Trung Thuần: Từ chiến khu lịch sử đến xã mới  “ký ức, di tích và bản sắc”

Chiến khu Trung Thuần trong lịch sử cách mạng

Chiến khu Trung Thuần thuộc địa phận hai xã Quảng Thạch và xã Quảng Lưu, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình (cũ), nay là xã Trung Thuần, tỉnh Quảng Trị. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp chiến khu Trung Thuần từng là nơi làm việc của huyện ủy, ủy ban hành chính và các cơ quan đầu não của huyện Quảng Trạch, nơi đây đã từng huấn luyện, chuẩn bị lực lượng cho hai cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở huyện Quảng Trạch và bổ sung lực lượng để cùng tự vệ Võ Xã giành chính quyền tại thị xã Đồng Hới tháng 8 năm 1945. 

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Trung Thuần là Hậu cứ của binh đoàn B70, Quân đội nhân dân Việt Nam, là điểm trung chuyển trong hệ thống Đường Hồ Chí Minh chi viện sức người, sức của cho cuộc đấu tranh giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.

Máu và mồ hôi của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đã hòa vào đất, tạo nên một Trung Thuần kiên trung, bất khuất. Chiến khu Trung Thuần vì thế không chỉ là một địa danh, mà là biểu tượng của lòng yêu nước, của ý chí “không có gì quý hơn độc lập, tự do”.

Trải qua thời gian và biến động, nhiều dấu tích của chiến khu xưa vẫn còn hiện diện trên địa bàn xã. Đó là những địa điểm từng đặt cơ quan lãnh đạo, nơi trú quân, nơi cất giấu tài liệu, vũ khí; là những khu rừng,  gắn với các câu chuyện lịch sử được truyền lại qua nhiều thế hệ. Một số di tích đã từng bước bảo tồn và tôn tạo, trở thành “địa chỉ đỏ” phục vụ công tác giáo dục truyền thống cách mạng.

Đối với người dân Trung Thuần, di tích không chỉ là hiện vật của quá khứ, mà còn là phần ký ức sống động trong đời sống cộng đồng. Những câu chuyện về cha ông tham gia kháng chiến, nuôi giấu cán bộ, bảo vệ chiến khu vẫn được kể trong các buổi sinh hoạt thôn, trong gia đình, trong nhà trường. Chính sự gắn bó giữa di tích và đời sống đã giúp lịch sử không bị “đóng khung”, mà tiếp tục lan tỏa giá trị tinh thần đến hôm nay.

Từ chiến khu đến xã mới – bước chuyển của thời đại

Trong tiến trình sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Trung Thuần bước sang một giai đoạn phát triển mới với tư cách là xã mới. Đây không chỉ là sự thay đổi về tên gọi hay địa giới, mà là cơ hội để tổ chức lại không gian phát triển, huy động tốt hơn các nguồn lực, nâng cao chất lượng quản lý và phục vụ nhân dân.

Hạ tầng giao thông từng bước được đầu tư, các công trình trường học, trạm y tế, nhà văn hóa được nâng cấp; sản xuất nông – lâm nghiệp chuyển dần sang hướng bền vững, gắn với ứng dụng khoa học kỹ thuật. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện. Trong bức tranh phát triển đó, lịch sử chiến khu Trung Thuần trở thành nền tảng tinh thần, tạo nên sự khác biệt và chiều sâu cho quá trình xây dựng xã mới.

Điều làm nên sức sống lâu bền của Trung Thuần chính là bản sắc văn hóa được hun đúc từ lịch sử, con người và thiên nhiên. Đó là tinh thần đoàn kết, nghĩa tình; là lối sống giản dị, cần cù; là sự gắn bó cộng đồng bền chặt hình thành trong khói lửa chiến tranh và tiếp nối trong thời bình.

Ngày nay, khi Trung Thuần hướng tới phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng nông thôn mới và hội nhập, việc gìn giữ bản sắc càng trở nên quan trọng. Lịch sử chiến khu, hệ thống di tích, các giá trị văn hóa truyền thống chính là “nguồn lực mềm” quý giá, có thể kết hợp với phát triển du lịch về nguồn, giáo dục lịch sử, xây dựng hình ảnh địa phương giàu truyền thống và giàu tiềm năng.

Trung Thuần là vùng đất giàu truyền thống cách mạng của tỉnh Quảng Trị, nơi từng ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc. Từ một chiến khu lịch sử gắn liền với những năm tháng gian khổ, ác liệt, Trung Thuần hôm nay đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tư cách là một xã mới sau sắp xếp đơn vị hành chính. Dẫu trải qua nhiều đổi thay, ký ức lịch sử, các di tích cách mạng và bản sắc văn hóa vẫn là nền tảng tinh thần bền vững, tạo nên chiều sâu cho quá trình xây dựng và phát triển địa phương.