Châu Âu áp thuế chống bán phá giá đối với thép cán nóng từ Việt Nam

Thép cán nóng bị EU áp thuế chống bán phá giá 
 

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, Ủy ban châu Âu (EC) đã ban hành thông báo áp dụng biện pháp chống bán phá giá chính thức đối với một số sản phẩm thép cán nóng nhập khẩu từ Ai Cập, Nhật Bản và Việt Nam vào Liên minh châu Âu (EU). Ngày khởi xướng điều tra 8/8/2024. Nguyên đơn là Hiệp hội Thép châu Âu. Hàng hóa bị điều tra là thép cán nóng (mã CN của sản phẩm là một số sản phẩm thuộc nhóm 7208, 7211, 7225, 7226).
 

Thông báo nêu rõ, một số hàng hóa được loại trừ gồm thép không gỉ hoặc thép điện silicon định hướng hạt; thép công cụ và thép công cụ có độ cứng lớn chuyên dụng; thép không ở dạng cuộn, không có hoa văn nổi, có độ dày lớn hơn 10 mm và khổ rộng từ 600 mm trở lên; thép không ở dạng cuộn, không có hoa văn nổi, có độ dày từ 4,75 mm trở lên nhưng không quá 10 mm và có khổ rộng từ 2050 mm trở lên. Giai đoạn điều tra bán phá giá là từ ngày 1/4/2023 đến ngày 31/3/2024. Giai đoạn điều tra thiệt hại từ ngày 1/1/2021 đến ngày 31/3/2024.

Căn cứ trên số liệu của doanh nghiệp và việc thực hiện các điều chỉnh theo quy định, EC đã kết luận biên độ bán phá giá chính thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam từ 0%-12,1%. Kết quả này giữ nguyên so với kết luận sơ bộ được ban hành vào tháng 4/2025. Cùng đó, EC kết luận rằng ngành công nghiệp sản xuất thép cuộn cán nóng của EU đã chịu thiệt hại đáng kể, thể hiện qua các yếu tố về thị phần, tác động giá, lợi nhuận, đầu tư và việc làm.

Đối với cáo buộc của nguyên đơn về việc chính sách thuế xuất khẩu của Việt Nam tác động làm giảm giá quặng sắt và than - nguyên liệu đầu vào để sản xuất thép cán nóng (chiếm lần lượt 30-40% và 26-39% chi phí sản xuất thép cán nóng), tạo ra lợi thế cho hàng hóa xuất khẩu bán phá giá sang EU, EC kết luận không có đủ bằng chứng cho cáo buộc này. Trong giai đoạn điều tra, các công ty Việt Nam đều nhập khẩu quặng sắt và than luyện cốc từ nhiều quốc gia trên thế giới do nguồn nguyên liệu trong nước không đảm bảo về số lượng và chất lượng. Bởi vậy, giá nguyên liệu đầu vào không phụ thuộc vào thị trường nguyên liệu trong nước.
 

Vận hành hệ thống cảnh báo sớm phòng vệ thương mại 

Theo Cục Phòng vệ thương mại, trong 5 tháng đầu năm 2025, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã phải đối mặt với 9 vụ điều tra phòng vệ thương mại mới, trong đó có 7 vụ điều tra chống bán phá giá và 2 vụ tự vệ, đến từ 8 thị trường khác nhau. Đồng thời, cơ quan này cũng đang xử lý 33 vụ việc kéo dài từ năm 2024 cùng nhiều vụ rà soát thuế liên quan. Ngoài ra, một số mặt hàng xuất khẩu đã bị nộp hồ sơ đề nghị điều tra dù chưa chính thức khởi xướng.

Điểm đáng lo ngại là phạm vi các mặt hàng bị điều tra ngày càng mở rộng, không chỉ giới hạn ở các sản phẩm truyền thống như thép, xi măng, sợi mà còn bao gồm cả những mặt hàng mới như giấy gợn sóng, vỏ viên nhộng cứng, sơ mi rơ moóc... Đặc biệt, các thị trường từng ít áp dụng biện pháp phòng vệ với Việt Nam như Nam Phi, Ai Cập, Brazil… nay đã bắt đầu tăng cường các cuộc điều tra.

Trước tình hình đó, Cục Phòng vệ thương mại đã chính thức đưa vào vận hành hệ thống cảnh báo sớm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và ngành hàng chủ động ứng phó. Hệ thống cảnh báo sớm được triển khai nhằm giám sát chặt chẽ hoạt động thương mại và dấu hiệu điều tra từ các thị trường xuất khẩu lớn. Hệ thống này thu thập và phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn, bao gồm dữ liệu xuất khẩu, thông tin từ hơn 60 Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài, qua đó phát hiện sớm các dấu hiệu xung đột thương mại hoặc nguy cơ bị áp dụng biện pháp phòng vệ như chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ...