Điều hành giá sau Tết neo giữ kỳ vọng lạm phát

Điểm rơi tiêu dùng và quy luật hồi mã tấu của giá cả

Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Tài chính, thị trường sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang vận hành đúng theo quy luật cung - cầu nhưng mang những sắc thái ổn định hơn so với các năm trước. Thông thường, tháng Giêng luôn là điểm rơi của các hoạt động lễ hội, khiến nhu cầu dịch vụ ăn uống, vui chơi và đi lại nhích tăng cục bộ.

Tuy nhiên, sự trở lại sớm của các hệ thống siêu thị và chuỗi cửa hàng tiện lợi tại các đô thị lớn ngay từ mùng 4 Tết đã giúp mạch cung ứng không bị gián đoạn. Nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào từ các vùng chuyên canh trong nước đã tạo ra một đối trọng vững chắc, ngăn chặn tình trạng sốt giá thường thấy ở các chợ dân sinh.

Một yếu tố tâm lý quan trọng khác là xu hướng tiết kiệm chi tiêu của người dân. Trong bối cảnh tổng cầu phục hồi chậm, người tiêu dùng có tâm thế cân nhắc kỹ lưỡng hơn, điều này vô hình trung tạo áp lực ngược lên phía người bán, khiến giá cả không thể biến động quá lớn.

PGS.TS Ngô Trí Long nhận định rằng rủi ro giá cả sau Tết hiện nay không nằm ở vấn đề thiếu hàng mà nằm ở chi phí trung gian và tâm lý kỳ vọng. Hiện tượng té nước theo mưa ở khâu bán lẻ thường là tác nhân chính gây ra tình trạng neo giá cao sau Tết. Do đó, việc duy trì kỷ luật thị trường ngay từ những ngày đầu năm là nhiệm vụ then chốt để bảo vệ sức mua của đồng tiền.

Dữ liệu thực tế cho thấy chỉ số CPI tháng 1/2026 chỉ tăng 0,05% so với tháng trước, trong khi lạm phát cơ bản duy trì ở mức 3,19%. Những con số này phản ánh áp lực chi phí đẩy vẫn hiện hữu nhưng đang nằm trong tầm kiểm soát.

Việc giữ cho mặt bằng giá không bị sốc sau Tết chính là bước đi chiến lược để tạo vùng đệm cho các quý tiếp theo, đảm bảo mục tiêu kiểm soát CPI bình quân cả năm ở mức khoảng 4,5% theo đúng Nghị quyết 244/2025/QH15 của Quốc hội.

Kịch bản phản ứng nhanh

Để đối phó với những biến động địa chính trị toàn cầu và sự phục hồi chậm của kinh tế thế giới, Bộ Tài chính đã xây dựng các kịch bản điều hành giá linh hoạt, không để bị động trước mọi tình huống. Trọng tâm của công tác quản lý giá năm 2026 là sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa mở rộng và chính sách tiền tệ chủ động.

Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo điều hành giá đã yêu cầu các bộ, ngành phải theo dõi sát giá các mặt hàng chiến lược như xăng dầu, LPG để có biện pháp can thiệp kịp thời, tránh hiện tượng găm hàng hay đứt gãy nguồn cung tại khâu phân phối.

Đối với các mặt hàng và dịch vụ do Nhà nước quản lý, lộ trình điều chỉnh giá sẽ được thực hiện một cách thận trọng, có đánh giá kỹ lưỡng tác động đến nhóm dân cư dễ tổn thương. Chuyên gia Ngô Trí Long khuyến nghị cần sử dụng linh hoạt các công cụ điều tiết, từ việc tăng dự trữ thương mại đến việc minh bạch hóa thông tin niêm yết giá tại các khu du lịch, lễ hội. Khi thông tin về nguồn hàng và phương án điều hành được công khai rộng rãi, tâm lý tích trữ sẽ giảm bớt, giúp neo giữ kỳ vọng lạm phát của xã hội ở mức ổn định.

Bên cạnh các biện pháp hành chính, Chính phủ cũng khuyến nghị doanh nghiệp và người dân thực hiện tiết giảm chi phí sản xuất và sử dụng năng lượng tiết kiệm. Đây không chỉ là giải pháp tình thế mà là một phần của chiến lược củng cố nền tảng vĩ mô lâu dài.

Với kinh nghiệm điều hành dày dặn và hệ thống phân phối thông suốt, mặt bằng giá cả sau Tết Bính Ngọ đang được kỳ vọng sẽ sớm trở lại quỹ đạo bình thường. Sự ổn định này chính là bảo chứng vững chắc nhất để doanh nghiệp yên tâm đầu tư và người dân tin tưởng vào môi trường kinh tế vĩ mô, tạo đà cho một năm kinh tế 2026 tăng trưởng bứt phá và bền vững.