Đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu

Càng bán càng lỗ …

Từ đầu năm 2022 đến nay, giá xăng dầu trong nước liên tục biến động, có thời điểm đã vượt 30.000 đồng mỗi lít. Hiện nay, sau nhiều lần điều chỉnh, mặt hàng xăng dầu đã xuống sát mức giá cuối năm 2021. Cùng với biến động về giá, thị trường bán lẻ xăng dầu thương xuyên gặp tình trạng hết hàng, dưng hoặc giạn thời gian bán hàng khiến các cơ quan liên ngành đã phải tổ chức nhiều đợt thanh, kiểm tra nhằm nắm bắt thực tế tại nhiều địa phương.

Đứng trước những khó khăn ấy, các doanh nghiệp, đại lý bán lẻ xăng dầu đề xuất những giải pháp đồng bộ trong việc tháo gỡ các bất cập trên.

Ông Nguyễn Đức Hạnh, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần dầu khí Sơn Hải cho hay, từ tháng 7/2022 đến nay, chiết khấu các đầu mối nhập khẩu cho thương nhân phân phối xăng dầu và doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu rất thấp, có những thời điểm chiết khấu bằng 0 và 50-100 đồng/lít tại kho đầu nguồn. Trong khi đó, chi phí vận chuyển, nhân công cho 1 lít xăng dầu thực tế từ đầu nguồn đến người tiêu dùng khoảng 675-725 đồng, chưa kể chi phí hao hụt tồn, chứa, nhập, xuất khoảng trên 100 đồng/lít xăng và 46 đồng/lít dầu… cùng với rất nhiều chi phí khác. Như vậy, giá thành thực tế phải chi phí cho 1 lít xăng từ khâu vận chuyển, kho đầu nguồn đến bán lẻ là 1.200 đồng-1.341 đồng/lít, với dầu là 1.130 đồng-1.254 đồng/lít.

Trước tình cảnh càng bán càng lỗ, đại diện Công ty Sơn Hải mong muốn Bộ Tài chính sớm cập nhật, xem xét một số kiến nghị để tính đúng, tính đủ chi phí kinh doanh thực tế của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối hiện nay. “Các cơ quan quản lý Nhà nước kiểm soát chặt chẽ giá thành đầu vào của các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu, đảm bảo tính đúng, tính đủ chi phí thực tế cho các đầu mối. Nhà nước có quy định yêu cầu các đầu mối cho các tổng đại lý, đại lý, chiết khấu hoa hồng mức tối thiểu để đảm bảo đủ chi phí trong kinh doanh,” ông Hạnh đề xuất.

Bà Nguyễn Thị Sinh, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn xăng dầu Chính Thắng (tỉnh Yên Bái) cũng bày tỏ, cách đây 6 năm, mức chiết khẩu ở mức 600 đồng/lít mới đủ để hoạt động, nhưng hiện nay chiết khấu đã giảm về 0 đồng/lít, hoặc có thể ở mức 20-70 đồng/lít, trong khi để đưa hàng từ kho Đức Giang (Hà Nội) lên cửa hàng tại Yên Bái chi phí vận chuyển thấp nhất là 700 đồng/lít dẫn đến nhiều khó khăn cho doanh nghiệp. “Cộng thêm, trước đây doanh nghiệp đầu mối cấp xăng dầu cho công ty theo sản lượng bình quân của 3 tháng trước đó, song hiện nay khi nào có hàng mới cấp. Thời điểm cấp hàng nhiều là khoảng 27 m3/ngày là cả xăng và dầu, trong khi khu cầu thực tế của 5 cửa hàng và 10 đại lý của công ty gấp khoảng 2,5 lần con số đó,” bà Sinh nói.

Doanh nghiệp đề xuất giải pháp tháo gỡ

Ông Sơn, chủ một doanh nghiệp xăng dầu tại địa bàn An Khánh (Hà Nội) cũng cho rằng, xăng dầu là hàng hóa nên cách tiếp cận cần theo thị trường. Đồng tình việc Nhà nước quản lý giá song ông đề nghị phải phản ánh đủ chi phí của doanh nghiệp mới có thể giải quyết được tận gốc các bất cập nảy sinh hiện nay.

“Nếu quy định không phản ánh đúng thực tế khách quan thì rất khó quản lý, vì doanh nghiệp có thể lách luật và người tiêu dùng cuối cùng sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp,” vị này cho hay.

Đồng tình với ý kiến trên, bà Lê Thị Nhã, đại diện doanh nghiệp tư nhân Văn Phúc cho rằng xăng dầu là hàng hóa nên cần tuân theo quy luật thị trường một cách khách quan, càng không nên đưa ra các quy định độc quyền đầu vào nhằm thủ tiêu cạnh tranh, bởi nó sẽ gây ra rất nhiều hệ lụy.

Đơn cử như việc quy định mỗi đại lý bán lẻ xăng dầu tại một thời điểm chỉ được mua hàng của 1 đơn vị cung cấp, sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp về thủ tục, thời gian và gián đoạn bán hàng nếu muốn đổi nhà cung cấp.

Trước các ý kiến của doanh nghiệp, đại lý bán lẻ xăng dầu,  đại diện Hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ kiến nghị nên 'thả' mặt hàng xăng theo thị trường vì mặt hàng này chủ yếu phục vụ tiêu dùng, đi lại của người dân, không phải mặt hàng thiết yếu và người dân cần tiết kiệm. Còn với dầu diesel phục vụ sản xuất, đánh bắt thủy hải sản… thì Nhà nước quản lý là đúng song dựa trên nguyên tắc có sự điều tiết, chẳng hạn như sử dụng quỹ bình ổn để điều tiết mặt hàng này.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết dù sản xuất trong nước đáp ứng từ 70-80% song phần còn lại vẫn phải nhập khẩu, do vậy biến động của thế giới cũng ảnh hưởng tới thị trường xăng dầu trong nước. Đồng thời, ông Tuấn cũng khẳng định sẽ tiếp thu, tổng hợp các kiến nghị qua đó đề xuất và tham mưu cho cấp có thẩm quyền để gỡ vướng cho hoạt động kinh doanh xăng dầu, bám sát với thực tiễn.

Phía Tổng Cục Quản lý thị trường, ông Nguyễn Đức Lê, Phó Cục trưởng Cục nghiệp vụ cũng khẳng định phía Bộ Công Thương và Tổng cục luôn có văn bản chỉ đạo sát sao nhằm giúp doanh nghiệp bán lẻ đảm bảo quyền lợi chính đáng trong kinh doanh, cũng như bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng qua đó đảm bảo an sinh xã hội.