Doanh nghiệp Việt tăng trưởng đột phá từ thương mại điện tử

Doanh nghiệp tăng trưởng mạnh từ thương mại điện tử

5 năm qua, thị trường thương mại điện tử khu vực và Việt Nam có sự bùng nổ tăng trưởng mạnh. Đến năm 2027, Việt Nam được dự đoán có mức tăng trưởng cao nhất trong khu vực, khoảng 28% và đạt mức 40 tỷ USD. Đóng góp trung bình của thương mại điện tử vào tổng bán lẻ đã tiếp tục tăng ở mức 15%, với tỷ trọng là 6%.

Theo Bộ Công Thương, thương mại điện tử tiếp tục là một trong những điểm sáng trong phát triển kinh tế số của Việt Nam với doanh thu ước đạt 20,5 tỷ USD năm 2023, tăng khoảng 4 tỷ USD (tương đương 25%) so với năm 2022. Với kết quả đó, tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử của Việt Nam được xếp vào nhóm 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng hàng đầu thế giới, tạo động lực phát triển kinh tế và dẫn dắt chuyển đổi số trong doanh nghiệp.

Trước đó, nếu như năm 2018, doanh thu thương mại điện tử bán lẻ cả nước mới chỉ đạt khoảng 8 tỷ USD, thì đến năm 2019, đã vượt mốc 10 tỷ USD (đạt 10,8 tỷ USD) và tăng lên 11,8 tỷ USD vào năm 2020.

Đến năm 2022, con số này tăng trưởng 20% so với năm trước, đạt 16,4 tỷ USD, chiếm 7,5% doanh thu bán lẻ hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng cả nước; số lượng người tiêu dùng tham gia mua sắm trực tuyến là trên 54,6 triệu người, giá trị mua sắm trực tuyến của một người đạt gần 270 USD/năm.

Từ đó có thể khẳng định, thương mại điện tử Việt Nam trong nhiều năm đã tăng trưởng mạnh mẽ và đang là một trong những lĩnh vực tiên phong của nền kinh tế số, tạo động lực phát triển kinh tế và dẫn dắt chuyển đổi số trong doanh nghiệp.

Năm 2023, hoạt động thương mại điện tử trong nước đã khai thác rất hiệu quả sức mua của thị trường, đạt mức tăng trưởng vượt trội so với mức tăng trưởng chung của nền kinh tế. Nhiều doanh nghiệp tăng trưởng đột phá nhờ ứng dụng thương mại điện tử. Doanh thu bán lẻ hàng hóa xuyên biên giới tăng cao, trong đó có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa.

 Giới chuyên gia dự báo, năm 2024, lĩnh vực thương mại điện tử sẽ có những thay đổi thú vị. Từ sự trỗi dậy của thương mại xã hội và trải nghiệm mua sắm thực tế tăng cường cho đến tầm quan trọng ngày càng tăng của tính bền vững trong lựa chọn của người tiêu dùng, năm 2024 hứa hẹn sẽ là một năm đổi mới và cũng là cơ hội cho cả doanh nghiệp và người mua sắm. Việc dự báo và nắm bắt được những xu hướng mới trở thành chìa khóa quan trọng để doanh nghiệp thành công.

Còn nhiều thách thức

Thương mại điện tử mang lại rất nhiều lợi ích cho doanh nghiệp nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro, thách thức. Để có thể hạn chế các khó khăn và phát huy tối đa ưu điểm của hình thức kinh doanh ứng dụng công nghệ hiện đại này, doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ lưỡng và có có những phương pháp quản trị các rủi ro trong thương mại điện tử trên tất cả các nền tảng kinh doanh trực tuyến như website, sàn thương mại điện tử và các kênh social media.

Theo báo cáo của Google, Temasek và Bain & Company công bố đầu tháng 11/2023, Việt Nam tiếp tục là nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế số nhanh nhất khu vực Đông Nam Á hai năm liên tiếp (2022 và 2023) và được dự báo sẽ tiếp tục giữ vị trí này từ nay đến năm 2025 (đồng hạng với Philippines).

Tổng giá trị hàng hoá của Việt Nam dự kiến đạt tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm ở mức 20%, từ 30 tỷ USD vào năm 2023 lên gần 45 tỷ USD vào năm 2025. Đặc biệt, tăng trưởng tổng giá trị hàng hoá trong hai năm tới của kinh tế số tại Việt Nam sẽ được dẫn dắt bởi lĩnh vực thương mại điện tử.

Tuy nhiên, Bộ Công Thương cho rằng, thương mại điện tử vẫn tồn tại nhiều yếu tố tiêu cực. Thời gian qua, lực lượng quản lý thị trường đã phát hiện, xử lý nhiều đối tượng kinh doanh hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, hàng nhập lậu, không rõ nguồn gốc với quy mô lớn.

Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, Bộ Công Thương) Nguyễn Văn Thành nhận định, dù tốc độ tăng trưởng rất cao nhưng thương mại điện tử Việt Nam thực chất có sự phát triển không bền vững. Trước hết là do vấn đề về cạnh tranh trên các sàn thương mại điện tử Shopee, Lazada, TikTok Shop hiện nay đang diễn ra hết sức gay gắt.
Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thương mại điện tử, Bộ Công Thương sẽ tập trung rà soát các quy định pháp luật, nhất là Luật Giao dịch điện tử, Luật Bảo vệ người tiêu dùng; phân cấp, phân quyền cho địa phương nhằm quản lý toàn diện giao dịch giữa người mua và người bán trên mạng.

Thời gian tới, ngành công thương tăng cường hoạt động quản lý, giám sát trên môi trường mạng, chủ động yêu cầu các mạng xã hội, sàn thương mại điện tử xóa bỏ các thông tin sản phẩm hàng hóa vi phạm pháp luật. Tăng cường chia sẻ cơ sở dữ liệu kết nối để khai thác thông tin phục vụ cho quản lý nhà nước trong vấn đề này.