Bắc Giang: Thực trạng về tình hình đầu tư, xây dựng, hoạt động của các trạm trộn bê tông

 

Trong những năm qua, tỉnh Bắc Giang đã và đang phát triển mạnh mẽ theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Năm 2023, sản xuất công nghiệp tại Bắc Giang vẫn là đầu tầu tăng trưởng, duy trì được nhịp độ phát triển cao, môi trường đầu tư của tỉnh được cải thiện mạnh mẽ. Chỉ số năng lực cạnh tranh của tỉnh Bắc Giang đã vươn lên đứng thứ 2 cả nước, thu hút đầu tư FDI đạt kỷ lục mới, với số vốn trên 3,2 tỷ USD.

 

Thuận theo sự phát triển mạnh mẽ nói trên, nhiều công trình, dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Giang cũng được ra đời. Nhu cầu sử dụng vật liệu xây dựng từ đó cũng tăng cao, trong đó có việc sử dụng đất, cát san lấp và đặc biệt là bê tông tươi - bê tông thương phẩm.

 

Pháp lý trong đầu tư sản xuất, cung ứng bê tông tươi

 

Bê tông thương phẩm còn gọi là bê tông trộn sẵn, là một hỗn hợp gồm cốt liệu cát, đá, xi măng, nước và phụ gia theo những tỷ lệ tiêu chuẩn để có sản phẩm bê tông với từng đặc tính cường độ khác nhau, được sản xuất và chuyển giao dưới dạng sản phẩm cho người tiêu dùng ở trạng thái chưa cứng rắn.

 

 

Các yêu cầu về chất lượng bê tông thương phẩm phải tuân theo quy định này hoặc thỏa thuận của khách hàng, nhưng phải phù hợp với các quy định của pháp luật như: Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa ngày 21/11/2007; Nghị định 132/2008/NĐ-CP ngày 31/12/2008 Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Quy chuẩn QCVN 16:2014/BXD Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng; Tiêu chuẩn TCVN 9340:2012 Hỗn hợp bê tông trộn sẵn - Yêu cầu cơ bản đánh giá chất lượng hoặc phù hợp với tiêu chuẩn Quốc tế đã được Bộ Xây dựng cho phép áp dụng.

 

Để hoạt động cá nhân, doanh nghiệp cần phải hoàn thiện các thủ tục pháp lý đảm bảo các quy định luật pháp. Thủ tục xin cấp phép trạm trộn bê tông bao gồm các giấy tờ sau: Quyết định phê duyệt dự án; Các bản vẽ thiết kế kỹ thuật thi công, an toàn phòng cháy chữa cháy, bản vẻ công nghệ...; Giấy phép môi trường; Đơn xin cấp giấy phép xây dựng; Giấy chứng nhận quyền sử dụng khu đất dự tính xây dựng, ngoài ra còn có các giấy tờ khác tùy theo đặc thù công trình được xây dựng; Lập kế hoạch bảo vệ môi trường cho trạm trộn bê tông.

 

 

Ngày nay khi các công trình được xây dựng mới cùng với tốc độ đô thị hóa thì trạm trộn bê tôn cung cấp nguyên vật liệu cho ngành xây dựng là không thể thiếu, cùng với xu hướng đó rất nhiều doanh nghiệp cũng đầu tư trạm trộn bê tông để đáp ứng nhu cầu xây dựng và là một ngành đem lại lợi nhuận ổn định.

 

Tuy nhiên, để xây dựng một trạm trộn bê tông thì cần phải thực hiện đầy đủ các thủ tục môi trường và việc cần phải thực hiện đầu tiên đó chính là thực hiện đánh giá tác động môi trường hoặc kế hoạch bảo vệ môi trường cho trạm trộn bê tông. Vậy quy mô của trạm trộn bê tông như thế nào thì phải thực hiện đánh giá tác động môi trường hoặc lập kế hoạch bảo vệ môi trường.

 

 

Theo hướng dẫn tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 18/2015/NĐ-CP Quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường thì đối với các Dự án sản xuất bê tông nhựa nóng, bê tông thương phẩm và các loại có công suất trên 100 tấn sản phẩm/ngày bắt buộc phải thực hiện đánh giá tác động môi trường.

