Định hướng xây dựng Sơn La thành trung tâm nông nghiệp sinh thái và chế biến nông sản

Hạ tầng tạo lực hút cho dòng vốn đầu tư

Sáu tháng đầu năm 2026, kinh tế Sơn La duy trì đà tăng trưởng tích cực với GRDP ước tăng 6,02% so với cùng kỳ năm trước. Điểm nhấn nổi bật nằm ở hoạt động thu hút đầu tư khi tỉnh phê duyệt 22 dự án với tổng vốn đăng ký ban đầu hơn 43.095 tỷ đồng, cao gấp 5 lần cùng kỳ năm 2025. Song song đó, giải ngân vốn đầu tư công đạt trên 2.618 tỷ đồng, tương đương 55,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, đưa Sơn La đứng thứ 8/34 tỉnh, thành phố về tiến độ giải ngân tính đến cuối tháng 6.

Những kết quả trên cho thấy quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư của địa phương, đồng thời tạo nền tảng để triển khai các công trình hạ tầng trọng điểm. Trong đó, cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu (đoạn qua Sơn La) được xác định là dự án động lực. Sau khi cơ bản hoàn tất công tác bàn giao mặt bằng, các nhà thầu đã triển khai thi công liên tục theo phương án "3 ca, 4 kíp", nâng số mũi thi công từ 18 lên 27, huy động 528 nhân sự cùng 241 thiết bị máy móc. Một số đoạn tuyến đã cơ bản hoàn thành nền đường, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ toàn dự án.

Không chỉ tập trung hoàn thành tuyến cao tốc hiện hữu, Sơn La còn đề xuất Trung ương đầu tư mở rộng tuyến Hòa Bình - Mộc Châu lên 4 làn xe trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời kiến nghị triển khai tuyến cao tốc CT.03 đoạn Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên dài 182 km và hoàn thiện quy hoạch Cảng hàng không Nà Sản. Khi các dự án này được triển khai đồng bộ, khả năng kết nối vùng sẽ được nâng lên đáng kể, góp phần giảm chi phí logistics, mở rộng không gian phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ.

Làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu địa phương phát huy tối đa lợi thế về vị trí địa lý, nông nghiệp và du lịch; coi hạ tầng giao thông là động lực mở ra không gian phát triển mới. Theo đó, cùng với các tuyến cao tốc, Sơn La cần chủ động quy hoạch các trung tâm logistics, khu chế biến, dịch vụ, đô thị và điểm du lịch tại các nút giao để hình thành chuỗi liên kết sản xuất - lưu thông - tiêu thụ, tránh tình trạng hạ tầng hoàn thành nhưng chưa tạo được sức lan tỏa cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu địa phương tiếp tục đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, tránh lãng phí nguồn lực đất đai và tài sản công; đồng thời nâng cao năng lực quản trị chính quyền địa phương, thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng ứng dụng thương mại điện tử và cải cách thủ tục hành chính nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân.

Những định hướng này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để Sơn La nâng cao sức hấp dẫn trong thu hút đầu tư, đặc biệt đối với các dự án có quy mô lớn, gắn với chuỗi giá trị và phát triển bền vững.

Mở dư địa đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao và chế biến sâu

Cùng với hạ tầng, nông nghiệp tiếp tục được xác định là trụ cột trong chiến lược phát triển dài hạn của Sơn La. Địa phương đặt mục tiêu trở thành trung tâm nông nghiệp sinh thái và chế biến nông sản đặc sắc của vùng Tây Bắc.

Hiện nay, Sơn La đã hình thành 9 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với hơn 31.600 ha sản xuất theo các tiêu chuẩn tiên tiến. Đây là nền tảng quan trọng để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào toàn bộ chuỗi giá trị, từ phát triển vùng nguyên liệu, hệ thống thủy lợi, sơ chế, kho lạnh đến chế biến sâu và phân phối sản phẩm.

Các ngành hàng được ưu tiên gồm cà phê Arabica, cây ăn quả, chè, sữa, dược liệu và lâm sản. Định hướng của tỉnh là nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu thay vì chỉ xuất bán nguyên liệu, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản gắn với thị trường trong nước và quốc tế.

Song song với nông nghiệp, Sơn La cũng mở rộng dư địa thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo như điện mặt trời nổi, điện gió và các dự án năng lượng mới, đồng thời khuyến khích đầu tư hệ thống truyền tải điện đồng bộ, bảo đảm an toàn hồ đập và phát triển sinh kế cho người dân.

Đối với lĩnh vực du lịch, địa phương chuyển hướng từ mục tiêu tăng số lượng khách sang nâng cao giá trị chi tiêu và chất lượng dịch vụ. Các tuyến du lịch kết nối Mộc Châu, Vân Hồ, Tà Xùa, Ngọc Chiến, Quỳnh Nhai và lòng hồ thủy điện được kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng lưu trú, dịch vụ, bến tàu và các sản phẩm du lịch trải nghiệm. Trong đó, Mộc Châu được định hướng trở thành cao nguyên sinh thái và điểm đến cấp quốc gia.

Theo quy hoạch phát triển, Sơn La sẽ phát triển trên nền tảng "4 vùng kinh tế, 2 cực tăng trưởng, 7 hành lang phát triển", hướng tới khai thác hiệu quả lợi thế tự nhiên và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Cùng với mục tiêu thu hút đầu tư, Sơn La xác định không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn. Tỉnh ưu tiên các dự án sản xuất xanh, chế biến sâu, sử dụng hiệu quả tài nguyên, đồng thời kiên quyết thu hồi các dự án chậm triển khai hoặc không còn khả năng thực hiện để giải phóng nguồn lực cho các nhà đầu tư có năng lực.

Với định hướng phát triển rõ ràng, hạ tầng đang từng bước hoàn thiện cùng quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư, Sơn La có thêm điều kiện để khai thác hiệu quả các lợi thế về nông nghiệp, du lịch và kinh tế xanh. Việc hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm nông nghiệp sinh thái, chế biến nông sản và du lịch đặc sắc của vùng Tây Bắc sẽ phụ thuộc vào khả năng triển khai đồng bộ quy hoạch, nâng cao chất lượng quản trị và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư.