Dù giữ vị thế hàng đầu thế giới về xuất khẩu Robusta, cà phê Việt Nam vẫn đối diện bài toán nâng cao giá trị và khẳng định thương hiệu quốc tế. Từ góc nhìn của người làm doanh nghiệp, ông Nguyễn Huy Vũ, Đồng sáng lập Halan Coffee, chia sẻ những vấn đề đặt ra, cơ hội và con đường đưa thương hiệu cà phê Việt vươn xa.
Từ cường quốc xuất khẩu đến khát vọng làm chủ giá trị
PV: Thưa ông, Việt Nam là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về Robusta, nhưng cà phê Việt vẫn chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu, trong khi phần lớn giá trị gia tăng thuộc về các thương hiệu quốc tế. Theo ông, đâu là nguyên nhân cốt lõi khiến lợi thế sản lượng chưa chuyển hóa thành sức mạnh thương hiệu trên thị trường toàn cầu?
Ông Nguyễn Huy Vũ: Theo tôi, Việt Nam có lợi thế lớn về sản lượng nhưng chưa làm chủ tương xứng các khâu chế biến sâu, phân phối và xây dựng thương hiệu. Chúng ta vẫn còn nhiều doanh nghiệp cạnh tranh bằng nguyên liệu và giá bán, trong khi giá trị gia tăng lớn nằm ở chất lượng, công nghệ và khả năng tiếp cận người tiêu dùng. Muốn thay đổi, doanh nghiệp Việt phải chuyển từ tư duy xuất khẩu nguyên liệu sang phát triển sản phẩm và thương hiệu của chính mình.
Ông Nguyễn Huy Vũ – Đồng sáng lập Halan Coffee, cùng các dòng sản phẩm cà phê mang thương hiệu Việt.
PV:Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cà phê Việt Nam tăng về lượng nhưng giảm về kim ngạch do giá bán bình quân đi xuống. Theo ông, ngành cà phê cần thay đổi chiến lược phát triển như thế nào để giảm phụ thuộc vào giá nguyên liệu? Bên cạnh chế biến sâu và xây dựng thương hiệu, đâu là những điều kiện nền tảng để nâng cao giá trị cà phê Việt Nam?
Ông Nguyễn Huy Vũ: Theo tôi, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu là hướng đi lâu dài, nhưng phải đi cùng chuẩn hóa nguyên liệu, ứng dụng công nghệ, kiểm soát chất lượng và phát triển thị trường. Chúng ta cần đa dạng hóa sản phẩm, từ cà phê nhân chất lượng cao đến rang xay và hòa tan, đồng thời xây dựng hệ thống phân phối bền vững. Mục tiêu không chỉ là bán nhiều cà phê hơn, mà là tạo ra giá trị cao hơn trên mỗi kilogram cà phê Việt Nam.
PV: Ông từng đề xuất xây dựng hệ thống dữ liệu chất lượng để nâng cao khả năng nhận diện và đánh giá Robusta Việt Nam trên thị trường quốc tế. Theo ông, hệ thống này cần có những tiêu chí chất lượng, cơ chế đánh giá và truy xuất nguồn gốc nào? Cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp cần phối hợp ra sao để triển khai hiệu quả?
Ông Nguyễn Huy Vũ: Theo tôi, cần xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất về vùng trồng, mùa vụ, độ ẩm, chất lượng hạt, đặc tính cảm quan, quy trình sơ chế và chế biến. Việc đánh giá phải dựa trên tiêu chí rõ ràng, có thể kiểm chứng và được hỗ trợ bởi cơ chế đánh giá độc lập.
Hiện nay, Halan Coffee đang bắt đầu ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc từ vùng trồng (Coffee Farm), qua quy trình sản xuất đến sản phẩm cuối cùng. Khách hàng và đối tác quốc tế chỉ cần quét mã QR để xem thông tin về sản phẩm Halan Coffee. Chúng tôi xem đây là bước đi quan trọng nhằm tăng tính minh bạch và xây dựng niềm tin.
