Cần các giải pháp bảo vệ tài chính dài hạn và hỗ trợ phụ nữ Việt Nam toàn diện

Không chỉ là người giữ nhịp tài chính gia đình, họ còn trở thành “trụ cột thầm lặng” trong việc chăm sóc con cái, phụng dưỡng cha mẹ và duy trì sự ổn định cho cả gia đình đa thế hệ. Tuy nhiên, phía sau vai trò ấy là “ba tầng áp lực” về tài chính, sự nghiệp và sức khỏe cá nhân – một thực trạng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp bảo

Theo báo cáo “Phụ nữ và Tài chính 2026” do Sun Life Việt Nam mới công bố, trách nhiệm chăm sóc gia đình đang tác động sâu rộng đến cuộc sống của phụ nữ Việt Nam. Cụ thể, 64% phụ nữ cho biết trách nhiệm này ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh tài chính; 56% chịu tác động đến sự nghiệp; và 52% gặp khó khăn trong việc chăm sóc sức khỏe, đời sống cá nhân.

Báo cáo cho thấy, phụ nữ Việt Nam ngày càng giữ vai trò trung tâm trong quản lý tài chính gia đình. Có tới 60% phụ nữ chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc quản lý chi tiêu hằng ngày; 43% trực tiếp đảm nhiệm các quyết định đầu tư và tài chính dài hạn; trong khi 52% cùng chia sẻ vai trò hoạch định tài chính với bạn đời. Đáng chú ý, 69% phụ nữ cho biết họ có tiếng nói quyết định cuối cùng đối với các khoản chi tiêu lớn trong gia đình. Ở nhóm phụ nữ là trụ cột thu nhập chính, tỷ lệ này lên tới 91%.

Tuy nhiên, quyền quyết định tài chính cũng đi kèm với những đánh đổi đáng kể. Có tới 63% phụ nữ sẵn sàng hy sinh sự an toàn tài chính của bản thân để ưu tiên cho phúc lợi gia đình. Những hy sinh phổ biến bao gồm cắt giảm chi tiêu cho nghỉ ngơi, du lịch và giải trí (75%), hạn chế cơ hội đầu tư (35%), hoặc trì hoãn kế hoạch học tập và phát triển sự nghiệp (33%).

Bà Lay Hoon Tan, Tổng Giám đốc Sun Life Việt Nam nhận định: “Phụ nữ Việt Nam là trụ cột thầm lặng của gia đình. Họ chăm sóc con cái đồng thời chịu trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ, nhưng thường phải đánh đổi bằng sự ổn định tài chính, sức khỏe và cả cơ hội phát triển của chính mình.”

Một trong những áp lực lớn nhất hiện nay đến từ trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ. Theo khảo sát, 97% phụ nữ Việt Nam kỳ vọng sẽ hỗ trợ tài chính cho việc chăm sóc cha mẹ hiện tại hoặc trong tương lai – mức cao nhất trong số các thị trường châu Á được khảo sát. Tuy nhiên, chỉ 39% cho biết họ đang dành từ 10% thu nhập trở lên để chuẩn bị cho trách nhiệm này, phản ánh khoảng cách đáng kể giữa trách nhiệm gia đình và khả năng chuẩn bị tài chính thực tế.

Chi phí y tế cũng nổi lên như một yếu tố gây áp lực lớn đối với phụ nữ. Có 55% người được hỏi xem chi phí chăm sóc sức khỏe là một trong ba rào cản lớn nhất đối với sự ổn định tài chính của họ. Đáng chú ý hơn, 74% phụ nữ thừa nhận từng trì hoãn hoặc bỏ qua việc điều trị y tế cho bản thân để ưu tiên tài chính cho con cái hoặc cha mẹ lớn tuổi.

Theo giới chuyên gia, xu hướng này phản ánh thực trạng phổ biến tại các nền kinh tế châu Á, nơi phụ nữ thường đóng vai trò “người chăm sóc mặc định” trong gia đình. Tuy nhiên, khi tuổi thọ ngày càng tăng và các rủi ro sức khỏe kéo dài hơn trong tương lai, việc phụ nữ liên tục trì hoãn đầu tư cho bản thân có thể tạo ra những hệ lụy tài chính nghiêm trọng trong dài hạn.

Khảo sát cũng cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: phụ nữ Việt Nam tương đối tự tin về khả năng tài chính ở giai đoạn đầu của tuổi hưu, nhưng mức độ tự tin giảm mạnh khi tuổi thọ kéo dài hơn. Có 76% tin rằng khoản tiết kiệm hiện tại có thể giúp họ trang trải chi phí cơ bản đến năm 75 tuổi. Tuy nhiên, tỷ lệ này giảm còn 54% ở tuổi 80 và chỉ 20% tin rằng họ có thể tự đảm bảo tài chính sau tuổi 90.

Hơn một phần ba phụ nữ tham gia khảo sát lo ngại sẽ trở thành gánh nặng tài chính cho con cái hoặc người thân khi về già. Đối với nhiều phụ nữ Việt Nam, khái niệm ổn định tài chính không còn đơn thuần là tích lũy tài sản, mà chuyển sang ưu tiên khả năng chống chịu trước rủi ro. Các mục tiêu được quan tâm nhiều nhất gồm nguồn thu nhập thụ động ổn định (45%), khoản tiết kiệm dự phòng cho tình huống khẩn cấp (44%) và các giải pháp bảo hiểm đầy đủ (39%).

Dù vậy, khoảng cách giữa nhận thức và mức độ chuẩn bị thực tế vẫn còn lớn. Nghiên cứu cho thấy 72% phụ nữ tin rằng họ có điều kiện tài chính tốt hơn thế hệ mẹ ở cùng độ tuổi, phản ánh sự tiến bộ về cơ hội kinh tế và vị thế xã hội của phụ nữ Việt Nam trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, chỉ 24% cho biết họ thực sự chuẩn bị đầy đủ cho một biến cố tài chính lớn.

Đáng chú ý, 90% phụ nữ đã kết hôn cho rằng gia đình họ sẽ chịu tác động tài chính đáng kể nếu bạn đời không thể tiếp tục làm việc do vấn đề sức khỏe. Điều này cho thấy khả năng chống chịu tài chính của nhiều gia đình vẫn phụ thuộc lớn vào thu nhập lao động, trong khi các kế hoạch bảo vệ dài hạn chưa được xây dựng đầy đủ.

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, áp lực chăm sóc đa thế hệ dự báo sẽ tiếp tục gia tăng. Các chuyên gia cho rằng bên cạnh nỗ lực nâng cao năng lực tài chính cá nhân, thị trường cũng cần thêm các giải pháp bảo vệ linh hoạt hơn dành cho phụ nữ, từ bảo hiểm sức khỏe, hoạch định hưu trí đến các chương trình nâng cao hiểu biết tài chính dài hạn.

“Việc chuẩn bị sớm và đầy đủ – bao gồm bảo vệ và hoạch định tài chính dài hạn – đóng vai trò then chốt để giúp phụ nữ có thể chăm lo cho gia đình mà vẫn đảm bảo tương lai của bản thân”, bà Lay Hoon Tan nhấn mạnh.