Đề xuất giải pháp tháo gỡ ách tắc hàng hóa tại các cửa khẩu

Làm rõ kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm với sản phẩm động vật, thủy sản

Ngày 4/2/2026, Cục Hải quan có công văn hỏa tốc gửi Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề nghị hướng dẫn cụ thể việc kiểm dịch, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu phục vụ tiêu dùng.

Theo Cục Hải quan, sau khi Nghị định số 46/2026/NĐ-CP được ban hành, một số chi cục hải quan khu vực và doanh nghiệp phản ánh còn lúng túng trong xác định phạm vi quản lý chuyên ngành, đặc biệt đối với các mặt hàng vừa thuộc diện kiểm dịch, vừa thuộc diện kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP).

Thực tế này khiến không ít lô hàng phải chờ hướng dẫn, kéo dài thời gian thông quan, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi cho doanh nghiệp.

Để tháo gỡ, Cục Hải quan đề nghị cơ quan chuyên ngành sớm có ý kiến chính thức về quy trình, đầu mối thực hiện kiểm dịch và kiểm tra ATTP đối với từng nhóm hàng, bảo đảm thống nhất cách hiểu và cách làm trên toàn quốc. Đây được xem là bước then chốt nhằm tránh chồng chéo thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan, nhất là trong giai đoạn cao điểm đầu năm.

Cùng ngày, Cục Hải quan tiếp tục có văn bản hỏa tốc gửi Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến việc kiểm tra an toàn thực phẩm đối với dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhập khẩu.

Cục Hải quan cho biết, theo quy định tại Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, các mặt hàng dụng cụ, bao bì tiếp xúc thực phẩm được phân công cho từng bộ quản lý, tuy nhiên đến nay các thông tư, quyết định hướng dẫn cụ thể vẫn chưa được ban hành.

Trong khi đó, theo các văn bản hiện hành, danh mục hàng hóa phải kiểm tra ATTP chủ yếu tập trung vào thực phẩm và một số sản phẩm đặc thù, chưa bao gồm nhiều mặt hàng như hộp, bao, túi, màng bọc, chai, lọ, thùng chứa, đồ dùng nhà bếp bằng nhựa tổng hợp… Điều này dẫn đến cách hiểu không thống nhất giữa các cơ quan và địa phương.

Đáng chú ý, Cục Hải quan phân tích, các mặt hàng như bát, đĩa, xoong chảo, bình giữ nhiệt, vỏ lon kim loại, bao bì nhựa… chỉ là vật dụng chứa đựng, tiếp xúc với thực phẩm, không phải thực phẩm và không thuộc nhóm sản phẩm dùng trực tiếp cho người tiêu dùng, mức độ rủi ro thấp hơn so với thực phẩm nhập khẩu.

Từ đó, Cục Hải quan kiến nghị các bộ xem xét loại trừ nhóm hàng này khỏi diện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm khi nhập khẩu, hoặc sớm có hướng dẫn cụ thể để thống nhất thực hiện, tránh phát sinh thêm “giấy phép con”, gây ách tắc chuỗi logistics.

Theo đánh giá của ngành Hải quan, việc sớm tháo gỡ các điểm nghẽn nêu trên không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, rút ngắn thời gian thông quan mà còn góp phần thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại và bảo đảm nguồn cung hàng hóa cho thị trường trong nước.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế chủ trì, phối hợp các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương rà soát kỹ các quy định tại Nghị định 46; tổng hợp tình hình thực hiện, những khó khăn, vướng mắc, báo cáo và kiến nghị, đề xuất cụ thể tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1 năm 2026.

Thiết lập ngay đường dây nóng 24/7 tiếp nhận, xử lý vướng mắc

Trước đó, ngày 3/2/2026 Thủ tướng Chính phủ có Công điện số 08/CĐ-TTg về việc tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm (Nghị định 46).

Để khẩn trương tháo gỡ ngay các khó khăn, vướng mắc trong kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời, thông suốt, tuyệt đối không để tiếp tục ách tắc, gây khó khăn cho doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương và các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương chỉ đạo, ban hành ngay các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định 46 về kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu.

Đồng thời, chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị, địa phương chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, nhân lực, thiết bị để thực hiện, bảo đảm thông quan kịp thời, thông suốt theo quy định, không gây ách tắc, ùn ứ thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế chủ trì, phối hợp các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương rà soát kỹ các quy định tại Nghị định 46; tổng hợp tình hình thực hiện, những khó khăn, vướng mắc, báo cáo và kiến nghị, đề xuất cụ thể tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1 năm 2026.

Thủ tướng chỉ đạo các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương thiết lập ngay đường dây nóng 24/7 và thông báo ngay trên các phương tiện truyền thông đại chúng về thông tin đường dây nóng; bố trí nhân lực trực thường xuyên để kịp thời giải đáp, làm rõ các vấn đề nổi lên, nhất là việc triển khai các quy định mới trong Nghị định 46 và sẵn sàng tiếp nhận và xử lý các vướng mắc phát sinh.

Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Hải quan yêu cầu hải quan cửa khẩu, bố trí lực lượng làm việc 24/7, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tại cửa khẩu, khẩn trương giải tỏa tình trạng ách tắc, bảo đảm thông quan kịp thời thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu; đảm bảo hệ thống thông quan điện tử hoạt động thông suốt trong thời gian cao điểm này.