Từ xử lý vi phạm đến “cảnh tỉnh thị trường” trong cuộc chiến chống buôn lậu, hàng giả

Năm 2025, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều kế hoạch trọng điểm, xử lý hàng trăm vụ việc, trong đó có nhiều vụ quy mô lớn, có dấu hiệu hình sự, tạo sức răn đe và “cảnh tỉnh” mạnh mẽ đối với thị trường. Trao đổi với phóng viên, ông Đinh Khánh Toàn - Chi cục trưởng Chi cục QLTT Thanh Hóa đã làm rõ thực trạng, những thách thức đặt ra cũng như các giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Buôn lậu, hàng giả chưa “nổi cộm” nhưng không thể chủ quan

Theo ông Đinh Khánh Toàn, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa thời gian qua tuy chưa bùng phát thành các điểm nóng lớn, song vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, khó lường. Các hành vi vi phạm diễn ra rải rác trên nhiều địa bàn, nhiều lĩnh vực, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, đòi hỏi lực lượng chức năng không được phép lơ là, chủ quan.

Những vi phạm chủ yếu tập trung vào các hành vi vận chuyển, tàng trữ, buôn bán hàng cấm, hàng nhập lậu; kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng giả mạo nhãn hiệu; vi phạm quy định về điều kiện kinh doanh và an toàn thực phẩm. Các mặt hàng vi phạm trải rộng từ quần áo, giày dép, túi xách, linh kiện - phụ tùng xe máy, điện thoại, vàng, trang sức đến mỹ phẩm, thực phẩm, phân bón, thuốc chữa bệnh, nhiều mặt hàng trong số đó tác động trực tiếp đến sức khỏe, quyền lợi người tiêu dùng.

Đáng chú ý, thương mại điện tử đang trở thành lĩnh vực có diễn biến phức tạp nhất hiện nay. Sự phát triển nhanh chóng của các sàn giao dịch trực tuyến, mạng xã hội và dịch vụ logistics đã làm thay đổi mạnh mẽ phương thức kinh doanh, đồng thời cũng bị các đối tượng vi phạm lợi dụng để che giấu hành vi sai phạm. Các đối tượng thường sử dụng tài khoản ảo, thông tin đăng ký không chính xác hoặc mượn danh người khác để lập gian hàng, fanpage, website bán hàng. Hàng hóa vi phạm được chia nhỏ thành nhiều bưu phẩm có giá trị thấp, vận chuyển qua nhiều tuyến, nhiều khâu trung gian nhằm né tránh sự kiểm tra, kiểm soát của lực lượng chức năng. Khi bị phát hiện hoặc có dấu hiệu bị theo dõi, các đối tượng nhanh chóng xóa dấu vết, chuyển sang tài khoản khác, gây khó khăn cho công tác xác minh, xử lý.

Trong khi đó, hệ thống pháp luật và cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý thương mại điện tử hiện vẫn chưa thực sự đồng bộ, chưa có dữ liệu tập trung về người bán và giao dịch, khiến việc phân tích, đánh giá rủi ro, xác định chủ thể vi phạm của cơ quan chức năng gặp nhiều thách thức.

Xử lý nghiêm để tạo sức răn đe, “cảnh tỉnh” thị trường

Trước tình hình đó, năm 2025, Chi cục QLTT Thanh Hóa đã ban hành và tổ chức thực hiện 5 kế hoạch trọng tâm, gồm 1 kế hoạch kiểm tra định kỳ và 4 kế hoạch chuyên đề. Các đội QLTT trực thuộc duy trì hoạt động kiểm tra thường xuyên, liên tục, kể cả ngoài giờ hành chính và ngày nghỉ, với tinh thần “làm ngày, làm đêm, làm thêm ngày nghỉ”, phương châm xuyên suốt “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Kết quả, các kế hoạch đều đạt 100% chỉ tiêu đề ra. Nhiều vụ việc có quy mô lớn, tính chất nghiêm trọng, có dấu hiệu hình sự đã được chuyển cơ quan công an điều tra, khởi tố theo quy định, tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ đối với thị trường.

Cụ thể, kế hoạch kiểm tra định kỳ năm 2025 đã kiểm tra 107/107 cơ sở, xử lý 8 cơ sở vi phạm, phạt tiền 114 triệu đồng. Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp cuối năm 2024 và Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025 đã kiểm tra 303 vụ, xử lý 286 vụ, tổng số tiền thu nộp ngân sách hơn 2,5 tỷ đồng.

Đặc biệt, thực hiện Công điện số 65/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Chi cục đã kiểm tra 115 vụ, chuyển cơ quan công an 9 vụ có dấu hiệu hình sự, xử lý 84 vụ, tổng số tiền xử phạt hơn 1 tỷ đồng. Kế hoạch 888 về đấu tranh chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã xử lý 200 vụ, phạt tiền hơn 2,7 tỷ đồng, đồng thời xây dựng 4 tuyến phố “nói không với hàng giả”.

Nhiều vụ việc điển hình trong năm 2025 tiếp tục cho thấy mức độ nguy hiểm và hậu quả nghiêm trọng của các hành vi vi phạm, như vụ hộ kinh doanh Tùng Moscow buôn bán lượng lớn giày dép, túi xách giả mạo nhãn hiệu trị giá hơn 325 triệu đồng; vụ Công ty TNHH Dược phẩm quốc tế An Phát buôn bán thuốc giả; vụ phát hiện 820 kg thịt lợn dương tính với virus gây bệnh dịch tả lợn châu Phi; vụ tiêu hủy 13,5 tấn chân gà không rõ nguồn gốc xuất xứ tại Sầm Sơn; hay vụ sản xuất phân bón giả mạo nhãn hiệu tại huyện Thọ Xuân (cũ). Đây không chỉ là những vi phạm pháp luật đơn thuần mà còn là hồi chuông cảnh báo về nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường kinh doanh lành mạnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ông Đinh Khánh Toàn cũng thẳng thắn nhìn nhận lực lượng QLTT vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn về nhân lực, trang thiết bị và khung pháp lý, nhất là trong quản lý thương mại điện tử. Toàn tỉnh hiện có hơn 140 công chức QLTT phụ trách địa bàn rộng với 166 xã, phường, trong khi yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, đòi hỏi trình độ công nghệ và phương tiện hiện đại.

Trong thời gian tới, Chi cục QLTT Thanh Hóa xác định tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường phối hợp liên ngành, đặc biệt với các đơn vị bưu chính, vận chuyển; nâng cao năng lực cho đội ngũ công chức; đồng thời kiến nghị hoàn thiện khung pháp lý về thương mại điện tử.

“Chi cục QLTT Thanh Hóa kiên định thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tuyên chiến không khoan nhượng với buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, nhất là thuốc giả, thực phẩm giả, nhằm bảo vệ sức khỏe, quyền lợi chính đáng của Nhân dân và xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bền vững”, ông Đinh Khánh Toàn nhấn mạnh.