Định hình chiến lược tăng trưởng hai con số trong bối cảnh mới

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với nhiều biến động và rủi ro tiềm ẩn, Diễn đàn Tăng trưởng Kinh tế Việt Nam 2025 (Vietnam Economic Growth Forum 2025 – VEGF), tổ chức ngày 8/7 với chủ đề “Các giải pháp chiến lược và thực tiễn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao và bền vững trong bối cảnh mới”, đã trở thành điểm hội tụ quan trọng của các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế, đại diện hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp, nhằm cùng nhau tìm kiếm những giải pháp đột phá để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP đạt 8% trong năm 2025 và hướng tới ngưỡng tăng trưởng hai con số, từ 10% trở lên, trong giai đoạn 2026–2030.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là thách thức mà còn là động lực khơi dậy sự chuyển mình toàn diện của nền kinh tế Việt Nam, đòi hỏi sự đồng lòng và phối hợp hiệu quả giữa khu vực công và tư, cùng với những cải cách mang tính thể chế, tạo lập môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng và hiệu quả để thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của khu vực doanh nghiệp trong nước.

Tại diễn đàn, ông Nguyễn Xuân Phú – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội, Chủ tịch Tập đoàn Sunhouse – đã chỉ ra thực trạng nhiều rào cản hành chính đang kìm hãm khả năng mở rộng sản xuất và đầu tư của khu vực tư nhân. Theo ông, các thủ tục hành chính còn rườm rà, hệ thống quy định pháp lý thiếu nhất quán, chồng chéo khiến cho môi trường kinh doanh trở nên khó đoán định, làm xói mòn niềm tin và giảm động lực tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp nội địa. “Vì vậy, để các doanh nghiệp vươn ra các thị trường lớn như Mỹ, điều kiện tiên quyết là phải gia nhập được chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như môi trường kinh doanh phải thật sự thông thoáng, minh bạch và hiệu quả”, ông nhấn mạnh.

Không chỉ dừng lại ở việc tháo gỡ rào cản, ông Phú còn đề xuất rằng vai trò “đồng hành” của Nhà nước cần được thể hiện rõ nét hơn trong giai đoạn đầu khởi động doanh nghiệp, đặc biệt là thông qua các chính sách hỗ trợ về thuế, thị trường, vốn và công nghệ – những yếu tố có thể tạo lực bật đáng kể cho doanh nghiệp Việt trong cuộc cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Từ góc nhìn ngành, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng cũng được đặt ra rõ rệt. Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), dẫn chứng rằng, với quy mô xuất khẩu hiện tại đạt hơn 45 tỷ USD, nếu ngành dệt may đặt mục tiêu tăng trưởng 10% mỗi năm đến năm 2030, thì kim ngạch xuất khẩu phải đạt tới 80 tỷ USD – một con số không thực tế nếu vẫn tiếp tục phát triển theo chiều rộng. Do đó, ông đề xuất cần chuyển hướng sang tăng trưởng theo chiều sâu, trong đó chú trọng đầu tư vào công nghệ, nâng cao năng suất và chuyển đổi xanh, hướng tới mô hình sản xuất tuần hoàn và thân thiện với môi trường – những yếu tố đang trở thành tiêu chí bắt buộc để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu sau đại dịch.

Chia sẻ cùng quan điểm về vai trò của niềm tin thị trường, bà Mai Kiều Liên – Tổng giám đốc Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk) – nhấn mạnh rằng, tăng trưởng hai con số không nhất thiết phải đồng nghĩa với việc tất cả lĩnh vực đều bứt phá đồng đều, mà quan trọng hơn là phải xây dựng được niềm tin vững chắc từ cộng đồng doanh nghiệp vào định hướng phát triển dài hạn của quốc gia. Theo bà, khi doanh nghiệp có niềm tin, họ sẽ mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng và chủ động đổi mới sáng tạo. Để điều này trở thành hiện thực, bà đề nghị Chính phủ cần cải cách mạnh mẽ hệ thống văn bản pháp lý đang còn nhiều bất cập, chồng chéo, đồng thời xây dựng cơ chế “lắng nghe – phản hồi – đồng hành” giữa Nhà nước và doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh nhiều đơn vị đang chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào tăng cao và thị trường tiêu dùng biến động.

Ở góc độ tài chính, ông Đặng Hồng Quang – Trưởng đại diện VinaCapital tại Hà Nội – đặt vấn đề về tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nhưng lại thường xuyên gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng. Theo ông, một hệ thống thông tin tín dụng quốc gia dành riêng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ là cần thiết để đánh giá tín nhiệm minh bạch, tạo điều kiện cho doanh nghiệp vay vốn, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Bên cạnh các khuyến nghị từ khu vực tư nhân, các chuyên gia kinh tế cũng đặc biệt nhấn mạnh đến các chính sách kinh tế vĩ mô đóng vai trò nền tảng trong điều tiết và ổn định tăng trưởng. TS. Cấn Văn Lực – Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV – đã đề xuất bốn nguyên tắc lớn nhằm đảm bảo tính bền vững trong huy động và sử dụng nguồn lực tài chính: đầu tư phải cân đối với tiết kiệm; chú trọng hiệu quả thay vì quy mô; phân bổ nguồn lực cần tối ưu hơn và tăng trưởng cần dựa trên năng suất thay vì chỉ dựa vào lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên. Những nguyên tắc này, nếu được thể chế hóa và thực thi nghiêm túc, sẽ là nền tảng cho mô hình tăng trưởng kinh tế tự cường, năng động và bền vững trong dài hạn.

Kết luận tại Diễn đàn, ông Trần Lưu Quang – Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương – khẳng định rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số là hoàn toàn khả thi nếu có sự phối hợp đồng bộ, quyết liệt giữa Chính phủ, địa phương và doanh nghiệp. “Phát triển hai con số không đồng nghĩa với việc tất cả lĩnh vực phải tăng tốc đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, mà quan trọng là đạt hiệu quả tổng thể bền vững và bao trùm”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Trần Lưu Quang, để đạt được bước nhảy vọt về tăng trưởng, cần hội đủ bốn điều kiện tiên quyết:

Thứ nhất, cần có sự đồng thuận, chung tay của Chính phủ, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Thứ hai, kịp thời tháo gỡ khó khăn, đặc biệt là những vướng mắc về thể chế.

Thứ ba, cần có chiến lược và mô hình phát triển đúng, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực cốt lõi.

Thứ tư , sẵn sàng ứng phó với các cú sốc bên ngoài khi độ mở của nền kinh tế ngày càng lớn.

“Cơ hội hiện nay của Việt Nam đã lớn hơn rất nhiều so với trước đây. Niềm tin vào cải cách, đặc biệt là cải cách thể chế với tư duy đổi mới mang tính cách mạng, chính là nền tảng để chúng ta bứt phá. Chính phủ sẽ tiếp thu, chọn lọc các kiến nghị thiết thực để đưa vào chính sách và chương trình hành động cụ thể trong thời gian tới”, ông Trần Lưu Quang khẳng định.