“Động lực tăng trưởng kinh tế năm 2020 tiếp tục nhờ vào khu vực kinh tế tư nhân trong nước”
– Đó là nhận định của TS. Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý Kinh tế Trung ương tại chương trình Đối thoại Kinh tế Việt Nam 2020 được tổ chức vào ngày 29/12 vừa qua tại Hà Nội. Chương trình do Trang thông tin điện tử tổng hợp VnInsider (trực thuộc Công ty cổ phần truyền thông DAMORD) đã tổ nhằm đưa ra những nhìn nhận, phân tích, đánh giá của các chuyên gia kinh tế hàng đầu Việt Nam về kết quả của nền kinh tế Việt Nam năm 2019 và những dự đoán về kinh tế Việt Nam 2020.
Theo ông Nguyễn Đức Thành – Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank) cho biết, năm 2019 có thể coi là một năm thành công của nền kinh tế Việt Nam, với nhiều chỉ số ấn tượng như: Đạt và vượt 12 chỉ tiêu Quốc hội đề ra từ đầu năm; GDP ước đạt khoảng 7,02%; Xuất nhập khẩu tăng trưởng lên mức trên 500 tỷ USD; Tăng trưởng du lịch đạt tới con số 15-16% – gấp 3-4 lần mức tăng trưởng chung của ngành du lịch toàn cầu; Thu ngân sách đạt trên 1,6 triệu tỷ; Nợ công đã được đưa xuống dưới mức 55% GDP…
Ông Nguyễn Đức Thành – Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank).
Tuy nhiên, Ths. Nguyễn Đức Thành nhận định bên cạnh những thành công, nền kinh tế của Việt Nam cũng còn có rất nhiều những thách thức, khó khăn phải đương đầu trong năm 2020 và những năm tiếp theo. Ví như 2019, xuất khẩu của Việt Nam tăng trưởng khoảng 8%, nhưng nếu chúng ta nhìn vào cơ cấu thị trường xuất khẩu thì cũng đặt ra những lo ngại, khi tăng trưởng xuất khẩu vào thị trường Mỹ khoảng 30% thì ở các thị trường lớn, truyền thống mức độ tăng trưởng lại tương đối thấp khoảng dưới 4% và chúng ta vẫn tiếp tục nhập siêu rất lớn từ thị trường Trung Quốc. Nếu nhìn lại những năm trước, thì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam đang chậm lại rõ ràng. Nếu 2016, 2017 tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 20% hiện đã giảm xuống 8%.
Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương.
Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng: Kinh tế Việt Nam 2019 cũng đã đạt được thành tựu khá toàn diện. Tuy nhiên, 70% xuất khẩu của Việt Nam hiện lại do các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, cũng tương tự tỷ ở tỷ lệ nhập khẩu điều này cho thấy kinh tế nước ta đang lệ thuộc một phần vào đầu tư nước ngoài và một số thị trường. Có thể thấy, một trong những đặc điểm cố hữu của nền kinh tế Việt Nam là độ mở lớn, nên độ rủi ro rất cao, tính tổn thương của nền kinh tế cũng vì thế mà gia tăng.
“GDP của nước ta năm 2019 đạt 7,02% chủ yếu nhờ khu vực kinh tế tư nhân trong nước và các thể chế cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh của chính phủ. Tăng trưởng đầu tư của khu vực kinh tế tư nhân tăng 17%, xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước đạt khoảng 18%, cao hơn nhiều so với bình quân chung của cả nước và cao hơn khu vực đầu tư nước ngoài(FDI). Khu vực kinh tế tư nhân nổi lên như một động lực rất quan trọng của nền kinh tế, năm 2020 kinh tế khu vực này tiếp tục phát triển, đóng góp lớn cho nền kinh tế” – ông Nguyễn Đình Cung nhấn mạnh.
Giáo sư Võ Đại Lược – Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới.
Giáo sư Võ Đại Lược – Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới nhận định, nền kinh tế của Việt Nam trong năm 2019 đã thu được những kết quả rất đáng khen ngợi. Bên cạnh đó, chỉ số lạm phát khá thấp, chỉ 2,7%, thấp hơn năm ngoái 4%. Chỉ số này nói lên rằng, chúng ta tăng trưởng không phải bằng tiền, trong khi nhiều quốc gia hiện nay, muốn kích thích tăng trưởng đều phải dùng tiền để gia tăng tín dụng, gia tăng đầu tư công”.
Nói về sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân, Gs. Võ Đại Lược đánh giá cao đối với khu vực kinh tế này, “tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt hiện nay, DNTN mới chỉ chiếm khoảng 10% GDP.
Hiện nay nước ta có hàng nghìn DNTN nhưng chỉ có 2% là doanh nghiệp lớn, 2% doanh nghiệp vừa, còn lại là nhỏ và siêu nhỏ nên rất khó để cạnh tranh quốc tế. Đây là vấn đề mà Đảng và Chính phủ đã nhận ra và nhấn mạnh vai trò quan trọng của DNTN. Thế nhưng, những giải pháp cụ thể để khuyến khích khối DNTN phát triển bứt phá trong thời gian qua chưa đủ và chưa rõ. DNTN vẫn phải đi vay với lãi suất cao 10%, trong khi các DNTN ở nước ngoài chỉ phải vay với lãi suất 3%, thậm chí thấp hơn. DNTN Việt Nam phải đi xin đất để có mặt bằng sản xuất với thủ tục hành chính và chi phí tiêu cực dù Chính phủ đã cắt giảm rất nhiều thủ tục hành chính nhưng rào cản này vẫn còn lớn” – Gs. Võ Đại Lược nhấn mạnh.
Toàn cảnh chương trình Đối thoại Kinh tế Việt Nam 2020.
Đề xuất những giải pháp thúc đẩy DNTN phát triển, Giáo sư Võ Đại Lược nhấn mạnh: “Cần cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước nhưng phải tạo điều kiện để các DNTN Việt Nam liên doanh, liên kết, ưu tiên họ mua cổ phần của doanh nghiệp nhà nước mà nhà nước không cần nắm giữ. Chúng ta để các DNTN dần nắm giữ cổ phần của doanh nghiệp nhà nước rồi lớn lên chắc chắn sẽ đưa đất nước phát triển hơn”.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung thì Chính phủ cần cải cách hệ thống phân bố nguồn lực trong đó có phát triển thị trường vốn một cách đồng đều hơn, phát triển thị trường đất đai, đặc biệt là thị trường quyền sử dụng đất. Không thể phân bố đất đai theo kiểu lấy của người này cho người khác mà phải theo thị trường. Để làm được điều đó thì quyền sử dụng đất, đặc biệt là quyền sử dụng đất nông nghiệp phải được coi là một tài sản chứ không phải một công cụ sản xuất. Chỉ khi được coi là một tài sản thì quyền sử dụng đất mới có thị trường giao dịch được”.
