Bắc Giang: Nguyên nhân gì khiến 11 mỏ đất được cấp phép tại 6 huyện chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất
Quang Chương - Yên Thế - Văn Khê
Trong 2 năm 2022, 2023, tỉnh Bắc Giang cấp 11 Giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu san lấp cho các doanh nghiệp, trong đó yêu cầu trước khi tiến hành khai thác phải hoàn thiện thủ tục thuê đất theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, các doanh nghiệp đều gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình hoàn thiện hồ sơ thuê đất, vậy nguyên nhân là gì?
Ngày 10/10/2023, Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư có Công văn số 8923/CV-DNDT về việc phối hợp cung cấp thông tin tuyên truyền gửi UBND tỉnh Bắc Giang nhằm triển khai chuyên đề “Hiệu quả trong hoạt động đấu giá, cấp phép và khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh Bắc Giang”.
Nhiều mỏ đất tại tỉnh Bắc Giang đang phải tạm dừng hoạt động vì chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất.
Qua quá trình làm việc với các sở ngành, khảo sát về số liệu và thực trạng khai thác, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư ghi nhận, tính từ năm 2022 tới ngày 10/11/2023, trên địa bàn toàn tỉnh đã cấp được 11 giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (mỏ - mỏ đất), thông qua hình thức đấu giá và không đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
Trong đó, huyện Việt Yên có 3 mỏ được cấp phép, huyện Tân Yên có 2 mỏ, huyện Yên Thế có 1 mỏ, huyện Lạng Giang 1 mỏ, huyện Lục Nam 3 mỏ, huyện Yên Dũng 1 mỏ.
Hàng vạn khối đất tại huyện Việt Yên đã được các doanh nghiệp khai thác khi chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất.
Trong nội dung các Giấy phép khai thác khoáng sản do UBND tỉnh Bắc Giang cấp cho doanh nghiệp yêu cầu trước khi tiến hành khai thác, doanh nghiệp phải chuyển đổi mục đích sử dụng đất, hoàn thiện thủ tục thuê đất theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên trên thực tế thì 11 mỏ đất được cấp cho 10 doanh nghiệp từ năm 2022 tới tháng 11/2023 đều chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất.
Liên quan tới nội dung trên, ngày 16/11/2023, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Giang đã có văn bản số 5978/TNMT-TNKS về việc báo cáo thực hiện thủ tục thuê đất để thực hiện dự án đầu tư khai thác khoáng sản các mỏ đất san lấp gửi UBND các huyện Lục Nam, Yên Thế, Lạng Giang, Yên Dũng, Tân Yên, Việt Yên và các doanh nghiệp được cấp giấy phép khai thác khoáng sản.
Ngay sau đó, các huyện nêu trên cũng đã có văn bản báo cáo kết quả kiểm tra, đôn đốc Chủ dự án thực hiện thủ tục thuê đất để thực hiện dự án đầu tư khai thác khoáng sản tại các mỏ đất san lấp.
Mỏ đất tại xã Liên Chung, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang.
Đối với huyện Tân Yên có 02 dự án được cấp phép khai thác khoáng sản (đất san lấp) là dự án khai thác khoáng sản tại khu vực Đồi Bờ Ngo, thôn Lý, Xã Việt Lập cấp cho Công ty TNHH Đầu tư phát triển thương mại dịch vụ Hưng Thịnh Phát và mỏ Núi Tiêu, thôn Hương, xã Liên Chung cấp cho Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hoàng Anh Đạt.
Ngày 21/11/2023, Phòng Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với Công an huyện, UBND xã Liên Chung, Việt Lập kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản tại 02 điểm mỏ nêu trên, đồng thời đôn đốc, hướng dẫn Công ty TNHH Đầu tư phát triển thương mại dịch vụ Hưng Thịnh Phát và Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hoàng Anh Đạt thực hiện thủ tục về thuê đất trong hoạt động khoáng sản. Tuy nhiên đến nay 2 dự án trên chưa hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để được cấp có thẩm quyền cho thuê đất.
Hình ảnh được ghi nhận tại mỏ đất của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hoàng Anh Đạt thuộc xã Liên Chung, huyện Tân Yên vào ngày 28/11/2023.
Tuy chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất nhưng ngày 28/11/2023, tại mỏ đất của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hoàng Anh Đạt ở thôn Hương, xã Liên Chung, huyện Tân Yên, trên đỉnh đồi xuất hiện máy xúc và hàng chục chiếc xe tải lớn nhỏ liên tục ra vào khu vực mỏ đất để lấy đất mang đi tiêu thụ. Còn tại mỏ đất tại khu vực Đồi Bờ Ngo, thôn Lý, Xã Việt Lập cấp cho Công ty TNHH Đầu tư phát triển thương mại dịch vụ Hưng Thịnh Phát, mặc dù đơn vị đã lắp đặt camera giám sát và trạm cân nhưng đang tạm dừng hoạt động để hoàn thiện thủ tục thuê đất theo quy định.
Tại huyện Việt Yên, ngày 23/11/2023, UBND huyện có báo cáo số 4500/ UBND-TNMT xác nhận trong năm 2023, trên địa bàn huyện Việt Yên có 3 mỏ đất đã được cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho 2 doanh nghiệp là Công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc và Công ty TNHH Sản xuất gạch, ngói Ngọc Lý làm vật liệu xây dựng thông thường. Tuy nhiên cả 2 doanh nghiệp này đều chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất và cũng chưa có báo cáo bằng văn bản cụ thể việc thuê đất để hoạt động khai thác khoáng sản nhưng đã tổ chức khai thác khoáng sản. Căn cứ vào các quy định của pháp luật, ngày 24/11/2023, UBND huyện Việt Yên đã có văn bản yêu cầu 2 doanh nghiệp này phải tạm dừng khai thác, khi nào hoàn thiện thủ tục thuê đất mới được khai thác tiếp.
Mỏ đất của Công ty TNHH sản xuất gạch ngói Ngọc Lý đã tiến hành khai thác từ khoảng tháng 8/2023.
Trên thực tế, 2 mỏ đất của Công ty TNHH Sản xuất gạch ngói Ngọc Lý đã đi vào khai thác từ khoảng tháng 8/2023 và đã bán đi hàng vạn khối đất san lấp khi chưa hoàn thành thủ tục thuê đất theo quy định. Đối với mỏ đất của Công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc cũng đã bắt đầu khai thác từ ngày 6/10/2023, một khối lượng đất lớn đã được cung cấp vào dự án Cụm công nghiệp Jutech.
Một lượng đất lớn tại mỏ của Công ty Trung Bắc, huyện Việt Yên đã bị khai thác khi chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất.
Huyện Yên Dũng có 1 mỏ đất được cấp giấy phép khai thác khoáng sản là của Công ty TNHH Minh Hà. Theo báo cáo mới nhất của UBND huyện Yên Dũng thì Công ty TNHH Minh Hà chưa thực hiện hoàn thiện thủ tục thuê đất hoạt động khoáng sản theo quy định của pháp luật về đất đai và yêu cầu tại Quyết định số 634/QĐ-UBND ngày 20/6/2023 của UBND tỉnh Bắc Giang cấp giấy phép khai thác khoáng sản (đất làm vật liệu san lấp) tại khu vực núi Vườn Tùng (Con Voi), thôn Liên Sơn, xã Tiền Phong, huyện Yên Dũng.
Cùng chung tình trạng nói trên, tại huyện Yên Thế, huyện Lạng Giang và huyện Lục Nam đã có tổng cộng 5 mỏ đất san lấp phải tạm dừng hoạt động khai thác vì chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất.
Mỏ đất của Công ty Cổ phần Xây dựng và thương mại MD Việt Nam tại xã Cẩm Lý, huyện Lục Nam. Ảnh chụp ngày 28/11/2023
Gần nhất, ngày 02/11/2023, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang ban hành văn bản số 6332/UBND-KTN, yêu cầu các sở, cơ quan, UBND các huyện, thành phố nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật về khoáng sản, bảo vệ môi trường, các Nghị quyết, Chỉ thị, Công điện của Thủ tướng Chính phủ, văn bản chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh có liên quan đến hoạt động khoáng sản, bảo vệ môi trường. Thực hiện tốt công tác phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản. Đồng thời, quán triệt, tập trung triển khai các công việc liên quan đến ngành, địa phương theo yêu cầu tại mục 1, 2 Công văn số 8797/BTNMT-KSVN ngày 16/10/2023 của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Việc các mỏ đất khai thác khi chưa hoàn thiện các thủ tục theo quy định của pháp luật là sai phạm nhưng trên thực tế, hiện nay chính quyền các huyện và các doanh nghiệp đang gặp không ít khó khăn trong quá trình hoàn thiện thủ tục thuê đất cho dự án khai thác khoáng sản. Trong đó, tình trạng chung tại các mỏ đất là hộ dân (chủ sử dụng đất) không đồng ý chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chỉ thỏa thuận cho các doanh nghiệp sử dụng đất để khai thác lớp đất mặt trong thời gian ghi trong giấy phép khai thác khoáng sản, sau đó phải hoàn trả lại mặt bằng cho hộ dân sử dụng, điều đó khiến cho việc hoàn thiện hồ sơ thuê đất gần như là "bất khả thi". Bên cạnh đó, còn có nhiều điểm bất cập, vướng mắc trong quy hoạch và quá trình xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Về nội dung này, và một số nội dung khác liên quan tới việc kết nối dữ liệu từ các mỏ đất về sở TN&MT để thực hiện tốt công tác quản lý, giám sát, chống thất thu thuế, thất thoát tài nguyên..., tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư sẽ có bài phân tích sâu hơn nhằm đưa ra giải pháp tháo gỡ cho khăn cho doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý nhà nước đúng các quy định của pháp luật.
❝Ngày 27/11/2023, Sở KH&ĐT có văn bản số 3488/SKHĐT-KTĐN về việc đôn đốc Công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc thực hiện việc ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án "Đầu tư khai thác khoáng sản đất làm vật liệu san lấp tại khu vực núi Kẻ, thôn kẻ, xã Quảng Minh và núi Nội Ninh, xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang". Theo văn bản, Sở KH&ĐT đề nghị nhà đầu tư báo cáo kết quả triển khai thực hiện dự án, gửi sở trước ngày 5/12/2023. Quá ngày 10/12/2023, nếu doanh nghiệp không thực hiện ký quỹ bảo đảm thực hiện đối với dự án, Sở KH&ĐT sẽ thực hiện chấm dứt hoạt động của dự án theo quy định tại điểm đ, Khoản 2, Điều 48, luật Đầu tư năm 2020. Trước đó, ngày 27/7/2023, Sở KH&ĐT đã có thông báo về số tiền ký quỹ mà công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc phải nộp là 420 triệu đồng.
Liên quan tới nội dung này, tại công văn số 66/CV-CT, ngày 2/10/2023 của Công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc gửi các cơ quan chức năng tỉnh Bắc Giang về việc thông báo phương tiện vận tải đất từ dự án, trong đó có nội dung "đối với các nghĩa vụ phải nộp ngân sách nhà nước trước khi khai thác công ty đã hoàn thành..."❞
Theo thông tin từ ông Lê Hoàng Bách - PCT UBND huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, cơ quan này vừa ban hành văn bản yêu cầu Công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc và Công ty TNHH sản xuất gạch ngói Ngọc Lý tạm dừng việc khai thác do chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất theo quy định của pháp luật.
Sau bài viết của Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư, UBND tỉnh Bắc Giang đã có văn bản chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND huyện Việt Yên và Công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc kiểm tra, làm rõ nội dung phản ánh về hoạt động khai thác khoáng sản tại núi Kẻ, thôn Kẻ, xã Quảng Minh và núi Nội Ninh, xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên.
UBND tỉnh Bắc Giang liên tiếp ban hành các văn bản về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về tài nguyên, khoáng sản trên địa bàn. Gần nhất là văn bản số 6352/UBND-KTN, ngày 3/11 nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều địa phương chưa kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm. Điển hình là 3 mỏ đất tại huyện Việt Yên.
