Để thị trường chứng khoán tiếp tục là kênh huy động vốn hiệu quả của doanh nghiệp

Kỳ vọng sớm nâng hạng thị trường

Đại diện Vingroup, Tổng Giám đốc ông Nguyễn Việt Quang cho biết, Vingroup là một trong những Tập đoàn tư nhân đa ngành nghề lớn nhất Việt Nam đã tham gia TTCK Việt Nam từ rất sớm, sự phát triển của Vingroup ngày hôm nay luôn có sự đồng hành của các kênh huy động vốn đa dạng, trong đó có TTCK đóng vai trò rất lớn. Trong 17 năm có mặt trên TTCK Việt Nam, những lợi ích trọng yếu Vingroup đạt được có thể kể đến như sau:

Quản trị chuyên nghiệp và minh bạch hơn: Các quy định chặt chẽ, rõ ràng về quản trị công ty đại chúng, mà gần đây nhất là Thông tư 116/2020/TT-BTC ban hành ngày 31/12/2020 đều hướng đến một cơ chế quản trị nghiêm túc, rõ ràng, giúp hoạt động của doanh nghiệp được kiểm soát chặt chẽ và công khai.

Huy động vốn phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh: Tính đến nay, chúng tôi đã có những hoạt động vốn rất đa dạng như phát hành cổ phiếu riêng lẻ và ra công chúng, phát hành trái phiếu riêng lẻ và ra công chúng. Qua đây chúng tôi cũng tìm được những nhà đầu tư, cổ đông chiến lược, tạo thành một mạng lưới với kinh nghiệm sâu rộng trong lĩnh vực hoạt động, những người có thể hỗ trợ và hợp tác với chúng tôi về quản trị, sản xuất, kênh bán hàng, vốn, và đặc biệt là công nghệ. Ngoài ra, khi có những cổ đông chiến lược làm thẩm định đánh giá doanh nghiệp, chúng tôi cũng nhìn được những điểm cần cải thiện khắc phục để phát triển doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Để thị trường chứng khoán tiếp tục là kênh huy động vốn hiệu quả cho doanh nghiệp và hoàn thiện hơn nữa, Vingroup xin có một số kiến nghị đề xuất tới Chính phủ và các cơ quan quản lý như sau: Tiếp tục nghiên cứu và có các giải pháp để thị trường chứng khoán Việt Nam sớm được nâng hạng; Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát và hoàn thiện các văn bản pháp luật hiện tại, nghiên cứu và ban hành những quy định về các sản phẩm tài chính mới để thu hút nhà đầu tư, phát triển thị trường.

Phát triển thị trường chứng khoán một cách minh bạch, hiệu quả

Bà Nguyễn Thị Mai Thanh, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Cơ Điện Lạnh (REE) cũng khẳng định TTCK như là xương sống, là mạch máu của nền kinh tế. Năm 2000, TTCK Việt Nam ra đời như một kênh huy động vốn với khuôn khổ pháp lý được ban hành. REE đã thành công với mô hình cổ phần hóa và niêm yết, là nguồn động viên cho các doanh nghiệp khác tiến bước theo. Ngày nay, hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam đều đã cổ phần hóa và phần lớn đều đạt được thành công. Nhà nước vẫn giữ một tỉ lệ cùng với doanh nghiệp và Nhà nước được hưởng lợi từ thành quả mà doanh nghiệp cổ phần mang lại.

TTCK không chỉ là nơi "tôi luyện" cho các công ty niêm yết để làm ăn đàng hoàng hơn, minh bạch, có trách nhiệm và nghĩa vụ với các bên liên quan như nhà đầu tư, nhà tài trợ, khách hàng, nhân viên và cả nghĩa vụ thuế với Nhà nước. Nó còn gián tiếp đào tạo những nhà quản lý chuyên nghiệp, cần mẫn và trung thực, qua đó họ có thể vươn lên để giữ cho giá trị cổ phần không ngừng được gia tăng.

TTCK là một mô hình mà Việt Nam đã chọn lựa sớm, góp phần tạo nên một kênh huy động hiệu quả bên cạnh các kênh truyền thống như ngân hàng.

Chúng tôi cho rằng bên cạnh vốn vay ngân hàng thì kênh huy động vốn qua phát hành cổ phiếu trên TTCK và phát hành trái phiếu doanh nghiệp là hai kênh vô cùng quan trọng và hữu ích cho doanh nghiệp phục vụ cho phát triển công ty trong trung và dài hạn. Đây cũng là lý do chính REE xung phong niêm yết đầu tiên. Thông qua thị trường này, REE đã 8 lần phát hành cổ phiếu và huy động được 2.800 tỷ đồng để đầu tư mở rộng và tiếp tục phát triển. Chúng tôi hiểu rằng phát hành trái phiếu, cổ phiếu đều đòi hỏi tính minh bạch và các DN phải tự đặt mình trong khuôn khổ pháp lý và trách nhiệm rất cao.

Do đó, đại diện REE đã đưa ra một số kiến nghị để phát triển thị trường chứng khoán một cách minh bạch, hiệu quả gồm: Các công ty niêm yết là "hàng hóa" trên TTCK, hàng hóa phải tốt và không có hàng giả; Khuôn khổ pháp luật và chính sách cần được ổn định lâu dài,cởi mở, minh bạch hơn nữa, có thể tiến đến dịch vụ một cửa, giảm bớt cơ chế xin cho, chuyển dần sang cơ chế đăng ký và doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm trong khuôn khổ pháp luật, không cấm là có thể tự động được làm; Đơn giản thủ tục hành chính để thúc đẩy Việt kiều tiếp tục là động lực chính cho phát triển kinh tế của Việt Nam. Đa dạng tiêu chí để doanh nghiệp từ các ngành nghề khác nhau được đặt trong rổ VN30; Đưa lãi suất ngân hàng về một mặt bằng hợp lý để doanh nghiệp có thể sử dụng một phần của vốn ngân hàng bên cạnh vốn trái phiếu và cổ phiếu để có thể tiếp tục phát triển, đóng góp vào nền kinh tế; Cần công bằng hơn trong vấn đề khai thuế và nộp thuế.

