Bắc Ninh: Thực trạng đầu tư, sản xuất tại Cụm công nghiệp Phú Lâm

Cụm công nghiệp Phú Lâm, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh hiện có 30 cơ sở đang hoạt động sản xuất, trong đó, 25 cơ sở sản xuất giấy và 5 cơ sở sản xuất hơi thương phẩm. Hàng năm, các cơ sở đóng góp vào ngân sách Nhà nước gần 6 tỷ đồng, tuy nhiên đây cũng là một trong những điểm gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, cần phải xử lý dứt điểm.

Trong 2 năm (2021 - 2022), UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành 24 văn bản, thông báo, kết luận về công tác quản lý, xử lý vi phạm về ô nhiễm môi trường; UBND huyện kiểm tra, xử phạt 18 cơ sở với tổng số tiền hơn 4,8 tỷ đồng. Đồng thời, thực hiện nhiều giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường về khí thải, nước thải, chất thải rắn, như: Yêu cầu các cơ sở thực hiện mua hơi thương phẩm; thường xuyên, kiểm tra phát hiện, xử lý kịp thời đối với các cơ sở sản xuất hơi thương phẩm sử dụng rác thải làm nguyên liệu sản xuất; xây dựng hệ thống xử lý nước thải tuần hoàn; cải tạo hạ tầng đường giao thông, thoát nước trong CCN; thành lập tổ tự quản về môi trường….

Chỉ đạo chủ đầu tư triển khai đầu tư xây dựng Nhà máy xử lý nước thải và thu gom rác tại CCN Phú Lâm, dự kiến cuối tháng 3-2023 sẽ đưa hệ thống xử lý nước thải giai đoạn 1, công suất 6.000 m3/ngày, đêm đi vào vận hành. Đối với chất thải rắn, hiện các cơ sở đều ký hợp đồng thu gom, vận chuyển với đơn vị có chức năng để xử lý theo định kỳ; 12/17 cơ sở sản xuất đã tháo dỡ xong các công trình trên đất vi phạm

Ngày 5/2/2024, Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường đối với 9/18 doanh nghiệp hoạt động tại cụm công nghiệp Phú Lâm với số tiền lên đến gần 3 tỷ đồng và đình chỉ hoạt động 4,5 tháng, do không có giấy phép môi trường. Tuy nhiên, cho tới ngày 27/2/2024, 5 công ty gồm: Hùng Phát; Anh Quốc; Nam Long; Việt Toàn; Toàn Mỹ vẫn lén lút hoạt động, bất chấp lệnh cấm từ Thanh tra Bộ TNMT.

Trái ngược với khẳng định của lãnh đạo xã Phú Lâm, 5/9 doanh nghiệp bị đình chỉ, lại thừa nhận với cơ quan báo chí rằng vẫn hoạt động. Lý do được các doanh nghiệp đưa ra đều có điểm chung là: thiếu hiểu biết về pháp luật. 

Thông tin tới báo chí, ông Nguyễn Công Ký - Phó Chủ tịch Thường trực UBND huyện Tiên Du cho biết, huyện đã kiểm tra 9 doanh nghiệp và yêu cầu tạm dừng hoạt động của các công ty vi phạm, phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn, đôn đốc những doanh nghiệp này hoàn thiện hồ sơ, thủ tục và xây dựng đầy đủ các công trình xử lý nước thải, khí thải, chất thải đảm bảo theo quy định. Cùng với đó, đoàn giám sát đến từng doanh nghiệp nhắc nhở, yêu cầu chủ doanh nghiệp ký cam kết chấp hành nghiêm quy định đình chỉ của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Ông Ký cho biết thêm, từ việc kiểm tra xử lý các vi phạm, hiện môi trường tại cụm công nghiệp được cải thiện đáng kể. Những doanh nghiệp trước đây xả thải trực tiếp ra môi trường đã xây dựng bể thu gom, xử lý chất thải, nước thải hoặc ký hợp đồng với các doanh nghiệp chuyên xử lý chất thải, nước thải. Ngoài ra, địa phương yêu cầu các doanh nghiệp sử dụng lò hơi đốt trong quá trình làm giấy, tránh phát sinh khí thải gây ô nhiễm. Đặc biệt, đến nay 9 doanh nghiệp vi phạm sau khi nhận quyết định xử phạt đã hoàn thành thủ tục nộp phạt, các hồ sơ, giấy phép môi trường đã nộp lên Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh.

Bên cạnh đó, việc đưa vào sử dụng, vận hành Nhà máy xử lý nước thải cụm công nghiệp Phú Lâm công suất 10.000 m3/ngày, đêm và thu gom rác với tổng vốn đầu tư 186 tỉ đồng góp phần giải quyết căn bản vấn đề môi trường làng nghề. Dự án Nhà máy xử lý nước thải cụm công nghiệp Phú Lâm có tiêu chí về môi trường thuộc nhóm II theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường. Hiện, trên địa bàn có 9/18 doanh nghiệp sản xuất giấy trong cụm công nghiệp đấu nối hệ thống ống dẫn nước thải vào nhà máy để xử lý, các doanh nghiệp còn lại đang hoàn thiện các thủ tục về môi trường và đầu tư hệ thống dẫn nước thải.

Trước đó, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh - Nguyễn Hương Giang yêu cầu xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường tại phường Phong Khê, thành phố Bắc Ninh và Cụm công nghiệp Phú Lâm, huyện Tiên Du. Mới đây,  Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Anh Tuấn tiến hành kiểm tra, chỉ đạo giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm tại Cụm công nghiệp Phú Lâm.

Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh yêu cầu huyện Tiên Du phối hợp với các sở, ngành có giải pháp xử lý cấp bách khu vực lưu chứa của Trạm bơm Phú Lâm 2; xử lý dứt điểm các trường hợp lấn chiếm hành lang đê, đất nông nghiệp. Tăng cường kiểm tra, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm xả thải ra ngoài môi trường; phát huy vai trò của các Tổ tự quản, thực hiện ký cam kết trong việc giám sát hoạt động của cá doanh nghiệp trong CCN; triển khai lắp đặt hệ thống camera giám sát trong CCN; yêu cầu các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất phải có phương án chữa cháy chạy chỗ, đảm bảo an toàn con người, đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường của tỉnh Bắc Ninh.

Việc để cho vi phạm về môi trường, đất đai tại Cụm công nghiệp Phú Lâm kéo dài khiến cho dư luận không khỏi quan tâm trách nhiệm của những người đứng đầu chính quyền địa phương cùng các sở ngành. Được biết, Chủ tịch UBND huyện Tiên Du hiện nay là ông Nguyễn Đại Đồng; Chủ tịch UBND xã Phú Lâm là ông Nguyễn Văn Thắng và Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Bắc Ninh là ông Hồ Nguyên Hồng.