Bắc Ninh: Nhiều hoạt động đặc sắc tại lễ hội đền Đô 2025

Xưa kia, Lễ hội đền Đô được tổ chức hàng năm theo cổ lệ vào ngày 15-3 (âm lịch), kéo liền trong 4 ngày: 14,15,16,17-3 (nay tổ chức gọn lại trong 3 ngày 14,15,16-3 và chính hội là ngày 15-3. Tương truyền, đó là lễ hội kỷ niệm ngày Lý Thái Tổ đăng quang (15-3 năm Canh Tuất - 1010). Ngày ấy tốt lành, chính Ngọ đắc tâm linh, Lý Thái Tổ làm lễ tế trời, đặt niên hiệu Thuận Thiên mong Thiên hạ thái bình, Người ban Chiếu dời đô. Lễ hội đền Đô là một lễ hội truyền thống có từ xa xưa, một tục lệ hết sức quan trọng của người dân Đình Bảng. Sôi động cả vùng Kinh Bắc, đến cả Thăng Long - Hà Nội và các tỉnh bạn.

Theo kế hoạch, lễ hội đền Đô, Bắc Ninh năm Ất Tỵ 2025 sẽ diễn ra trong 3 ngày từ 11-13/4 (tức 14, 15, 16 tháng 3 âm lịch) với nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc. Lễ hội được tổ chức theo quy mô cấp tỉnh, phần lễ với các nghi lễ truyền thống gồm: Lễ rước từ đền Đô - Đền Rồng về Chùa Ứng Tâm (Chùa Dận) vào chiều ngày 11/4; lễ rước Mẫu từ chùa Ứng Tâm về đền Đô và lễ tuyên Chiếu dời đô diễn ra vào ngày 12/4.

Trong khuôn khổ lễ hội cũng diễn ra nhiều hoạt động ý nghĩa như Lễ kỉ niệm 1015 năm ngày Lý Thái Tổ - Công Uẩn đăng quang ngôi vị Hoàng đế (1010 - 2025) và đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đình Đình Bảng; Bằng xếp hạng di tích quốc gia Nhà lưu niệm đồng chí Lê Quang Đạo; Bảo vật Quốc gia ấn vàng "Hoàng Đế Chí Bảo"; chương trình nghệ thuật sử thi Nhà Lý (1009-1225) - "Phá Tống - Bình Chiêm - Chấn hưng Đại Việt" và màn pháo hoa nghệ thuật. Chương trình lễ kỷ niệm do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh chủ trì, dự kiến diễn ra vào 20h ngày 11/4 tại khu vực cửa Ngũ Long Môn, đền Đô.

Các hoạt động chào mừng như: Trưng bày ảnh "Đình Bảng - đất phát tích vương triều Lý và hành trình du lịch tâm linh"; giới thiệu hình ảnh về Từ Sơn và những tư liệu liên quan triều Lý thịnh trị; trưng cầu ý kiến nhân dân về 10 tác phẩm logo biểu trưng thành phố Từ Sơn; trưng bày và đấu giá cổ vật tại Bảo tàng Hoàng gia Nam Hồng; triển lãm sinh vật cảnh.

Ngoài ra, lễ hội cũng có các hoạt động văn hóa, thể thao như: Liên hoan ẩm thực du lịch; biểu diễn hát Ca trù, múa rối nước Đồng Ngư; khai trương tuyến phố đi bộ thành phố Từ Sơn; tổ chức giải Pickleball đền Đô mở rộng; thi gói bánh phu thê; thi nấu cơm niêu; cờ tướng, tổ tôm điếm, bóng bàn, bóng chuyền da, cầu lông và các trò chơi dân gian, đặc biệt là đấu vật.

Ở lễ hội đền Đô, đấu vật là một trò chơi thượng võ. Tương truyền các triều đại nhà Lý rất khuyến khích trò này, vì thế trong các cuộc thi võ và tuyển chọn võ tướng cho triều đình đều có môn vật. Đấu vật có thể coi là một hoạt động bằng sức lực là chủ yếu, tuy nhiên trong đó còn hàm chứa cả sự khéo léo tinh khôn. 000Đây cũng là một hình thức thi tài dành cho nam giới. Hội đấu vật ở hội đền Đô hội tụ được nhiều đô vật ở các tỉnh phía Bắc. Các đô vật gặp nhau với những trận đấu hăng say, quyết liệt, nhưng không thô bạo, mà rất uyển chuyển, kể cả khi "vào miếng", "đấu miếng" và "phá miếng". Hội thi vật thường làm không khí của hội thêm tưng bừng. Bởi, không những các keo vật hay, mà còn có tiếng chiêng, trống, sự cổ vũ nhiệt tình của người xem.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Từ Sơn Đàm Thế Sử, để công tác tổ chức lễ hội bảo đảm trang trọng, an toàn, tiết kiệm, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và các trò chơi dân gian, thành phố Từ Sơn đã thành lập Ban chỉ đạo, Ban tổ chức Lễ hội, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên; phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan tích cực chuẩn bị phục vụ lễ hội.

Cùng với đó, công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, tổ chức cho các hộ bán hàng trong khu vực lễ hội ký cam kết bảo đảm giá niêm yết, vệ sinh an toàn thực phẩm; tổ chức các tour du lịch miễn phí về Từ Sơn cho du khách… cũng được chú trọng.

Thông qua Lễ hội Đền Đô lần đầu được tổ chức ở quy mô cấp tỉnh với nhiều hoạt động đặc sắc, thành phố Từ Sơn mong muốn giới thiệu, lan tỏa nét đẹp truyền thống của lễ hội; giới thiệu các di tích lịch sử-văn hóa tiêu biểu của địa phương. Qua đó, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân, góp phần giáo dục truyền thống, đạo lý uống nước nhớ nguồn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của vùng đất giàu truyền thống lịch sử, khoa bảng; đồng thời, quảng bá sâu rộng hình ảnh thành phố trẻ Từ Sơn năng động, thông minh, thịnh vượng, phát triển bền vững.