Đồng loạt khởi công, động thổ 4 dự án hạ tầng trọng điểm tại TPHCM

4 dự án hạ tầng trọng điểm gồm: Tuyến metro số 2 Bến Thành – Tham Lương; Dự án Khu Liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc (phường Bình Trưng); Dự án cầu Phú Mỹ 2 (phường Phú Thuận, phường Tân Mỹ và xã Nhà Bè); Dự án cầu Cần Giờ (xã Bình Khánh và xã Nhà Bè).

Tổng kinh phí dự kiến các dự án gần 240.000 tỷ đồng. Đây được xem là những công trình làm đổi thay bộ mặt thành phố.

Trục xương sống xuyên tâm

Dự án tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 57.000 tỷ đồng. Dự án có chiều dài hơn 11,2km, gồm 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và depot Tham Lương.

Dự án được xác định là “trục xương sống xuyên tâm” của hệ thống đường sắt đô thị TPHCM, giữ vai trò kết nối khu vực trung tâm với cửa ngõ Tây Bắc - nơi tập trung mật độ dân cư cao và nhu cầu đi lại rất lớn. Dự án được phê duyệt từ năm 2010 bằng nguồn vốn vay ODA nhưng trong quá trình triển khai đã gặp nhiều vướng mắc liên quan đến thủ tục đầu tư, bố trí vốn và công tác giải phóng mặt bằng. Những khó khăn kéo dài khiến tiến độ dự án liên tục bị lùi nhiều năm, ảnh hưởng không nhỏ đến chiến lược phát triển giao thông công cộng của thành phố.

Dự án được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết 188 của Quốc hội, giúp rút gọn thủ tục hành chính, tăng tính chủ động cho địa phương, từ đó đẩy nhanh tiến độ triển khai. Theo kế hoạch, dự án metro số 2 sẽ thi công trong 57 tháng và hoàn thành vào cuối năm 2030, nhanh hơn nhiều so với tuyến metro số 1 từng mất 12 năm xây dựng.

Về nguồn vốn, với tổng mức dự kiến 57.000 tỷ đồng, thành phố sẽ thí điểm các cơ chế huy động vốn khác như phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), phát hành trái phiếu hay giữ phần thu ngân sách vượt kế hoạch. Cách làm này giúp TPHCM tự chủ nguồn lực, thay vì lệ thuộc vốn vay ODA, vốn thường kèm điều kiện về tiêu chuẩn thiết kế, công nghệ và thiết bị, dẫn đến thiếu đồng bộ kỹ thuật giữa các tuyến.

Metro số 2 sẽ áp dụng mức độ tự động hóa GoA4 - cấp độ cao nhất theo tiêu chuẩn châu Âu. Tàu vận hành hoàn toàn tự động, không cần người lái, không có cabin lái, mọi hoạt động được kiểm soát thông qua hệ thống trung tâm. Khi đi vào khai thác, tuyến metro số 2 được kỳ vọng phục vụ khoảng 140.000 lượt hành khách mỗi ngày trong giai đoạn đầu…

Trước thực tế đó, TPHCM đã quyết định chuyển đổi hình thức đầu tư sang đầu tư công, sử dụng ngân sách thành phố. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, tháo gỡ những nút thắt tồn tại lâu nay và tạo điều kiện để dự án được triển khai quyết liệt. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng của tuyến metro số 2 đã hoàn tất, các hạng mục di dời hạ tầng kỹ thuật đang được triển khai khẩn trương, sẵn sàng cho việc thi công toàn tuyến.

Góp phần tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng

Song song với hạ tầng giao thông, việc động thổ Khu liên hợp Thể dục thể thao (TDTT) quốc gia Rạch Chiếc là hết sức cần thiết, bởi cho đến thời điểm này thành phố chưa có công trình văn hóa thể thao hiện đại, quy mô xứng tầm. Tổng mức đầu tư dự kiến trên 145.600 tỷ đồng, quy mô hơn 186ha, theo hình thức BT (xây dựng – chuyển giao).

Công trình đạt chuẩn quốc tế, bao gồm sân vận động trung tâm sức chứa từ 65.000 đến 75.000 chỗ, nhà thi đấu đa năng khoảng 18.000 chỗ cùng nhiều hạng mục chuyên biệt như trung tâm thể thao dưới nước, khu quần vợt, khu thể thao tổng hợp và các khu vực phục vụ tập luyện, thi đấu đỉnh cao.

Không chỉ phục vụ thể thao chuyên nghiệp, dự án còn được quy hoạch như một khu đô thị dịch vụ - công cộng hoàn chỉnh, với bệnh viện thể thao, trung tâm hội nghị - triển lãm, khu lưu trú cho vận động viên và huấn luyện viên, quảng trường lớn, công viên cây xanh và không gian sinh hoạt cộng đồng…

Tiếp đó là dự án cầu Phú Mỹ 2, cầu nối giữa TPHCM và tỉnh Đồng Nai có tổng chiều dài khoảng 6,3km, điểm đầu tại đường Nguyễn Hữu Thọ (TPHCM) và điểm cuối giao với đường Liên Cảng (Đồng Nai). Tổng mức đầu tư hơn 23.000 tỷ đồng, quy mô 8 làn xe kết nối TPHCM với Đồng Nai, hình thành trục giao thông quan trọng từ trung tâm thành phố đến sân bay Long Thành.

Cùng với cầu Cát Lái được triển khai xây dựng, sẽ góp phần mở toang cánh cửa kết nối sang Đồng Nai, giúp vùng kinh tế trọng điểm phía Nam tăng tốc mạnh mẽ hơn nữa.

Dự án cầu Cần Giờ là dự án trọng điểm phía Nam TPHCM, vượt sông Soài Rạp, thay thế cho phà Bình Khánh hiện hữu, mở ra cơ hội phát triển kinh tế-xã hội cho khu vực. Tổng mức đầu tư hơn 13.200 tỷ đồng. Dự án thay thế phà Bình Khánh, tạo kết nối trực tiếp giữa Cần Giờ và nội đô, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội khu vực phía Nam TPHCM.

Khi đi vào hoạt động, cây cầu sẽ tạo đà kết nối đô thị biển Cần Giờ với Vũng Tàu, mở ra cơ hội cho TPHCM phát triển mạnh mẽ về phía biển.

Nhận định về ý nghĩa của các dự án trọng điểm được TPHCM tổ chức động thổ, khởi công, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế đô thị khẳng định việc này không chỉ giải quyết những “điểm nghẽn” hạ tầng kéo dài nhiều năm mà còn góp phần tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng hiện đại, bền vững.