 

Tại Điều 18, Nghị định 40/2019/NĐ-CP được ban hành ngày 13/5/2019 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 18/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 của Chính phủ quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường quy định về đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường. Trong đó nêu các nội dung về Đối tượng phải đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường; Đối tượng được miễn thực hiện đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường. Việc quản lý, xử lý chất thải và các nghĩa vụ khác về bảo vệ môi trường được thực hiện theo quy định của pháp luật; Nội dung của kế hoạch bảo vệ môi trường.

 

 

Ngoài ra, cơ quan chuyên môn bảo vệ môi trường cấp tỉnh xác nhận đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường của các đối tượng quy định tại Phụ lục IV Mục I Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này và dự án, cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 32 Luật bảo vệ môi trường; Ủy ban nhân dân cấp huyện xác nhận đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường đối với các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 18 Nghị định này.

 

Như vậy, từ căn cứ các quy định của pháp luật để trạm trộn bê tông đi vào hoạt động các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp phải hoàn thiện các thủ tục được các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

 

Thực trạng về hoạt động trạm trộn bê tông tại Bắc Giang

 

Trong quá trình khảo sát thực tế tại một số trạm trộn bê tông trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, chúng tôi nhận thấy nhiều trạm trộn có dấu hiệu vi phạm về đầu tư xây dựng và bảo vệ môi trường.

 

Nằm giữa cánh đồng thuộc xã Hương Gián, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang, trạm trộn bê tông thương phẩm và bê tông đúc sẵn của Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại xây dựng TPA đang có dấu hiệu xây dựng trên đất nông nghiệp và xả thải trái quy định. Quan sát bằng mắt thường cũng có thể thấy, nước thải và chất thải rắn đang được trạm trộn TPA xả thẳng ra những thửa ruộng.

 

 

Trạm trộn bê tông TPA tại Hương Gián, huyện Yên Dũng đã nhiều lần bị người dân phản ánh về tình trạng hoạt động gây ô nhiễm môi trường, khiến hạ tầng giao thông bị hư hỏng và ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.

 

 

Khi phóng viên liên hệ để được tiếp cận thông tin, tài liệu liên quan tới công tác đầu tư và chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ môi trường của trạm trộn TPA thì một người đàn ông tên là Quyền, tự nhận là người điều hành trạm trộn TPA tại xã Hương Gián, huyện Yên Dũng nói rằng “chúng tôi đang cho tháo dỡ trạm trộn(?)”

 

Tại huyện Lục Nam, trạm trộn bê tông của Công ty CP đầu tư xây dựng và thương mại Đức Quân (Công ty Đức Quân) đã từng bị xử lý vì vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, tự ý chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp; tự ý san gạt ruộng tạo mặt bằng trên diện tích 8.400m2…

 

 

UBND huyện Lục Nam đã từng yêu cầu Công ty Đức Quân phải khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm với toàn bộ diện tích đất vi phạm của Công ty. UBND tỉnh Bắc Giang cũng có yêu cầu xử lý, tổ chức cưỡng chế thực hiện Quyết định xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, không hiểu vì lý do gì đến thời điểm hiện tại trạm trộn bê tông sai phạm của Công ty Đức Quân vẫn chưa hề bị tháo dỡ, trả lại hiện trạng ban đầu cho đất.

 

Huyện Lạng Giang là một trong những huyện có nhiều trạm trộn bê tông đã được đầu tư xây dựng và đi vào sản xuất, một số trạm trộn bê tông lớn có thể kể tới như trạm trộn bê tông Phúc Hưng; trạm trộn bê tông Lạng Giang; trạm trộn bê tông Thiên Tân...

 

 

Nằm sát với dòng chảy sông Thương tại xã Hương Sơn, trạm trộn bê tông của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Lạng Giang có dấu hiệu xả thải gây ô nhiễm môi trường. Phóng viên đã liên hệ đặt lịch làm việc nhưng sau nhiều ngày chờ đợi vẫn chỉ nhận được câu trả lời “lãnh đạo đi công tác chưa về”…

 

 

Đối với trạm trộn bê tông Phúc Hưng của Công ty Cổ phần Phúc Hưng có địa chỉ tại thôn Dĩnh Tân, xã Tân Dĩnh, huyện Lạng Giang, khi chúng tôi liên hệ để ghi nhận về việc chấp hành quy định của pháp luật trong công tác đầu tư sản xuất và bảo vệ môi trường tại trạm trộn thì lãnh đạo công ty này cho biết do đang bận công việc nên không có thời gian cung cấp thông tin cho phóng viên.

