Chàng trai xứ Kinh Bắc xuất khẩu xơ mướp đến trời Âu
Giang Nam
Nhìn anh Tạ Quý Tôn trong bộ đồ làm vườn, chắc hẳn mọi người khó có thể ngờ anh từng là Phó Giám đốc của một ngân hàng tại Hà Nội, bởi từ hình dáng, kinh nghiệm đến những động tác chăm bón cây thuần thục như một nông dân. Hiện tại, anh Tôn đã là nhà sản xuất và phân phối các sản phẩm
Cơ duyên đến với cây mướp
Kể về cơ duyên đến với công việc chế biến, xuất khẩu các sản phẩm từ xơ mướp, anh Tạ Quý Tôn cho biết nó vô cùng tình cờ. Trong quá trình sống và làm việc tại Australia, anh Tôn nhận thấy, các sản phẩm từ xơ mướp (sản phẩm Organic thân thiện môi trường - PV) có giá trị khá cao, đến vài đô la Úc/1 sản phẩm, trong khi tại Việt Nam, trái mướp nhiều nhưng lại được trồng nhỏ lẻ, chưa khai thác được hết giá trị và không phát triển thành hàng hóa có giá trị cao.
Thời điểm trở về Việt Nam, ban đầu anh làm Phó Giám đốc tại một ngân hàng có tiếng với mức lương vài chục triệu đồng mỗi tháng. Nhưng sau đó, anh quyết định bỏ lại tất cả sự nghiệp để làm mô hình sản phẩm sạch từ xơ mướp. Mặc dù, nhiều người can ngăn nhưng với anh đã quyết là theo đến cùng.
Sau thời gian tìm hiểu, nhận thấy các sản phẩm làm từ vật liệu thân thiên môi trường được ưa chuộng tại nhiều nước và có giá trị xuất khẩu, anh Tạ Quý Tôn quyết định thành lập công ty chuyên sản xuất sản phẩm từ xơ mướp và một số sản phẩm hữu cơ khác.
“Năm 2019, tôi thuê lại 2ha đất dùng để trồng mướp lấy xơ nhưng gặp khá nhiều khó khăn. Do hoạt động không đúng lĩnh vực và không am hiểu đặc tính của giống và cây trồng. Nhiều loại mướp chỉ lấy được thịt, mà không có xơ. Hay có nhiều loại giống khác cho trái nhỏ, chất lượng xơ kém không mềm, mượt. Không chịu bỏ cuộc, tôi lên thư viện nông nghiệp đọc và tìm ra giống mướp trái to, thẳng, khi già xơ dày và mịn rất phù hợp”, anh Tôn chia sẻ.
Anh Tạ Quý Tôn quyết tâm phát triển các sản phẩm sạch từ xơ mướp.
Vị “nông dân” này cũng cho biết, muốn tạo ra sản phẩm có mẫu mã đẹp, mướp phải được thu hoạch đúng thời điểm. Dấu hiệu nhận biết mướp có xơ và đủ tiêu chuẩn thu xơ là khi cuống xuất hiện màu sẫm, trái mướp ngả vàng, trọng lượng quả nhẹ, bóp vào có tiếng kêu rắc rắc. Sau khi thu hoạch, quả sẽ được làm dập rồi ngâm trong bể chứa sạch, mục đích là để dễ bóc vỏ và xơ cũng trắng hơn. Phần ruột mướp được tiếp tục ngâm trong bể nước sạch 4 -5 tiếng, loại bỏ hạt, giữ lại xơ để phơi khô. Phần vỏ trái mướp cũng đưọc tận dụng dùng ủ làm phân bón cho cây.
Tìm ra giống mướp phù hợp, trái to thẳng, khi già xơ dày và mịn giúp anh Tạ Quý Tôn bước đầu đạt được thành công.
