Đồng hành cùng tiểu thương chuyển đổi số

Không chỉ các trung tâm mua sắm, siêu thị triển khai mô hình chuyển đổi số trong mua, bán, thanh toán hàng hóa, hiện nay, các tiểu thương kinh doanh nhỏ lẻ đã có bước chuyển quan trọng, áp dụng số hóa trong thanh toán các giao dịch, bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội.

Với mục tiêu đồng hành, hỗ trợ các tiểu thương chợ truyền thống chuyển đổi số, ngày 14/6/2025, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) sẽ tổ chức Chương trình Chuyển đổi số dành cho tiểu thương chợ truyền thống.

Chợ truyền thống là một phần quan trọng trong đời sống người dân Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ, các tiểu thương đang phải đối mặt với không ít thách thức. Sự chuyển dịch sang mua sắm trực tuyến đã gây khó khăn cho việc duy trì doanh thu và khả năng cạnh tranh. Chính vì vậy, chuyển đổi số chợ truyền thống là giải pháp thiết yếu, giúp tiểu thương hội nhập và phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới. 

Việc ứng dụng chuyển đổi số và thương mại điện tử không chỉ giúp các tiểu thương mở rộng kênh bán hàng, tiếp cận thị trường rộng lớn hơn mà còn giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả công việc và cải thiện sự hài lòng của khách hàng. 

Thông qua các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội, tiểu thương có thể tiếp cận khách hàng không chỉ trong nước mà còn ra quốc tế, từ đó nâng cao doanh thu và lợi nhuận. Bên cạnh đó, ứng dụng công nghệ giúp cho việc quản lý kho hàng, đơn hàng và tài chính hiệu quả hơn, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

Chương trình Chuyển đổi số tiểu thương chợ truyền thống được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội mới cho bà con nâng cao năng lực kinh doanh hòa nhịp cùng "dòng chảy" chuyển đổi số.

Với mục tiêu đồng hành, hỗ trợ các tiểu thương chợ truyền thống chuyển đổi số, ngày 14/6/2025, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) sẽ tổ chức Chương trình Chuyển đổi số tiểu thương chợ truyền thống nằm trong khuôn khổ Hội thảo "Thanh toán không tiền mặt: Động lực tăng trưởng kinh tế số".

Chương trình Chuyển đổi số tiểu thương chợ truyền thống sẽ không chỉ giúp tiểu thương tại các chợ truyền thống tiếp cận công nghệ mà còn cung cấp cho họ các công cụ thiết yếu để quản lý và phát triển kinh doanh. Các hoạt động trong khuôn khổ chương trình sẽ bao gồm các khóa đào tạo về kỹ năng số, các phiên chợ chuyển đổi số tại các tỉnh, thành phố và kêu gọi chung tay tạo dựng cộng đồng "Tiểu thương chuyển đổi số" để chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và các mô hình kinh doanh thành công.

Bên cạnh đó, chương trình cũng sẽ cung cấp các mô hình giải pháp như livestream bán hàng, sử dụng phần mềm quản lý bán hàng, cùng các hình thức thanh toán không tiền mặt và quảng bá sản phẩm qua nền tảng thương mại điện tử thông qua cuốn sổ tay hướng dẫn chuyển đổi số cho tiểu thương. Những thay đổi này không chỉ giúp các tiểu thương cải thiện quy trình bán hàng mà còn giúp họ nâng cao chất lượng dịch vụ, mở rộng thị trường tiêu thụ, từ đó gia tăng lợi nhuận và khẳng định vị thế trong nền kinh tế số.

Chương trình hướng tới mở ra cơ hội mới cho bà con nâng cao năng lực kinh doanh hòa nhịp cùng "dòng chảy" chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử của đất nước.

Trong vài năm trở lại đây, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, quét mã QR để chuyển khoản đã trở nên phổ biến trong hoạt động giao thương của các tiểu thương tại các chợ truyền thống từ địa bàn thành phố đến địa bàn các huyện. Trên các quầy hàng quần áo, giày dép, thực phẩm, hoa quả... hầu hết đều có mã QR để khách hàng thanh toán khi mua hàng, sử dụng dịch vụ.

Tuy nhiên để tồn tại và phát triển ngoài việc các tiểu thương bắt nhịp chuyển đổi số thì cần phải bảo đảm kinh doanh thực phẩm an toàn, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nâng cao được sức cạnh tranh với hàng hóa cùng loại trên thị trường. Đồng thời, xây dựng văn hóa kinh doanh văn minh, lịch sự, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của khách hàng, người tiêu dùng khi đến với chợ truyền thống.

Trong bức tranh chuyển đổi số toàn diện mà Chính phủ đang thúc đẩy, các doanh nghiệp công nghệ đang thể hiện vai trò trung gian ngày càng quan trọng trong việc hỗ trợ kinh tế tư nhân, đặc biệt là nhóm tiểu thương và hộ kinh doanh cá thể từng bước chính quy hóa hoạt động.

Đây cũng là đối tượng chịu tác động trực tiếp khi Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ chính thức có hiệu lực, đặt ra yêu cầu mới trong kê khai thuế, xuất hóa đơn điện tử và quản lý giao dịch.

Nắm bắt xu thế này, Công ty Cổ phần 9Pay, một đơn vị trung gian thanh toán được cấp phép bởi Ngân hàng Nhà nước đã chủ động triển khai chương trình hỗ trợ thực chất cho nhóm kinh doanh nhỏ, với mục tiêu giúp họ từng bước “chuyển mình” từ hộ kinh doanh cá thể sang mô hình doanh nghiệp, đồng thời tuân thủ các quy định pháp lý mới trong bối cảnh kinh tế số.

Theo chia sẻ từ đại diện công ty, hơn 90% khách hàng đang sử dụng giải pháp thanh toán của họ là tiểu thương và hộ kinh doanh cá thể, lực lượng được xem là xương sống của nền kinh tế dân sinh, đóng góp đáng kể cho GDP và tạo việc làm cho phần lớn lao động phi chính thức. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất khiến họ e ngại chuyển đổi là rào cản về công nghệ và quy trình kế toán, thuế còn khá phức tạp.

Còn theo đại diện ví điện tử MoMo, ví điện tử này đang đẩy mạnh tạo điều kiện cho các đối tác nhỏ bé, đơn lẻ như các tiểu thương, người bán hàng rong, các công ty khởi nghiệp,… có thể “Go-online” để bán hàng và thanh toán trực tuyến. Trước đây, quy trình để một đối tác kết nối, trở thành điểm chấp nhận thanh toán và đưa sản phẩm lên nền tảng Ví MoMo mất từ 12-14 ngày. Tuy nhiên, với việc sử dụng các công nghệ tiên tiến nhất như AI, Machine Learning, Big Data… quá trình này đã được Ví MoMo rút ngắn xuống chỉ còn 10 phút. Qua đây hy vọng sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp đối tác tham gia vào quá trình chuyển đổi số một cách dễ dàng và nhanh chóng hơn.

Đại diện Công ty cổ phần One Distribution (VinGroup) cho hay đã triển khai ứng dụng VinShop, ứng dụng di động ra đời nhằm hỗ trợ các chủ cửa hàng tạp hoá tiếp cận nguồn hàng phong phú, giá cả minh bạch. Các chủ cửa hàng tạp hóa có thể ngồi tại nhà thông qua ứng dụng để đặt một lần được cả trăm mặt hàng đa dạng và chỉ phải nhận một lần duy nhất, phục vụ 24/7.

Giải pháp này được kỳ vọng nâng cao hiệu quả của toàn chuỗi cung ứng, giúp khắc phục những yếu điểm hiện tại trong luồng phân phối sản phẩm từ nhà sản xuất đến tiệm tạp hóa và giúp khách hàng cuối không phải chịu các chi phí bất hợp lý trên các sản phẩm họ tiêu dùng hàng ngày.

Bên cạnh đó Be Group, Shopee, Sendo và Tiki cho hay cũng đã cùng VPBank tham gia mở chương trình đào tạo “Học viện Tiểu thương VPBank”. Kết thúc dự án, VPBank đã hỗ trợ thành công hơn 3.000 bà con tiểu thương áp dụng hiệu quả các kỹ năng bán hàng online, 300 tiểu thương đã có các gian hàng trên những sàn thương mại điện tử nổi tiếng và duy trì cộng đồng tiểu thương online lên tới 12.500 người.

Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng 2030 của Chính phủ với quan điểm là phát triển mỗi người dân thành một doanh nhân số, mỗi doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh thành một doanh nghiệp số, ứng dụng công nghệ số để kinh doanh trên môi trường mạng. Mục tiêu là đến 2025, tỷ trọng kinh tế số đạt 20% GDP.

Như vậy, các tiểu thương kinh doanh tại chợ truyền thống cũng không thể đứng ngoài cuộc. Nhưng để đạt mục tiêu này, việc gia tăng các giải pháp thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong công tác quản lý Nhà nước về chợ trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử trong quản lý, phục vụ hoạt động của chợ truyền thống là một trong các yêu cầu cấp thiết.

Đồng thời, trong quá trình chuyển đổi số của các tiểu thương ở các chợ truyền thống, cần có sự chung tay của ban quản lý chợ, chính quyền địa phương cùng xây dựng chợ thành nơi mua sắm phù hợp với thói quen mới, văn minh, hiện đại, phù hợp với xu thế.