Đà Nẵng - Dấu ấn 50 năm xây dựng và phát triển

 

 

1- Ngay sau ngày giải phóng (29/3/1975), thành phố Đà Nẵng tiếp tục với vai trò thành phố (đô thị tỉnh lỵ) thuộc tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. 

 

Qua hơn hai mươi năm kể từ ngày thống nhất đất nước (30/4/1975) đến thời điểm trước năm 1997, sự phát triển của đô thị Đà Nẵng là rất chậm. Không gian đô thị lúc đó nhỏ hẹp, cơ sở hạ tầng nghèo nàn, đường xá cũ kỹ xuống cấp, nhà cửa xập xệ. Kết nối hai khu vực Đông, Tây sông Hàn chỉ có hai cây cầu Nguyễn Văn Trỗi (đường bộ), Trần Thị Lý (đường sắt) vốn là các công trình cũ kỹ qua thời chiến tranh. Phương tiện giao thông qua lại phổ biến trên sông Hàn là những chuyến phà.

 

Có lẽ không người dân Đà Nẵng nào sống trong thập niên 90 lại không biết hai câu vè huyền thoại: “Đứng bên ni Hàn, ngó bên tê Hàn mênh mông bát ngát. Đứng bên tê Hàn, ngó bên ni Hàn phố xá thênh thang”. Ban đêm, ở “bên ni Hàn” - bờ Tây nhìn sang “bên tê Hàn” - bờ Đông sông Hàn, hiu hắt những ngọn đèn dầu tù mù trong căn nhà vách ván xập xệ trên sông nước.

 

Vào năm 1997 - năm Đà Nẵng trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương, thành phố có khoảng 650 nhà chồ, tập trung ở các phường An Hải Tây, An Hải Bắc và Nại Hiên Đông thuộc quận Sơn Trà với hàng chục nghìn hộ lao động nghèo sống tạm bợ trên những căn nhà dọc sông Hàn và vịnh Mân Quang.

 

Chính vì thế, ngay trong năm 1997, công cuộc giải tỏa, di dời hàng trăm hộ dân nhà chồ lên vùng đất mới được tiến hành. Với nỗ lực của chính quyền thành phố, trong một thời gian ngắn, những xóm nhà chồ không còn, người dân được bố trí tái định cư hay ở nhà chung cư. Đường Bạch Đằng Đông (nay là trục đường Lê Văn Duyệt - Trần Hưng Đạo - Chương Dương) được xây mới. Song song với mở đường Bạch Đằng Đông, Thành phố tiếp tục giải tỏa để xây dựng 2 khu dân cư mới là An Trung và An Mỹ. Sau đó, tiếp tục giải tỏa, xây dựng thêm 3 khu dân cư là An Hải Bắc 1, An Hải Bắc 2 và Phước Mỹ.

 

Trước khi cầu sông Hàn ra đời, việc đi lại giữa hai bờ Đông - Tây của Đà Nẵng chủ yếu dựa vào các chuyến phà chở khách qua lại. Người dân Đà Nẵng thời điểm bấy giờ khao khát có một cây cầu không chỉ để lưu thông thuận tiện, mà còn để gắn kết nhịp sống đôi bờ.

 

Ngày 2/9/1998, cầu Sông Hàn được khởi công xây dựng và hoàn thành, đưa vào sử dụng vào ngày 29/3/2000. Đặc biệt là cầu sông Hàn được xây dựng chủ yếu bằng nguồn lực của thành phố. Nhớ lại khi ấy, không ít người dân đã tự nguyện đóng góp ngày lương, các doanh nghiệp địa phương cũng chung tay góp sức để cây cầu sớm hoàn thành.

 

Lần lượt cầu sông Hàn, cầu Rồng, cầu Trần Thị Lý, cầu Thuận Phước… mọc lên giúp cho ranh giới “bên ni - bên tê” được xóa nhòa.

