Cà Mau tăng tốc tạo cực tăng trưởng mới từ kinh tế biển và hạ tầng chiến lược

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long, địa phương cần tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, vật liệu xây dựng và môi trường đầu tư.

Cà Mau: Hình thành ba trụ cột tăng trưởng mới

Sáu tháng đầu năm 2026, kinh tế Cà Mau duy trì đà tăng trưởng tích cực với GRDP tăng 6,6% so với cùng kỳ. Động lực chủ yếu đến từ khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 5,15%; công nghiệp - xây dựng tăng 7,54%; khu vực dịch vụ tăng 7,39%.

Trong đó, thủy sản tiếp tục giữ vai trò ngành kinh tế mũi nhọn với tổng sản lượng vượt 600.000 tấn, tăng 6,1%; riêng sản lượng tôm đạt trên 278.000 tấn, tăng gần 13% so với cùng kỳ. Kết quả này tạo nền tảng để Cà Mau tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu thủy sản của cả nước.

Song song với tăng trưởng sản xuất, môi trường đầu tư cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực. Trong nửa đầu năm, tỉnh thu hút 23 dự án đầu tư mới với tổng vốn đăng ký hơn 13.000 tỷ đồng; hơn 1.000 doanh nghiệp thành lập mới, nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn lên hơn 10.000.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong bối cảnh Cà Mau đang định vị lại không gian phát triển theo hướng hình thành ba trung tâm lớn gồm trung tâm kinh tế biển, trung tâm năng lượng tái tạo và trung tâm logistics của khu vực.

Phát biểu tại buổi làm việc với tỉnh, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh Cà Mau cần quyết tâm xây dựng và phát triển trở thành ba trung tâm lớn này, đồng thời phát huy tối đa lợi thế cửa ngõ cực Nam của Tổ quốc để tạo động lực tăng trưởng mới.

Đối với ngành thủy sản, Phó Thủ tướng yêu cầu địa phương đặt mục tiêu cao hơn trong chuỗi giá trị. Theo đó, Cà Mau cần hướng tới trở thành "thủ phủ tôm" không chỉ của Việt Nam mà còn của thế giới thông qua việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào nuôi trồng, chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu tôm trên thị trường quốc tế.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cho rằng tỉnh cần đẩy mạnh quy hoạch vùng nguyên liệu, ứng dụng công nghệ trong chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng hệ thống phân phối nhằm gia tăng giá trị cho nông sản và nâng cao thu nhập của người dân.

Hạ tầng chiến lược quyết định sức hút đầu tư

Cùng với phát triển các ngành kinh tế chủ lực, Cà Mau xác định đầu tư hạ tầng là điều kiện tiên quyết để mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực thu hút doanh nghiệp.

Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công của tỉnh đạt khoảng 10.000 tỷ đồng. Đến hết tháng 6, địa phương đã giải ngân hơn 3.000 tỷ đồng, tương đương 30,6% kế hoạch.

Nguồn lực này đang được ưu tiên cho các dự án có tính kết nối vùng như tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, đoạn Cà Mau - Đất Mũi, Cảng tổng hợp đa năng Hòn Khoai và tuyến kết nối ra đảo, dự án nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau. Đồng thời, tỉnh đang hoàn thiện hồ sơ để đề xuất nguồn vốn ODA cho tuyến đường ven biển dài khoảng 163 km.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận, việc đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng chiến lược sẽ tạo bước đột phá về liên kết vùng, đồng thời trở thành "thỏi nam châm" thu hút các tập đoàn lớn và các dự án quy mô trong thời gian tới.

Bên cạnh hạ tầng giao thông, chuyển đổi số cũng được xem là một trụ cột nâng cao năng lực cạnh tranh. Đến nay, Cà Mau đã xây dựng 43 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, trong đó 36 cơ sở đã đưa vào khai thác; bố trí hơn 400 tỷ đồng cho các dự án khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Trong lĩnh vực quản lý đất đai, hơn 699.000 thửa đất, tương đương 61,44% tổng số thửa, đã đạt tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống". Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành việc chuẩn hóa dữ liệu trong năm 2026 nhằm tạo nền tảng cho cải cách thủ tục hành chính và nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Tuy nhiên, quá trình phát triển vẫn còn không ít thách thức. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sự, tốc độ tăng trưởng GRDP sáu tháng đầu năm vẫn thấp hơn kịch bản đề ra, tạo áp lực lớn cho mục tiêu cả năm. Nhiều dự án trọng điểm chậm tiến độ do vướng mắc giải phóng mặt bằng, năng lực một số nhà thầu còn hạn chế và tình trạng thiếu vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát và đá, khi địa phương phụ thuộc chủ yếu vào nguồn cung ngoài tỉnh.

Liên quan đến vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà cho biết nếu không có cơ chế điều tiết nguồn vật liệu xây dựng cho giai đoạn 2026-2030, các dự án hạ tầng quy mô lớn sẽ gặp nhiều khó khăn. Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu giải pháp căn cơ nhằm bảo đảm nguồn cung vật liệu, đồng thời đề nghị Cà Mau bổ sung các chỉ tiêu định lượng và đánh giá hiệu quả kinh tế đối với dự án đường ven biển để làm cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét bố trí vốn ODA.

Ngoài những điểm nghẽn về hạ tầng, Cà Mau còn chịu sức ép lớn từ biến đổi khí hậu với tình trạng sạt lở bờ biển, xâm nhập mặn và thiếu nước ngọt. Đây là những yếu tố đòi hỏi địa phương phải đồng thời phát triển kinh tế biển, năng lượng tái tạo và bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn theo hướng bền vững.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, quy mô doanh nghiệp của Cà Mau hiện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng phát triển. Địa phương cần tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển, đồng thời xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thông thoáng để thu hút các tập đoàn có năng lực đầu tư lâu dài.

Với lợi thế về kinh tế biển, thủy sản, năng lượng tái tạo cùng hàng loạt dự án hạ tầng đang được triển khai, Cà Mau đang đứng trước cơ hội mở rộng dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, khả năng chuyển hóa các lợi thế này thành động lực phát triển bền vững sẽ phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực thực thi các dự án trọng điểm trong giai đoạn tới.