Cần có quan điểm “mở” để cho thuê tài chính trợ giúp nền kinh tế tốt hơn

Tại sự kiện, ông Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch Hiệp hội Cho thuê tài chính (CTTC) cho biết, tiềm năng phát triển ngành CTTC tại Việt Nam rất lớn, với một nền kinh tế năng động, hơn 800.000 DN, hơn 5,2 triệu hộ kinh doanh phi nông nghiệp… nên nhu cầu về vốn, nhất là vốn trung dài hạn, rất cao.

Theo ông Phạm Xuân Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội CTTC Việt Nam, thực tế lĩnh vực CTTC những năm qua chỉ có 10 công ty nhưng đã đạt kết quả đáng khích lệ, trở thành kênh cung ứng vốn trung dài hạn rất nhiều ưu điểm cho các DN và hộ kinh doanh. Tổng tài sản của các công ty CTTC hội viên đạt trên 40.000 tỷ đồng, tổng dư nợ cho thuê đạt gần 33.000 tỷ đồng, nếu tính toán cả các công ty CTTC có mặt trên thị trường thì dư nợ cho thuê đạt khoảng gần 40.000 tỷ, bằng 0,33% dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế. Doanh thu từ hoạt động kinh doanh bình quân 5 năm gần nhất đạt khoảng trên 1.000 tỷ đồng/năm; chất lượng tín dụng được kiểm soát tốt, nợ xấu các công ty hầu hết dưới 1%.

Tính đến thời điểm hiện tại, thị trường CTTC ở Việt Nam chưa chia sẻ được gánh nặng vốn trung dài hạn với các ngân hàng thương mại; số lượng công ty CTTC còn ít, sản phẩm dịch vụ được phép cung ứng hạn hẹp; DN và người dân biết đến kênh CTTC chưa nhiều…

Ông Jinchang Lai, chuyên gia trưởng, Nhóm tư vấn các định chế tài chính khu vực châu Á và Thái Bình Dương của IFC đánh giá quy mô thị trường CTTC Việt Nam còn quá nhỏ, trong khi ở châu Âu, gần 40% DN vừa và nhỏ sử dụng dịch vụ CTTC. Công ty CTTC thực chất chính là tổ chức cho vay không nhận tiền gửi (NDTL), cần được quản lý và thúc đẩy phát triển khác với các định chế tài chính nhận tiền gửi là các ngân hàng hiện nay.

Cũng theo chuyên gia của IFC, Việt Nam cần có luật cụ thể và tư duy rõ ràng cho sự phát triển của ngành CTTC, nếu gộp chung một luật thì cần tách bạch rõ yêu cầu quản lý và giám sát đối với các NDTL.

Dưới góc độ chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng CTTC là kênh hỗ trợ vốn trung dài hạn rất ưu việt cho các DN và hộ dân, nhất là nhóm DN vừa và nhỏ vì vậy,  phát triển lĩnh vực CTTC sẽ tạo bệ đỡ quan trọng cung cấp nguồn vốn dài hạn cần thiết cho DN, giảm gánh nặng cho hệ thống ngân hàng.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia phân tích, dư nợ CTTC của Việt Nam chỉ tương đương công ty tài chính tiêu dùng cỡ trung bình ở nước ngoài, chiếm 0,33% tổng dư nợ, còn so với GDP chiếm 0,42%. Nếu so với Mỹ (22% GDP), Trung Quốc (10% GDP)... con số trên của Việt Nam là quá thấp trong khi đất nước có 800.000 DN vừa và nhỏ với nhu cầu vốn trung và dài hạn rất lớn.

Vì vậy, TS. Cấn Văn Lực đề xuất, cần coi đây như kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế song song với các ngân hàng thương mại. Cần đặt mục tiêu cố gắng nâng từ 0,33% lên khoảng 5% tổng dư nợ như trung bình của thế giới trong giai đoạn 2025-2030... và cần có cơ chế chính sách ưu đãi về thuế, phí... rõ ràng hơn.

Ở chiều ngước lại, ông Cấn Văn Lực cũng cho rằng, bản thân công ty CTTC cũng phải công khai minh bạch hơn, phát hành trái phiếu DN như các tổ chức tín dụng và công ty CTTC cũng như công ty tài chính không được nhận tiền gửi cá nhân như ngân hàng.

Phát biểu kết luận hội thảo, ông Phạm Xuân Hòe cam kết: "Chúng tôi chỉ cần bình đẳng như các DN khác, cần có quan điểm "mở" về mặt làm luật, đừng lo rủi ro, vì chúng tôi phải lo bản thân chúng tôi trước, phải làm hết sức bài bản. Trước mắt, Hiệp hội CTTC và các công ty sẽ nỗ lực góp ý sửa các điều khoản Luật Các Tổ chức tín dụng và mong cơ quan soạn thảo tiếp thu, bảo đảm có độ bao phủ tốt hơn".