 

Từ đây, hàng loạt tuyến đường giao thông huyết mạch hoàn thành như: đường Ngô Quyền, đường ven biển Sơn Trà - Điện Ngọc (nay là đường Hoàng Sa - Võ Nguyên Giáp - Trường Sa), Phạm Văn Đồng, Nguyễn Văn Thoại, Hồ Nghinh, Võ Văn Kiệt… 

 

Từ những con đường huyết mạch, những ngôi nhà tái định cư và những cây cầu bắc ngang sông Hàn xóa nhòa khoảng cách giữa "bên ni" và "bên tê", Đà Nẵng đã vươn mình trở thành một đô thị hiện đại.

 

Sau thời gian, hàng loạt cao ốc mọc lên ven sông, kéo dài ra phía biển giúp đánh thức nguồn lực to lớn cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

 

Dọc các tuyến đường Hoàng Sa - Võ Nguyên Giáp - Trường Sa, Võ Văn Kiệt, Phạm Văn Đồng, Ngô Quyền bây giờ đầy rẫy khách sạn cao tầng, trung tâm thương mại, siêu thị, nhà hàng…, là một trong những khu vực thu hút khách du lịch đông nhất.

 

Các khu du lịch, khu nghỉ dưỡng, khách sạn 5 sao như: InterContinental Danang Sun Penisula Resort, Furama Villas Danang, Fusion Resort and Villas Dan Nang, Hyatt Regency Danang Resort and Spa, Mường Thanh Grand… mọc lên, tạo nên bộ mặt khang trang và tiện nghi, thu hút du khách hạng sang đến với Thành phố đáng sống.

 

Ở bên ni, được sự đồng thuận của người dân, Thành phố triển khai các dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị, nâng cấp mở rộng nhiều tuyến đường. Hàng loạt con đường như Phan Thanh, Nguyễn Tri Phương, Lê Duẩn, Đống Đa, Nguyễn Thiện Thuật, Nguyễn Huy Tưởng, Tôn Đản…, đường gom dọc đường sắt ngã ba Huế được nâng cấp, mở rộng từ chủ trương “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, tạo nên sự phát triển đô thị đồng bộ.

 

 

2- Sự kiện Đà Nẵng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đến nay đã tròn 28 năm (1/1/1997- 1/1/2025). Kinh tế thành phố tăng trưởng khá qua các năm; tốc độ tăng trưởng bình quân tổng sản phẩm xã hội đạt hơn 9%/năm; so với năm 1997, quy mô nền kinh tế tăng khoảng hơn 45 lần; thu ngân sách tăng hơn 25,6 lần; thu nhập bình quân đầu người tăng 21 lần. Nét nổi bật nhất của thành phố là công cuộc quy hoạch, chỉnh trang đô thị, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng.

 

Từ một đô thị nhỏ bé, đến nay, Đà Nẵng là địa phương có tỷ lệ đô thị hóa đạt 87,2%, cao gấp 2 lần so với mức trung bình của cả nước. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng; khu vực dịch vụ dẫn đầu cả nước về tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng.

 

Đặc biệt, kinh tế số đã đóng góp 24,7% trong tổng sản phẩm xã hội thành phố. Đà Nẵng đứng đầu cả nước về chuyển đổi số trên cả 3 trụ cột: Chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; đứng đầu trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương về Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI), có 5 năm liên tiếp nhận giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam. Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, hình thành nên thương hiệu có sức cạnh tranh mang tầm quốc tế, trở thành điểm đến hấp dẫn, an toàn, thân thiện của du khách trong và ngoài nước.

 

Cùng với sự phát triển về kinh tế, thành phố chú trọng phát triển đồng bộ, hài hòa lĩnh vực văn hóa, xã hội với những thành tựu quan trọng về giáo dục đào tạo, y tế, khoa học công nghệ, thể dục thể thao, văn học nghệ thuật....

