềm năng du lịch của Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam, hồ Làng Hà và thung lũng Chắt Dậu. Sản xuất nông nghiệp của xã sẽ có động lực phát triển tốt hơn.

Nay, Tam Đảo đã có một số sản phẩm quà tặng du lịch được biết đến rộng rãi. Một số sản phẩm có nguồn gốc từ thiên nhiên: Đó là hoa trà hoa vàng và trà túi lọc của Công ty trách nhiệm hữu hạn Trà hoa vàng Tam Đảo, sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao; nấm sò và đông trùng hạ thảo của Hợp tác xã Nấm Tam Đảo; tinh bột nghệ và viên tinh bột nghệ mật ong rừng của Công ty cổ phần Công nghệ và Trà xanh Tam Đảo; sữa chua và bánh sữa của Hợp tác xã Chăn nuôi bò sữa Tam Đảo ...

Du lịch trang trại cũng manh nha phát triển. Du khách cũng có thể mua các sản phẩm nông nghiệp tại vườn với giá phải chăng. Vừa qua, tỉnh Vĩnh Phúc ban hành Nghị quyết về xây dựng “Làng văn hóa kiểu mẫu” trong đó có nội dung hỗ trợ người dân phát triển các mô hình du lịch nông thôn như homestay, farmstay. Cụ thể là hỗ trợ 300 triệu đồng đối với mỗi mô hình farmstay; 100 triệu đồng đối với mỗi mô hình homestay; hỗ trợ 300 triệu đồng đối với mỗi mô hình du lịch cộng đồng; hỗ trợ xây dựng mô hình vườn sản xuất.

Với những giải pháp bài bản của mình, một ngày không xa kinh tế huyện Tam Đảo và ngành du lịch huyện sẽ cất cánh mạnh mẽ, trở thành một điểm đến hàng đầu khu vực và thế giới.