 

 

Trạm trộn bê tông Phúc Hưng cũng đã từng có thời điểm bị Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng tỉnh Bắc Giang chỉ ra việc xây dựng “thừa” trạm trộn và không thực hiện đúng một số nội dung trong báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được phê duyệt…

 

Thời gian qua, nhiều trạm trộn bê tông trái phép đã bị chính quyền tỉnh Bắc Giang xử lý. Điển hình có thể kể tới Quyết định số 1821/QĐ-XPVPHC Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với trạm trộn bê tông của Công ty Cổ phần Bến Thủy, số tiền phạt là 350 triệu đồng căn cứ vào điểm c khoản 1 Điều 13 Nghị định 45/2022/NĐ- CP.

 

 

Theo Quyết định xử phạt vi phạm hành chính của UBND tỉnh Bắc Giang, Công ty Cổ phần Bến Thủy mặc dù đã hoạt động từ năm 2021 nhưng không có quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định tại Dự án “Xây dựng nhà máy sản xuất bê tông tươi và cấu kiện bê tông đúc sẵn” thuộc xã Đông Lỗ, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang.

 

Tại huyện Lục Ngạn, trạm trộn bê tông của Công ty TNHH ứng dụng công nghệ sạch Thiên Trường (bê tông Lục Ngạn) và Công ty TNHH sản xuất và thương mại Việt Hàn (bê tông Việt Hàn) cũng đã bị yêu cầu dừng mọi hoạt động sản xuất, tháo dỡ máy móc, trang thiết bị, hạ tầng phục vụ sản xuất bê tông để di chuyển khỏi địa điểm vi phạm tại xã Phượng Sơn và xã Mỹ An.

 

Cuối năm 2022, Công ty Cổ phần Bê tông và Xây dựng Tây Yên Tử đã phải chấp hành tháo dỡ sau khi nhận Quyết định xử phạt vi phạm hành chính của UBND huyện Sơn Động số tiền 67,5 triệu đồng cùng yêu cầu bắt buộc khắc phục hậu quả, khôi phục nguyên trạng ban đầu vì hành vi xây dựng trạm trộn bê tông trên đất lâm nghiệp trái pháp luật.

 

 

Hay trước đó, Công ty bê tông Kim Tường đã bị Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Giang chỉ ra nhiều sai phạm, trong đó có việc “không lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo quy định đối với hoạt động tăng công suất của Công ty từ 36.000 m3 bê tông thương phẩm/năm lên 84.000 m3 bê tông thương phẩm/năm”. Như vậy, Kim Tường đã nâng công suất lên gấp đôi nhưng không bổ sung các biện pháp bảo vệ để hạn chế đưa chất thải rắn, chất thải lỏng và những hóa chất độc hại trong phụ gia bê tông vào môi trường.

 

Cần nâng cao ý thức bảo vệ đất đai, môi trường và thượng tôn pháp luật

 

Theo luật sư Nguyễn Văn Cân (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): Từ thực trạng xử lý vi phạm của các trạm trộn bê tông cho thấy các hành vi vi phạm được nhận định, áp dụng chủ yếu là: xây dựng không phép; không có giấy phép môi trường; chưa có chấp thuận thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất; giấy phép khai thác tài nguyên nước, giấy phép xả thải ra môi trường... Đối với những trạm trộn bê tông hoạt động sai phép hoặc không phép. Cơ quan chức năng cần làm rõ việc xuất hóa đơn cũng như mua hàng hóa nguyên liệu đầu vào có vi phạm pháp luật về thuế hay không?

 

Các cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp hoạt động sản xuất bê tông thương phẩm cần tự nâng cao ý thức, trách nhiệm, chấp hành đúng quy định của pháp luật về đất đai, đầu tư xây dựng và bảo vệ môi trường.

 

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát, ngăn chặn các hành vi vi phạm của doanh nghiệp ngay từ thời điểm chấp thuận, phê duyệt, thẩm định hồ sơ xin cấp phép. Có hình thức xử lý nghiêm minh trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức cấp cơ sở để xảy ra vi phạm có dấu hiệu của việc bao che “buông lỏng quản lý”. 

 

Đồng thời, cần đưa ra các biện pháp, giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhằm thúc đẩy doanh nghiệp phát triển, đầu tư có hiệu quả trên tinh thần thượng tôn pháp luật.