 

Nhiều sự kiện chính trị, văn hóa, thể thao lớn, mang tầm quốc gia, quốc tế được tổ chức tại Đà Nẵng. Thành phố ban hành nhiều chính sách đột phá mang đậm tính nhân văn, vượt trội, trở thành "thương hiệu" của thành phố như: Chương trình Thành phố "5 không", "3 có", "4 an".

 

Thành phố tập trung phát triển các mô hình kinh tế mới, thành lập Khu thương mại tự do, xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế; thực hiện chính thức tổ chức chính quyền đô thị, thí điểm cơ chế đặc thù về tài chính, quy hoạch, đầu tư; thu hút nhà đầu tư chiến lược phát triển ngành vi mạch, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; chính sách về thử nghiệm có kiểm soát, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

 

 

3- Dấu ấn tháng Ba ở Đà Nẵng sau 50 năm ngày Giải phóng gắn liền với sự đầu tư, xây dựng các công trình phát triển đô thị, công trình văn hóa.

 

Tiếp nối thành tựu đó, giai đoạn hiện nay, Đà Nẵng tập trung dành nguồn lực đầu tư tái thiết đô thị, khắc phục những bất cập của hạ tầng do quá trình sử dụng nhiều năm trước gây ra. Tiêu biểu là dự án Cải tạo hệ thống thoát nước và hạ ngầm cáp thông tin, điện chiếu sáng trên bốn tuyến đường nội thành gồm Phan Châu Trinh, Lê Lợi, Hoàng Diệu và Ông Ích Khiêm, thuộc quận Hải Châu và Thanh Khê. Dự án có quy mô cải tạo hệ thống thoát nước, hạ ngầm đường dây điện, cáp thông tin và điện chiếu sáng, trồng mới và thay thế cây xanh, di dời hệ thống cấp nước, lắp đặt cột cứu hỏa, bó vỉa và lát lại vỉa hè bằng đá granite tự nhiên, đồng thời cải tạo mặt đường bằng thảm bê tông nhựa trên tổng chiều dài 6,94 km. Cụ thể, các tuyến đường được cải tạo gồm: Lê Lợi (1,178 km), Phan Châu Trinh (1,873 km), Hoàng Diệu (1,62 km) và Ông Ích Khiêm (2,27 km). Tổng mức đầu tư hơn 280 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2024 - 2026.

 

Theo Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Chinh, đây là bước khởi đầu cho kế hoạch cải tạo hạ tầng các tuyến đường thị còn lại, nhằm tạo diện mạo khang trang cho khu vực trung tâm thành phố, phục vụ tốt hơn cho phát triển du lịch và nhu cầu sinh hoạt của người dân, hướng tới thành phố xanh, sạch, đẹp.

 

Cũng trong dịp kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng bộ thành phố và 50 năm Ngày giải phóng thành phố, công trình Cải tạo cảnh quan vỉa hè bờ sông dọc tuyến đường Thăng Long được bàn giao, đưa vào sử dụng.

 

Công trình được thiết kế hiện đại, thân thiện với người sử dụng, nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng cao của người dân và du khách; góp phần hoàn thiện, khớp nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, kết nối liên tục tuyến đi bộ dọc sông, góp phần tôn tạo cảnh quan, củng cố mảng xanh cho đô thị; tạo không gian cho sinh hoạt công cộng, vui chơi giải trí của cộng đồng dân cư tại khu vực; đồng thời, cũng là một điểm nhấn về cảnh quan của thành phố ở bờ Tây sông Cẩm Lệ.

 

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi, dự án được kỳ vọng sẽ đem đến một không gian an toàn, sạch đẹp tại khu vực vỉa hè đường Thăng Long, khuyến khích người dân đi bộ, góp phần xây dựng một thành phố Đà Nẵng văn minh, hiện đại.

 

Nhằm đáp ứng mong mỏi của nhân dân về một khu công viên vui chơi, giải trí xanh, sạch, đẹp, khang trang và đáp ứng các hoạt động văn hóa xã hội khác, thành phố đã tổ chức khởi công dự án Nâng cấp, cải tạo Công viên 29 tháng 3 vào dịp kỷ niệm này. Đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng liên quan đến lĩnh vực thiết chế văn hóa, xã hội, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.