Về lâu dài, cơ quan quản lý cần hoàn thiện tiêu chuẩn, hiệp hội thúc đẩy liên kết, còn doanh nghiệp phải chủ động đầu tư và chịu trách nhiệm về dữ liệu mình cung cấp.
Các dòng sản phẩm Halan Coffee được phát triển theo định hướng nâng cao chất lượng, đa dạng hóa trải nghiệm thưởng thức và gia tăng giá trị cho thương hiệu cà phê Việt.
PV: Robusta Việt Nam có những đặc trưng riêng nhưng chưa được thị trường quốc tế đánh giá tương xứng với tiềm năng. Theo ông, ngành cà phê cần làm gì để khẳng định bản sắc và vị thế riêng của Robusta? Doanh nghiệp cần chứng minh những giá trị nào để Fine Robusta chinh phục phân khúc cao cấp?
Ông Nguyễn Huy Vũ: Robusta Việt Nam cần được định vị bằng bản sắc hương vị riêng, chứ không chỉ bằng sản lượng hay lợi thế giá. Muốn Fine Robusta có chỗ đứng cao cấp, chúng ta phải chứng minh được chất lượng nguyên liệu, quy trình sơ chế, kỹ thuật rang và tính ổn định giữa các lô hàng. Theo tôi, Robusta không cần trở thành Arabica; Robusta cần được phát triển tốt nhất theo bản chất và thế mạnh của chính mình.
Doanh nghiệp Việt và hành trình chinh phục người tiêu dùng toàn cầu
PV: Thưa ông, Halan Coffee ra đời từ cơ duyên nào và theo đuổi triết lý phát triển, bản sắc thương hiệu gì? Trong quá trình xây dựng thương hiệu giữa thị trường cạnh tranh, đâu là thách thức lớn nhất mà doanh nghiệp đã trải qua?
Ông Nguyễn Huy Vũ: Tôi lớn lên trong một gia đình có truyền thống trồng và kinh doanh cà phê. Quê hương thứ 2, nơi tôi lớn lên và trưởng thành, có địa danh mang tên Hà Lan. Để lưu giữ những ký ức thân thương về vùng đất này, tôi chọn tên gọi gần gũi ấy và viết không dấu thành Halan Coffee.
Chúng tôi theo đuổi triết lý cà phê sạch, nguyên chất, tôn trọng hương vị tự nhiên của hạt cà phê. Halan Coffee kết hợp Arabica, Robusta, Moka và Culi theo những công thức phối trộn và cấp độ rang phù hợp để tạo nên bản sắc riêng.
Thử thách lớn nhất là xây dựng niềm tin và giúp khách hàng nhận diện sự khác biệt giữa một thương hiệu mới với thị trường cạnh tranh gay gắt. Vì vậy, chúng tôi chọn chất lượng thật, sự minh bạch và mức giá phù hợp làm nền tảng phát triển.
PV: Thưa ông, xu hướng tiêu dùng cà phê đang chuyển dịch theo hướng chú trọng nguồn gốc, chất lượng, hương vị và trải nghiệm. Xu hướng này sẽ tác động thế nào đến ngành cà phê Việt Nam? Doanh nghiệp cần làm gì để giữ gìn bản sắc truyền thống, đồng thời đổi mới sản phẩm và tiếp cận các nhóm khách hàng trong nước, quốc tế?
Ông Nguyễn Huy Vũ: Người tiêu dùng ngày nay không chỉ quan tâm đến vị cà phê mà còn chú trọng nguồn gốc, phương pháp rang và trải nghiệm thưởng thức. Theo tôi, doanh nghiệp cần gìn giữ văn hóa cà phê truyền thống, đồng thời đổi mới sản phẩm để phù hợp với lối sống hiện đại.
Halan Coffee chú trọng nguyên liệu, công thức phối trộn và kỹ thuật rang để tạo ra những dòng sản phẩm có hương vị riêng. Tôi tin rằng truyền thống là nền tảng để đổi mới, không phải giới hạn của sự phát triển.