Nắm bắt cơ hội hồi phục từ thị trường chung

Theo ông Dominic Scriven, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần quản lý Quỹ đầu tư Dragon Capital Việt Nam, hai năm vừa rồi là hai năm khá thách thức. Năm 2022 lợi nhuận bình quân của các DN niêm yết giảm. Năm 2023, lợi nhuận của các DN niêm yết không thắng. Tuy nhiên, với sự lãnh đạo của Chính phủ, của Bộ Tài chính, dần dần thị trường cũng phục hồi cuối năm ngoái, tăng 12%. Các thành viên thị trường, các nhà đầu tư, các công ty niêm yết bắt đầu có sự phấn khởi.

Tôi xin nói 3 vấn đề, một là quy mô, hai là chức năng, ba là kiến nghị.

Về quy mô, nếu chúng ta muốn hình dung được tiềm năng cho Việt Nam, hãy nhìn về tổng GDP thế giới năm ngoái khoảng 100.000 tỷ USD, giá trị vốn hóa của các thị trường cổ phiếu thế giới là 100.000 tỷ USD, bằng 100% GDP. Tổng số vốn được huy động thông qua thị trường này là trên 10.000 tỷ USD. Nếu quy ra cho Việt Nam, chúng ta thấy rằng mục đích như trong kế hoạch của Thủ tướng là phát triển giá trị vốn hóa đến 100% GDP chắc chắn là phải có, thị trường nợ đến 100%, chắc chắn là phải có, và khả năng huy động bằng 5% GDP chắc chắn là phải có. Có nghĩa là huy động mỗi năm khoảng 25 tỷ USD vốn cho sự phát triển của các DN Việt Nam, ngang bằng đầu tư trực tiếp FDI.

Về chức năng, có 3 chức năng lớn về cung cấp vốn:

Nguồn cung cấp vốn huyết mạch thông suốt giữa tài chính và doanh nghiệp. Đối với Chính phủ, Chính phủ không chỉ phát hành trái phiếu Chính phủ mà còn mua lại để điều tiết nguồn vốn của ngân sách nhà nước. Thị trường vốn cung cấp nguồn vốn dài hạn, trung hạn mà các ngân hàng thương mại có khi nguồn vốn của họ chỉ có thể ngắn hạn, và hơn hết là cung cấp nguồn vốn cho thành phần tư nhân.

Nhưng không chỉ là cung cấp vốn mà còn đánh giá chất lượng DN, đánh giá chất lượng của hoạt động kinh doanh thương mại bằng cách điều chỉnh giá trị vốn, đồng hành với các DN có tài chính minh bạch và có xác nhận lãi suất phi rủi ro là chìa khóa của giá trị vốn dài hạn cảu Việt Nam.

Cuối cùng là tăng khả năng cho các nhà đầu tư Việt Nam, các nhà đầu tư nước ngoài. Chúng tôi may mắn được tham gia 30 năm nghiên cứu thị trường vốn của Việt Nam, khách hàng lâu đời nhất của chúng tôi chính là mẹ của tôi. Bà đưa ra khoản đầu tư đầu tiên năm 1995 đến bây giờ đã tăng 9 lần. Nếu chúng ta quy ra hơn 20 năm thì hằng năm tỉ lệ mang về cho bà bằng USD sau khi tính lạm phát, lãi suất... là 10-12%. Nếu thị trường vốn có thể tạo ra được đãi ngộ như thế cho các nhà đầu tư Việt Nam thì tuyệt vời. Và cuối cùng, nó bớt cái gánh nặng cho an sinh xã hội của Việt Nam.

Về kiến nghị, tôi có 3 kiến nghị.

Thứ nhất là không ngừng phát triển hạ tầng, nền tảng, hệ sinh thái của thị trường vốn. Đặc biệt ở đây là mạng lưới các nhà đầu tư có tổ chức ở Việt Nam, chắc chắn phải mở rộng. Bởi vì thị trường vốn ở Việt Nam là thị trường biến động nhất trong khu vực và nó không dừng lại ở đấy.

Thứ hai, kiểm soát vấn đề biến động là không ngừng củng cố niềm tin trên TTCK, đặc biệt là niềm tin của các nhà đầu tư.

Thứ ba là yếu tố cụ thể hóa. Một chủ đề được nhắc rất nhiều ngày hôm nay là nâng hạng TTCK Việt Nam, chúng tôi rất ủng hộ và mong sớm ra đời đối sách bù trừ trung tâm của Việt Nam (CCP). Nếu chưa triển khai được thì chắc chắn phải lo đến vấn đề cơ cấu lại khi xác minh đối với nhà đầu tư nước ngoài, còn nếu được thì sớm nghiên cứu và chọn thí điểm các chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết.

Kiến nghị cuối cùng là cùng nghiên cứu, thúc đẩy phát triển Trung tâm tài chính của Việt Nam. Đây là cơ hội vàng đối với Việt Nam.

Nguồn: Cổng thông tin Chính phủ