 

Dự án có tổng kinh phí gần 673 tỷ đồng, với phương án điều chỉnh quy hoạch kiến trúc mang ý tưởng “Chiếc nhẫn hòa bình”, được triển khai trên diện tích quy hoạch 189.871 m2 (gần 19 ha); dự kiến hoàn thành trong tháng 9/2026.

 

Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam cho biết, Công viên 29 tháng 3 sau khi được nâng cấp, cải tạo sẽ đáp ứng mong mỏi của nhân dân, là không gian thư giãn dành cho du khách nói chung và người dân thành phố Đà Nẵng nói riêng. Đây sẽ là điểm nhấn xanh của Trung tâm thành phố, là địa điểm văn hoá xanh, sạch, yên tĩnh, an lành, một biểu tượng yêu hòa bình của Đà Nẵng; đồng thời, là nơi giao lưu sinh hoạt văn hóa cho người dân, du khách với sự tiện nghi, hiện đại và trang trọng.

 

Một trong những công trình văn hóa tiêu biểu, có ý nghĩa quan trọng được khánh thành dịp kỷ niệm là dự án Cải tạo, nâng cấp cơ sở 42 Bạch Đằng để làm Bảo tàng Đà Nẵng. Đây là một quyết định có ý nghĩa lịch sử, đánh dấu bước chuyển biến trong hành trình xây dựng, bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa mang đậm dấu ấn di sản của Đà Nẵng nói riêng, đất Quảng nói chung; nhận được sự đồng lòng, ủng hộ của chính quyền, nhân dân thành phố cũng như giới nghiên cứu văn hóa lịch sử trong nước.

 

Theo Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Chinh: “Công trình đã đáp ứng được công năng của một bảo tàng hiện đại với các ứng dụng công nghệ số tạo hiệu ứng trực quan sinh động, cách tiếp cận và diễn giải sống động, các không gian tương tác kết nối cảm xúc, trí tuệ giúp khách tham quan có thể tự khám phá, trải nghiệm, kho cơ sở bảo vệ hiện vật theo tiêu chuẩn bảo tồn học hiện đại; bổ sung các khu vực phục vụ cho nhu cầu học tập cộng đồng theo xu hướng thế giới…  Bảo tàng Đà Nẵng sẽ trở thành một chiếc cầu nối về những sự kiện, cột mốc, các giá trị văn hóa, lịch sử của thành phố với hiện tại; nuôi dưỡng niềm tự hào, tình yêu quê hương đất nước, góp phần tổng hợp sức mạnh nội sinh của mỗi người dân thành phố trước ngưỡng cửa của kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển”.

 

Với gần 3.000 tài liệu, hiện vật được lựa chọn từ 27.000 tài liệu, hiện vật, kết hợp phong cách trưng bày truyền thống với công nghệ trình chiếu hiện đại; đặc biệt là ứng dụng phim 3D Mapping, phim 3D, phim tư liệu và slide hình ảnh làm tăng tính trải nghiệm, tương tác đối với du khách. Bảo tàng Đà Nẵng sẽ gợi mở và dẫn dắt công chúng tham quan trải nghiệm, tìm hiểu về tự nhiên và lịch sử xã hội Đà Nẵng, những câu chuyện về văn hóa cũng như khát vọng đi lên của một trong những trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước và Đông Nam Á.

 

Dịp này, thành phố cũng công bố khởi công dự án xây dựng tượng Bác Hồ trong khuôn viên Thư viện Khoa học Tổng hợp. Công trình nhằm tôn vinh, ca ngợi cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.

 

Với định hướng thu hút đầu tư, đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực phát triển kinh tế trong giai đoạn mới, một trong những công trình có ý nghĩa quan trọng được khởi công đúng dịp chào mừng những ngày lễ lớn của thành phố là dự án Trung tâm Dữ liệu Đà Nẵng.

