Dầu thô dẫn dắt thị trường hàng hóa, MXV-Index trở lại vùng đỉnh gần hai tháng

Giá dầu leo lên mức cao nhất trong hơn một tháng không chỉ thúc đẩy chỉ số MXV-Index vượt mốc 2.800 điểm mà còn lan tỏa sang nhóm nông sản, đặc biệt là đậu tương, thông qua kỳ vọng gia tăng nhu cầu nhiên liệu sinh học.

Giá dầu tăng mạnh khi lo ngại nguồn cung gia tăng

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), toàn bộ 5 mặt hàng thuộc nhóm năng lượng đồng loạt tăng giá trong phiên giao dịch ngày 22/7, với dầu thô tiếp tục là động lực chính của thị trường.

Kết phiên, giá dầu Brent tăng 3,36%, tiến sát 94,1 USD/thùng, mức cao nhất kể từ ngày 8/6; dầu WTI tăng gần 3%, lên trên 86,8 USD/thùng, cao nhất kể từ ngày 11/6. Đây cũng là phiên tăng thứ bảy trong tám phiên giao dịch gần nhất của hai mặt hàng này.

Động lực chính đến từ những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông. Các hoạt động can thiệp quân sự giữa Mỹ và Iran kéo dài liên tiếp trong 11 ngày đã làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu. Cùng với đó, những cảnh báo liên quan đến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và các động thái đáp trả từ phía Mỹ tiếp tục khiến thị trường đánh giá cao rủi ro đối với tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Không chỉ eo biển Hormuz, hoạt động vận tải tại Biển Đỏ cũng gặp thêm nhiều trở ngại khi lực lượng Houthi phong tỏa tuyến vận tải thay thế chính của Saudi Arabia và đe dọa các tàu sử dụng cảng của nước này. Việc nhiều tàu chở dầu phải chuyển hướng qua kênh đào Suez và Mũi Hảo Vọng có thể kéo dài thời gian vận chuyển thêm tới bốn tuần, đồng thời làm gia tăng đáng kể chi phí logistics và nhiên liệu.

Diễn biến trên thị trường kỳ hạn cũng phản ánh rõ những lo ngại về nguồn cung trong ngắn hạn. Theo dữ liệu của MXV, giá dầu Brent tại các kỳ hạn gần cao hơn đáng kể so với các kỳ hạn xa, với mức chênh lệch kỳ hạn ba tháng lên tới 9,26 USD/thùng - mức cao nhất kể từ cuối tháng 5. Đối với dầu WTI, mức chênh lệch cũng đạt gần 8,2 USD/thùng. Trạng thái backwardation được duy trì cho thấy nhu cầu đối với nguồn dầu giao ngay đang gia tăng khi thị trường đánh giá rủi ro thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn vẫn hiện hữu.

Diễn biến của giá dầu thế giới cũng nhanh chóng tác động tới thị trường trong nước. Chỉ trong khoảng một tuần, giá xăng dầu thành phẩm tại Singapore đã tăng khoảng 9-11%, trong đó giá xăng RON92 và RON95 tăng khoảng 14%, tiếp tục tạo áp lực lên kỳ điều hành giá bán lẻ xăng dầu sắp tới.

Đà tăng của năng lượng lan tỏa sang nhóm đậu tương

Không chỉ nâng đỡ nhóm năng lượng, mặt bằng giá dầu cao còn tạo thêm động lực cho nhóm nông sản, đặc biệt là đậu tương và các sản phẩm chế biến.

Kết thúc phiên giao dịch, giá đậu tương tăng 1,33% lên 455,2 USD/tấn, trong khi dầu đậu tương tăng 1,7%, đạt 1.605 USD/tấn.

Theo MXV, thị trường đang nhận được hỗ trợ đồng thời từ nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc và triển vọng tiêu thụ dầu thực vật tại Mỹ phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học. Việc Mỹ áp thuế nhập khẩu 25% đối với các sản phẩm sinh học từ Brazil đã hạn chế nguồn nguyên liệu giá rẻ, qua đó thúc đẩy các nhà máy nhiên liệu tái tạo tăng cường sử dụng dầu đậu tương trong nước.

Nhu cầu đối với nhiên liệu sinh học cũng cho thấy tín hiệu cải thiện. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), lượng mã định danh nhiên liệu sinh học D4 RINs phát hành trong tháng 6 tăng 14% so với tháng trước.

Ở chiều cung, số liệu của Hiệp hội các nhà ép dầu quốc gia Mỹ (NOPA) cho thấy sản lượng nghiền ép đậu tương trong tháng 6 đạt khoảng 5,8 triệu tấn, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tồn kho dầu đậu tương của các thành viên NOPA lại giảm 13,5%, xuống mức thấp nhất trong tám tháng. Diễn biến này cho thấy lượng cung gia tăng vẫn được thị trường hấp thụ tương đối tốt nhờ nhu cầu tiêu thụ cải thiện.

Yếu tố thời tiết cũng tiếp tục hỗ trợ giá. Nhiệt độ trên 38 độ C tại khu vực phía Bắc và Tây Nam vành đai trồng trọt của Mỹ làm gia tăng lo ngại về tình trạng stress nhiệt đối với cây trồng trong giai đoạn phát triển quan trọng. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), hiện 66% diện tích đậu tương được đánh giá ở mức tốt đến xuất sắc; 66% diện tích đã bước vào giai đoạn nở hoa và 32% đang tạo quả - thời kỳ đặc biệt nhạy cảm với điều kiện độ ẩm.

Tại châu Âu, tình trạng nắng nóng kéo dài cũng đang ảnh hưởng đến triển vọng năng suất của nhóm cây lấy dầu, qua đó làm gia tăng những lo ngại về nguồn cung dầu thực vật trên phạm vi toàn cầu.

Diễn biến của thị trường năng lượng tiếp tục là yếu tố hỗ trợ quan trọng. Khi giá dầu thô tăng, tính cạnh tranh của nhiên liệu sinh học được cải thiện, kéo theo kỳ vọng gia tăng nhu cầu đối với dầu thực vật. Cùng với những gián đoạn trong hoạt động vận tải biển và chi phí bảo hiểm hàng hải tăng cao, các quỹ đầu cơ đã gia tăng vị thế mua ròng lên khoảng 253.000 hợp đồng.

Ở thị trường trong nước, giá chào khô đậu tương tiếp tục tăng nhẹ. Một số doanh nghiệp thương mại đã nâng giá chào giao hàng tháng 7 và tháng 8 lên 11.400-11.450 đồng/kg, trong khi mặt bằng giá phổ biến dao động từ 11.200-11.450 đồng/kg. Theo thống kê hàng tàu, khoảng 385.000 tấn khô đậu tương dự kiến cập cảng Việt Nam trong tháng 7 và gần 410.000 tấn trong tháng 8, góp phần bảo đảm nguồn nguyên liệu cho ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi.