Chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2025 tương đối ổn định trong bối cảnh đa chiều

Cục Thống kê (Bộ Tài chính) vừa công bố báo cáo chi tiết về chỉ số giá tiêu dùng (CPI), chỉ số giá vàng và chỉ số giá đô la Mỹ trong tháng 6, quý II và 6 tháng đầu năm 2025. Trong đó, 5 yếu tố chính được xác định là nguyên nhân dẫn đến mức tăng CPI trong 6 tháng đầu năm.

Thứ nhất, chỉ số giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,69% – là yếu tố có mức ảnh hưởng lớn nhất, làm CPI chung tăng 1,24 điểm phần trăm. Trong nhóm này, giá thịt lợn tăng mạnh 12,75% do nguồn cung hạn chế trong khi cầu tăng cao vào các dịp lễ, Tết, góp phần làm CPI tăng 0,43 điểm phần trăm. Chỉ số giá thực phẩm nói chung tăng 4,15%, phản ánh những tác động kéo dài từ chuỗi cung ứng và biến động giá nông sản toàn cầu.

Thứ hai, chỉ số giá nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 5,73%, đóng góp 1,08 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung. Một phần nguyên nhân đến từ giá thuê nhà và giá vật liệu bảo dưỡng nhà tăng, trong khi giá điện sinh hoạt tăng 5,51% do nhu cầu sử dụng cao trong mùa nắng nóng và việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân vào hai thời điểm 11/10/2024 và 10/5/2025, làm CPI tăng thêm 0,18 điểm phần trăm.

Thứ ba, chỉ số giá nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng mạnh 13,87%, làm CPI tăng 0,75 điểm phần trăm. Mức tăng này chủ yếu do giá dịch vụ y tế được điều chỉnh theo Thông tư số 21/2024/TT-BYT của Bộ Y tế có hiệu lực từ tháng 10/2024, phản ánh quá trình điều chỉnh giá theo hướng tiệm cận thị trường và bảo đảm cân đối tài chính trong hệ thống y tế công lập.

Thứ tư, chỉ số giá nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 1,6%, tác động làm CPI tăng 0,11 điểm phần trăm. Đây là mức tăng khiêm tốn nhưng có tính ổn định, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng cải thiện sau dịch bệnh và xu hướng thay thế thiết bị trong các hộ gia đình.

Thứ năm, nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 6,6%, đóng góp thêm 0,23 điểm phần trăm vào CPI chung. Trong nhóm này, giá đồ dùng cá nhân tăng 4,71%, trong khi các dịch vụ như công chứng, bảo hiểm tăng mạnh 17,26% do điều chỉnh phí và thay đổi cơ cấu cung ứng dịch vụ.

Ở chiều ngược lại, hai yếu tố chính được ghi nhận có tác động tích cực trong việc kiềm chế tốc độ tăng CPI:

Thứ nhất, chỉ số giá nhóm giao thông giảm 3,63%, làm CPI giảm 0,35 điểm phần trăm – chủ yếu do giá xăng dầu trong nước giảm mạnh 12,56% nhờ xu hướng giá dầu thế giới giảm và chính sách điều hành linh hoạt của nhà nước.

Thứ hai, chỉ số giá nhóm bưu chính, viễn thông giảm 0,45%, tác động làm CPI giảm 0,01 điểm phần trăm. Nguyên nhân chủ yếu là giá điện thoại thế hệ cũ tiếp tục giảm, phù hợp với xu thế đổi mới công nghệ và cạnh tranh giữa các hãng sản xuất.

Lạm phát cơ bản cũng cho thấy xu hướng kiểm soát ổn định. Cụ thể, lạm phát cơ bản tháng 6/2025 tăng 0,31% so với tháng trước và tăng 3,46% so với cùng kỳ năm 2024. Tính chung 6 tháng, lạm phát cơ bản tăng 3,16%, thấp hơn mức tăng của CPI bình quân chung (3,27%), cho thấy lạm phát chủ yếu do các yếu tố nhất thời và chịu tác động từ điều chỉnh giá hành chính.

Về chỉ số giá vàng và tỷ giá hối đoái, diễn biến trong nước cho thấy xu hướng ngược chiều với thị trường thế giới, phản ánh những đặc thù của thị trường vàng Việt Nam và sự khác biệt trong cung – cầu ngoại tệ.

Tính đến ngày 28/6/2025, giá vàng thế giới đạt bình quân 3.369,73 USD/ounce, tăng 1,93% so với tháng 5/2025. Mức tăng này chịu ảnh hưởng bởi tình hình địa chính trị căng thẳng tại Trung Đông, cùng với lực mua gia tăng từ các ngân hàng trung ương và quỹ đầu tư vàng. Tuy nhiên, trong nước, chỉ số giá vàng tháng 6/2025 lại giảm 1,27% so với tháng 5/2025, dù tăng 48,01% so với cùng kỳ năm trước, và tăng 33,54% so với tháng 12/2024. Tính trung bình, giá vàng trong nước trong quý II/2025 tăng 43,62% so với quý II/2024, và 37,4% trong 6 tháng đầu năm.

Sự bất đồng giữa giá vàng trong nước và thế giới chủ yếu do giá trong nước duy trì ở mức cao, luôn chênh lệch lớn so với thế giới. Ngoài ra, việc Ngân hàng Nhà nước đang xây dựng dự thảo sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng cũng tạo ra tâm lý chờ đợi và điều chỉnh tạm thời trên thị trường.

Trong khi đó, chỉ số giá đô la Mỹ trên thị trường quốc tế đạt 98,6 điểm – giảm 1,34% so với tháng trước. Nguyên nhân là kỳ vọng ngày càng lớn về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ hạ lãi suất trong tháng 7/2025, kết hợp với lo ngại về rủi ro chính trị trong năm bầu cử tại Mỹ, khiến nhà đầu tư dịch chuyển dòng vốn sang các kênh tài sản thay thế.

Tại thị trường trong nước, chỉ số giá đô la Mỹ tháng 6/2025 lại tăng 0,32% so với tháng 5/2025 do nhu cầu thanh toán nhập khẩu tăng cao. So với cùng kỳ năm 2024, chỉ số này tăng 3,06%; so với cuối năm 2024 tăng 2,92%. Tính chung quý II/2025, chỉ số giá đô la Mỹ tăng 2,98%, và tăng 3,3% trong 6 tháng đầu năm – phản ánh áp lực ngắn hạn từ cán cân thương mại và nhu cầu ngoại tệ trong hoạt động kinh tế.

Dữ liệu nửa đầu năm 2025 cho thấy CPI vẫn duy trì trong giới hạn điều hành, với mức tăng 3,27% thấp hơn trần mục tiêu kiểm soát lạm phát mà Chính phủ đề ra (khoảng 4–4,5%). Tuy nhiên, áp lực từ nhóm dịch vụ y tế, giáo dục, điện và thực phẩm cho thấy vẫn cần thận trọng trong điều hành giá, đặc biệt đối với các mặt hàng thiết yếu có yếu tố độc quyền hoặc do nhà nước kiểm soát. Biến động ngược chiều giữa thị trường trong nước và quốc tế đối với vàng và ngoại tệ cũng cần được theo dõi sát để có các điều chỉnh phù hợp về chính sách quản lý thị trường và kiểm soát dòng vốn. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu còn tiềm ẩn rủi ro từ chu kỳ tiền tệ và bất ổn địa chính trị, duy trì ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu trong chính sách điều hành của Việt Nam trong nửa cuối năm 2025.