 

Dự án đặt tại Khu Công nghệ cao Đà Nẵng có tổng diện tích 2 ha, với tổng mức đầu tư giai đoạn 1 là 800 tỷ đồng và giai đoạn 2 dự kiến 1.200 tỷ đồng. Trung tâm được thiết kế theo chuẩn quốc tế TIA-942C Rated-3 và Uptime Tier-3, đảm bảo độ ổn định, an toàn và hiệu suất vận hành cao.

 

Khi hoàn thiện, Trung tâm Dữ liệu Đà Nẵng sẽ có số lượng rack lên đến 1.000 rack; tổng công suất tải IT đạt 18.5 MW. Dải công suất rack hỗ trợ từ 7kW đến 16kW/rack; và từ 20kW đến 132kW/rack, đặc biệt phù hợp với các hệ thống AI server có mật độ tính toán cao. Đây được xem là trung tâm dữ liệu lớn nhất tại Đà Nẵng đến thời điểm hiện tại.

 

Khi đi vào hoạt động, Trung tâm Dữ liệu Đà Nẵng sẽ đóng vai trò là nền tảng hạ tầng số trọng yếu, phục vụ hiệu quả cho các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực thương mại điện tử, tài chính công nghệ, điện toán đám mây, OTT, trí tuệ nhân tạo và nhiều ngành nghề khác đang chịu ảnh hưởng sâu rộng bởi làn sóng chuyển đổi số.

 

Cùng với đó, Tập đoàn FPT đã tổ chức khai trương Trung tâm R&D về công nghệ cao và chip bản dẫn tại Khu công viên phần mềm Đà Nẵng số 2. Theo đó, Tập đoàn FPT cùng Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Đà Nẵng sẽ hợp tác đầu tư nghiên cứu, phát triển công nghệ và nguồn lực trong ngành bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI). FPT cũng là đơn vị công nghệ đầu tiên đi vào vận hành tại Khu Công viên Phần mềm số 2 Đà Nẵng, được kỳ vọng sẽ trở thành hạt nhân quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ mới của thành phố. Mục tiêu sẽ quy tụ 500 chuyên gia công nghệ tại đây vào năm 2025 và không ngừng mở rộng trong tương lai.

 

Nơi đây cũng sẽ nghiên cứu phát triển 100% sản phẩm Made by FPT, kỳ vọng trung bình mỗi năm sẽ có 10 sản phẩm mới ra đời, đáp ứng những bài toán thực tế của xã hội. Đây sẽ thành điểm đến kết nối startup trong khu vực, cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng văn hóa khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo mới tới cộng đồng doanh nghiệp.

 

Theo ông Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng, việc khai trương Trung tâm R&D về công nghệ cao và chip bán dẫn FPT, đưa vào vận hành đầu tiên tại Khu công viên phần mềm số 2 tiếp tục tạo nền tảng, động lực mới, tâm thế mới cùng Thành phố vươn mình trong kỷ nguyên mới...

 

Một trong những công trình tiêu biểu được tích cực triển khai, quyết tâm thi công hoàn thành, tổ chức thông xe kỹ thuật đúng dịp chào mừng ngày lễ lớn của thành phố là dự án cầu Quảng Đà và đường dẫn đầu cầu.

 

Công trình được khởi công xây dựng vào tháng 12/2023, với tổng mức đầu tư 274,787 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam. Đây là dự án có ý nghĩa chính trị, xã hội quan trọng, là biểu tượng của tình đoàn kết, nghĩa tình giữa hai địa phương.

 

Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Chinh chia sẻ, việc thông xe kỹ thuật cầu Quảng Đà và đường dẫn đầu cầu là bước tiến quan trọng mở ra nhiều cơ hội phát triển mới. Một cây cầu mới nối liền hai bờ vui, kết nối giao thông vận tải giữa huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng với thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam; qua đó từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.