Halan Coffee, với khát vọng nâng tầm giá trị cà phê Việt, xây dựng thương hiệu mang bản sắc riêng và từng bước chinh phục thị trường quốc tế.
PV: Các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là châu Âu, ngày càng chú trọng tiêu chuẩn môi trường, tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc. Theo ông, doanh nghiệp cà phê Việt cần chuẩn bị gì để đáp ứng yêu cầu này, đồng thời bảo đảm người nông dân được hưởng lợi tương xứng từ quá trình nâng cao chất lượng và giá trị hạt cà phê?
Ông Nguyễn Huy Vũ: Doanh nghiệp cần kiểm soát chất lượng từ vùng nguyên liệu, minh bạch nguồn gốc, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và yêu cầu môi trường của từng thị trường. Tuy nhiên, phát triển bền vững không thể chỉ dừng ở chứng nhận hay hồ sơ.
Điều quan trọng là phải liên kết lâu dài với người nông dân, hướng dẫn nâng cao chất lượng và xây dựng cơ chế thu mua minh bạch, giá cả phù hợp với giá trị nguyên liệu. Theo tôi, một thương hiệu cà phê bền vững phải giúp cả doanh nghiệp, người tiêu dùng và người trồng cà phê cùng được hưởng lợi.
PV: Việt Nam có thể học hỏi gì từ kinh nghiệm xây dựng thương hiệu cà phê của Colombia và các quốc gia khác để phát huy lợi thế riêng? Với Halan Coffee, doanh nghiệp có định hướng như thế nào trong phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao nhận diện thương hiệu?
Ông Nguyễn Huy Vũ: Chúng ta có thể học hỏi cách các quốc gia như Colombia xây dựng bản sắc vùng trồng, chuẩn hóa chất lượng và quảng bá thương hiệu nhất quán. Tuy nhiên, Việt Nam cần chọn con đường riêng dựa trên thế mạnh Robusta, năng lực sản xuất và văn hóa cà phê đặc sắc.
Với Halan Coffee, chúng tôi định hướng phát triển các dòng sản phẩm có bản sắc rõ ràng, mở rộng hệ thống phân phối trong nước và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. Mục tiêu là đưa cà phê sạch, nguyên chất đến với nhiều người hơn bằng chất lượng thật, giá trị thật và mức giá phù hợp.
PV: Giai đoạn 2027–2030, ông kỳ vọng ngành cà phê Việt Nam sẽ chuyển biến như thế nào để nâng cao chất lượng, giá trị thương hiệu và vị thế trên thị trường quốc tế? Ông muốn gửi thông điệp gì tới cộng đồng doanh nghiệp và người làm cà phê để Việt Nam từng bước khẳng định vai trò trong việc định hình giá trị cà phê toàn cầu?
Ông Nguyễn Huy Vũ: Tôi kỳ vọng giai đoạn 2027–2030 sẽ là thời kỳ ngành cà phê Việt Nam chuyển mạnh từ lợi thế sản lượng sang năng lực tạo giá trị, với chất lượng, công nghệ, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu làm trọng tâm.
Để làm được điều đó, Nhà nước, hiệp hội, doanh nghiệp và người nông dân cần phối hợp chặt chẽ, cùng xây dựng uy tín cho cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Thông điệp tôi muốn gửi gắm là: Đừng chỉ tự hào vì Việt Nam sản xuất được nhiều cà phê. Hãy cùng nhau làm cho thế giới hiểu, tin tưởng và sẵn sàng trả giá trị xứng đáng cho cà phê Việt Nam.
Khi chúng ta tạo ra sản phẩm tốt, minh bạch và có bản sắc, cà phê Việt Nam sẽ có cơ hội tiến xa hơn, không chỉ với vai trò nhà cung cấp nguyên liệu mà còn là chủ thể tạo dựng giá trị trên thị trường toàn cầu.
