Thanh Hoá: Đánh giá toàn diện hoạt động khoáng sản, đảm bảo nguồn vật liệu xây dựng cho hiện tại và tương lai

Theo báo cáo đánh giá, Thanh Hóa là một trong những địa phương có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đặc biệt là đá, cát và đất san lấp phục vụ xây dựng. Hiện trên địa bàn toàn tỉnh có 616 mỏ khoáng sản quy hoạch, trong đó 344 mỏ đã được cấp phép khai thác với trữ lượng ước tính còn lại gồm 43,6 triệu m³ đất san lấp, 3,6 triệu m³ cát và 163,6 triệu m³ đá.

Những năm qua, hoạt động khai thác khoáng sản đã cơ bản đáp ứng được nhu cầu vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh, cung cấp vật liệu cho người dân xây dựng, chỉnh trang nhà cửa, xây dựng nông thôn mới... đồng thời đóng góp từ 900 - 1.000 tỷ đồng vào ngân sách hàng năm.

Tuy nhiên, trong quá trình khai thác khoáng sản còn đang bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế làm ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh và tiến độ triển khai các dự án xây dựng.

Cụ thể, từ đầu năm 2025, giá đất san lấp, đá và cát tăng mạnh, giá cát tăng khoảng 30% so với cuối năm 2024, không tuân thủ theo công bố giá của cơ quan chức năng. Một số công trình, dự án đang triển khai thi công nhưng không có nguồn mỏ vật liệu ở khu vực gần dự án, phải mua vật liệu ở xa, điều này làm đội chi phí vận chuyển và giá vật liệu tại công trình tăng cao, ảnh hưởng đến tiến độ dự án và hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Nhiều dự án khai thác, chế biến khoáng sản để xảy ra các sai phạm, như:  Khai thác vượt mốc giới, vượt công suất, chưa đúng thiết kế; chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường; kê khai chưa đúng sản lượng khai thác; bán chưa đúng giá công khai, niêm yết; việc vận chuyển vật liệu gây khói, bụi, ô nhiễm môi trường, hư hỏng đường giao thông. Tình trạng khai thác khoáng sản trái phép diễn ra phức tạp, đặc biệt là cát lòng sông, đất san lấp.

Công tác đánh giá, dự báo cung - cầu vật liệu xây dựng chưa thường xuyên, chưa chính xác; chưa xây dựng được danh mục các dự án khai thác, chế biến khoáng sản hằng năm để đưa ra đấu giá quyền khai thác, cung cấp vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Doãn Anh - Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hoá nêu rõ, sự biến động giá vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh đang gây nguy cơ chậm tiến độ hàng loạt công trình, dự án và hoạt động xây dựng nhà ở của người dân, đồng thời làm ảnh hưởng tới hình ảnh môi trường đầu tư của tỉnh, đặc biệt là tiến trình thực hiện các chương trình lớn như xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 15.326 hộ dân.

Trước vấn đề này, Bí thư Tỉnh uỷ Thanh Hoá đã đề nghị các cấp chính quyền; hiệp hội doanh nghiệp; các doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản; các doanh nghiệp, nhà thầu thi công có sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh cần phân tích rõ bất cập trong quản lý cấp phép, khai thác, chế biến khoáng sản; đồng thời đưa ra giải pháp căn cơ để ổn định thị trường vật liệu xây dựng, hài hòa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Cũng tại hội nghị, ông Lê Đức Giang - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá quán triệt, thời gian tới các doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh phải thực hiện nghiêm việc khai thác đúng giấy phép, đúng quy định bảo vệ môi trường, an ninh trật tự, an toàn lao động và các quy định của pháp luật có liên quan. Thực hiện nghiệm việc kê khai sản lượng trung thực, bán đúng giá niêm yết, tuyệt đối không đầu cơ, găm hàng, ép giá.

Đối với công tác quy hoạch, dự báo nhu cầu vật liệu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Xây dựng rà soát nhu cầu vật liệu xây dựng giai đoạn 2025-2030, xác định danh mục các mỏ cần đấu giá khai thác, bảo đảm nguồn cung ổn định cho các dự án lớn.

Tiếp tục rà soát 557 mỏ đã quy hoạch, bổ sung thêm các mỏ đủ điều kiện khai thác, nhất là mỏ đất san lấp để phục vụ hạ tầng khu công nghiệp, đô thị và giao thông.

Thiết lập cơ chế liên thông xử lý thủ tục hành chính nhanh chóng, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư, thúc đẩy thị trường vật liệu xây dựng phát triển lành mạnh.

Qua hội nghị lần này, đại diện các doanh nghiệp cũng đã thẳng thắn phản ánh khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vật liệu hợp pháp và đề nghị UBND tỉnh Thanh Hoá điều chỉnh bảng giá vật liệu sát với thị trường, cân đối nguồn cung, chống khai thác trái phép gây mất cân đối cung-cầu.

Cùng với đó, các doanh nghiệp cũng cam kết phối hợp với chính quyền thực hiện khai thác đúng pháp luật, đảm bảo chất lượng vật liệu, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.