4 thay đổi cơ bản của thị trường thủy sản Trung Quốc trong 10 năm tới

Cung cầu sản phẩm thủy sản năm 2022

Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, theo "Báo cáo Triển vọng Sản phẩm Thủy sản Trung Quốc (2022-2031)" mới phát hành, năm 2021, giá thủy sản nhìn chung cao hơn dự kiến và thu nhập từ nuôi trồng thủy sản ổn định, điều này sẽ thúc đẩy tăng trưởng sản lượng nuôi trồng thủy sản năm 2022. 

Với việc tiếp tục cải thiện và thực hiện lệnh cấm đánh bắt và kiểm soát cường độ đánh bắt, sản lượng khai thác thủy sản năm 2022 sẽ tiếp tục giảm nhẹ xuống 12,96 triệu tấn, giảm 0,7% so với năm trước. Tổng sản lượng thủy sản đạt 67,64 triệu tấn, tăng 1,1% so với năm trước. 

Tiêu thụ sản phẩm thủy sản sẽ tiếp tục tăng trưởng. Dự kiến, sản lượng thủy sản tiêu thụ đạt 69,69 triệu tấn vào năm 2022, tăng 1,2% so với năm trước. Trong đó, lương thực tiêu thụ cho thực phẩm đạt 30,06 triệu tấn, tăng 1,4% so với năm trước; tiêu thụ cho chế biến sẽ tiếp tục tăng, đạt 28,3 triệu tấn, tăng 1,7% so với năm trước.
 

Dự kiến năm 2022, nhập khẩu thủy sản sẽ tăng nhẹ, đạt 5,95 triệu tấn, tăng 3,5% so với năm trước đó. Một số yếu tố thúc đẩy xuất khẩu tăng là nhờ Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đã chính thức có hiệu lực, bên cạnh đó Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã có thông báo việc miễn thuế đối với một số sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ Trung Quốc…

Thay đổi trong 10 năm tới

"Báo cáo Triển vọng Sản phẩm Thủy sản Trung Quốc" chỉ ra 4 triển vọng nổi bật.

Thứ nhất, sản lượng thuỷ sản nói chung tăng trưởng đều, đặc biệt sản lượng khai thác có xu hướng ổn định. 

Trong 10 năm tới, ngành thủy sản của Trung Quốc sẽ chú trọng cả về số lượng và chất lượng, không ngừng nâng cao năng lực sản xuất toàn diện, nâng cao năng lực cạnh tranh và lợi ích chất lượng, thúc đẩy phát triển chất lượng cao và sản lượng sẽ phát triển ổn định. 

Ước tính đến năm 2026, sản lượng thủy sản đạt 69,61 triệu tấn, tăng 5,9% so với cùng kỳ; năm 2031, sản lượng đạt 71,27 triệu tấn, tăng 8,4% so với cùng kỳ; trong 10 năm tới, sản lượng thủy sản tăng 0,8% hàng năm.

Với sự tiến bộ không ngừng của công nghệ nuôi trồng thủy sản và của phương thức nuôi xanh và lành mạnh, sản lượng nuôi trồng thủy sản sẽ tiếp tục tăng. Ước tính đến năm 2031 sản lượng nuôi trồng là 58,6 triệu tấn, tăng 12,0% so với cùng kỳ; tăng trưởng sản lượng nuôi trồng bình quân hàng năm là 1,1%, tỷ trọng sản lượng nuôi trồng trong tổng sản lượng tăng lên 82,2%.

Đồng thời sản lượng khai thác thủy sản từng bước ổn định. Trong tương lai, Trung Quốc sẽ thúc đẩy việc hình thành mô hình bảo vệ và sử dụng trong đó cường độ đánh bắt được phối hợp với nguồn lợi thủy sản. Sản lượng khai thác chung sẽ giảm nhẹ và ổn định, cơ bản ở mức 12,7-13 triệu tấn.

Thứ hai, tốc độ tăng tiêu thụ nhanh hơn sản xuất, tỷ trọng tiêu dùng chế biến tăng lên, dư địa tăng trưởng tiêu dùng còn lớn. Ước tính tổng sản lượng tiêu thụ năm 2031 là 74,16 triệu tấn, tăng 9,6% so với cùng kỳ; tốc độ tăng bình quân hàng năm là 0,9%, cao hơn tốc độ tăng sản lượng.

Mức tăng tiêu thụ lương thực bình quân hàng năm là 1,0%. Năm 2026 đạt 31,33 triệu tấn, tăng 7,1% so với cùng kỳ; Năm 2031 là 32,3 triệu tấn, tăng 10,4% so với cùng kỳ.

Tốc độ tăng tiêu thụ chế biến bình quân hàng năm là 1,2%. Năm 2026 đạt 29,68 triệu tấn, tăng 8,4% so với cùng kỳ; Năm 2031 là 30,97 triệu tấn, tăng 13,1% so với cùng kỳ. Tỷ trọng tiêu dùng chế biến trong tổng tiêu dùng sẽ tiếp tục tăng, đạt 41,8% vào năm 2031.

Thứ ba, xuất nhập khẩu đã tăng trưởng trở lại và nhập khẩu sẽ tăng nhanh hơn xuất khẩu. Trong tương lai, nhập khẩu sản phẩm thủy sản của Trung Quốc sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh. Ước tính nhập khẩu thủy sản của Trung Quốc sẽ là 6,9 triệu tấn vào năm 2026, tăng 16,9% so với thời kỳ cơ bản. Tăng trưởng kỳ cơ bản 29,0%.

Tốc độ tăng nhập khẩu thuỷ sản sẽ nhanh hơn xuất khẩu, thặng dư thương mại thu hẹp dần.

Thứ tư, giá cả nhìn chung vẫn ổn định, cho thấy xu hướng tăng và ổn định. Trong 10 năm tới, cung cầu thủy sản của Trung Quốc về cơ bản sẽ cân bằng, tốc độ tăng tiêu thụ nhanh hơn sản xuất. 

Các yếu tố như thắt chặt các hạn chế về tài nguyên và môi trường và sự gia tăng tiền lương nhân công, giá thị trường nhìn chung sẽ có xu hướng ổn định và tăng, và mức tăng giá trung bình hàng năm sẽ nằm trong khoảng 5%.