Sau khi xơ mướp đạt yêu, tùy vào mỗi loại hình sản phẩm mà nguyên liệu này được cán dày hay mỏng. Để tạo ra các sản phẩm từ xơ mướp có chất lượng cao, anh Tôn phải đầu tư xây dựng xưởng gia công với nhiều loại máy móc như máy ép, cắt, máy may… Mỗi sản phẩm làm ra trước khi đến tay người tiêu dùng đều được trau chuốt tỉ mỉ, đảm bảo về mẫu mã, chất lượng và có tính độc đáo riêng.
Khi quả mướp đạt yêu cầu sẽ được công nhân thực hiện các công đoạn để lấy xơ.
Hiện, các sản phẩm từ xơ mướp của Công ty TNHH TMDV Ánh Dương Kinh Bắc do anh Tạ Quý Tôn làm chủ đã khẳng định chỗ đứng trên thị trường quốc tế khi sở hữu 3 sản phẩm đạt OCOP là bông tắm, miếng rửa bát, lót giầy. Dự định, con số này sẽ tăng thêm lên 7 - 10 sản phẩm đạt OCOP vào năm 2025.
Thu hàng tỉ đồng nhờ xuất khẩu xơ mướp
Sau gần 5 năm khởi nghiệp, anh Tạ Quý Tôn đã tăng diện tích vùng trồng nguyên liệu của Công ty TNHH TMDV Ánh Dương Kinh Bắc từ 2ha lên gần 100ha, bao phủ 19 tỉnh thành trên cả nước. Nhiều vùng trồng với diện tích lớn được kể đến như Bắc Ninh, Hải Dương, Nghệ An, Lai Châu, Đắk Lắk...
Thời gian tới, để tăng số lượng mặt hàng cũng như sản lượng xuất khẩu, anh Tôn tiết lộ sẽ mở rộng diện tích vùng trồng nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu duy trì ổn định, phục vụ hoạt động sản xuất. Dự kiến, năm 2025, anh Tôn sẽ xây dựng vùng nguyên liệu lên khoảng 300 ha.
Các sản phẩm từ xơ mướp luôn được trau chuốt, tỉ mỉ.
Cũng theo anh Tôn, ở nước ta hiện nay cũng có nhiều tổ chức, cá nhân xây dựng mô hình sản xuất sản phẩm từ xơ mướp. Tuy nhiên, quy mô còn manh mún, nhỏ lẻ chưa đáp ứng nhu cầu của thị trường. Do vậy, anh hướng tới xây dựng một quy trình hoàn chỉnh từ việc xây dựng vùng nguyên liệu, sơ chế đến tìm đầu ra cho sản phẩm, tạo thương hiệu cho sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Chính tính độc đáo của sản phẩm xơ mướp tự nhiên đã chinh phục được các thị trường khó tính. Tính trung bình mỗi năm, Công ty TNHH TMDV Ánh Dương Kinh Bắc do anh Tạ Quý Tôn làm chủ xuất xưởng gần 3 triệu sản phẩm đến các thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ và một số nước EU. Ở trong nước, các sản phẩm của anh phù hợp và chiếm ưu thế tại các hệ thống siêu thị, khách sạn, resort...
Một số sản phẩm từ xơ mướp của KB Eco Life được ưa chuộng tại thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ và một số nước EU.
Đến nay, Công ty đã phát triển được khoảng 30 loại mặt hàng, một số loại mặt hàng được chế tác từ xơ mướp được ưa chuộng như: Bộ sản phẩm nhà tắm: Bông tắm, cây kì lưng, đai kì lưng, bông massage… Bộ sản phẩm nhà bếp: Miếng rửa bát, cây cọ ly, bùi nhùi cọ xoong nồi… Bộ sản phẩm khác: Dép, lót giầy….
Dù tạo ra được nhiều mặt hàng nhưng với anh Tôn, chất lượng phải đặt lên hàng đầu bởi lẽ mỗi sản phẩm khi xuất khẩu ra thị trường nước ngoài đều gắn mác "made in Việt Nam". Đó không chỉ là câu chuyện kinh doanh, mà còn có cả sự tự hào dân tộc.
