Chính sách đầu tư

Việt Nam nỗ lực giải ngân vốn vay ODA trong năm 2020

Đến thời điểm ngày 31/10/2020, ước giải ngân vốn vốn vay ưu đãi nước ngoài (ODA) đạt 18.089 tỷ đồng, bằng 30,15% kế hoạch được giao trong năm. So với cùng kỳ năm 2019, đây là mức giải ngân tốt hơn cả về giá trị và tỷ lệ tuy nhiên vẫn chưa thực sự đạt được kỳ vọng. Chính vì vậy Chính phủ cùng với các bộ, ngành đang nỗ lực thực hiện các giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn ODA.

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, tính đến ngày 31/10/2020, ước giải ngân vốn ODA đạt 18.089 tỷ đồng, bằng 30,15% so với kế hoạch được giao. Mức giải ngân này cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái cả về giá trị (12.367 tỷ đồng) và tỷ lệ (27,09%).

Điều này cho thấy tỷ lệ giải ngân so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao đã có sự chuyển biến tích cực trong thời gian gần đây. Một số tỉnh đạt kết quả giải ngân cao là Tây Ninh, Bình Định, Cao Bằng, Hà Nam, Bắc Kạn… Trong khi đó, một số địa phương có kết quả giải ngân thấp như Hải Dương, Đồng Nai, Cần Thơ…

Tuy ghi nhận những kết quả chuyển biến tích cực của việc giải ngân vốn so với năm 2019 nhưng cần nhìn nhận thẳng thắn rằng các kết quả này vẫn không thoả mãn những kỳ vọng. Tình hình giải ngân thực tế còn rất chậm, tồn tại nhiều vướng mắc dẫn đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn chưa cao.

Một số nguyên nhân cả khách quan và chủ quan có thể kể đến như: Ảnh hưởng của đại dịch Covid-19; vướng mắc trong việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành hoặc các chủ trương, chính sách mới, buộc các dự án phải có những điều chỉnh, thay đổi như thay đổi thiết kế dự án, tổng mức và cơ cấu vốn đầu tư…; các bộ, cơ quan trung ương và địa phương chưa ưu tiên bố trí đủ và kịp thời vốn đối ứng cho các dự án ODA dẫn đến công tác giải phóng mặt bằng không thực hiện được, một số gói thầu đã triển khai nhưng không có mặt bằng thi công công trình; thủ tục kiểm soát chi, giải ngân, rút vốn kéo dài…

Để giải quyết tình trạng trên và phát huy tốt nguồn lực mà các dòng vốn ODA mang lại, Chính phủ và các bộ, ngành, cơ quan liên quan đang nỗ lực xây dựng và triển khai các phương án cụ thể. Mới đây, sáng 29/10, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến với các bộ, cơ quan, địa phương về tình hình thực hiện, giải ngân các chương trình, dự án ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài.

Tham gia hội nghị có đại diện của Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ tài chính cùng các cơ quan liên quan khác. Đây là hội nghị lần thứ 3 trong 3 tháng qua mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì nhằm kiểm tra tình hình giải ngân cũng như tháo gỡ các vướng mắc khi giải ngân, một trong những yếu tố quan trọng tác động tới tăng trưởng kinh tế.

Thủ tướng chỉ đạo hội nghị trực tuyến ngày 29/10-Ảnh: VGP

Bộ Tài chính đã kiến nghị 6 nhóm giải pháp nhằm đảm bảo hoàn thành mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công năm 2020. Theo đó, Bộ Tài chính đề nghị các Bộ, ngành, địa phương, chủ dự án có trách nhiệm khẩn trương hoàn tất các thủ tục về đầu tư, xây dựng, về di dân tái định cư, giải phóng mặt bằng để triển khai thực hiện dự án; Giải quyết các khó khăn vướng mắc trong việc đấu thầu hợp đồng, đặc biệt là các tranh chấp hợp đồng (nếu có) để có khối lượng hoàn thành, đủ điều kiện thanh toán.

Đối với các đề xuất cắt giảm kế hoạch vốn, Bộ Tài chính đề nghị các Bộ, ngành, địa phương xác định cụ thể là cắt giảm của dự án nào, đồng thời trong thời gian tới cần làm rõ dự án nào hoàn toàn không giải ngân được trong năm 2020, dự án nào chỉ giải ngân được một phần, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư xác định số vốn đã được phân bổ trong giai đoạn 2016-2020 và số vốn đã giải ngân thực tế, nếu thiếu vốn và còn được tiếp tục giải ngân trong các năm sau phải đề xuất đưa vào kế hoạch trung hạn giai đoạn 2021-2025 và kế hoạch vốn đầu tư 2021, đảm bảo dự án có đủ kinh phí để thực hiện theo thời gian và tiến độ đã cam kết với nhà tài trợ tại các hiệp định vay nước ngoài.

Đối với chương trình/dự án cần điều chỉnh chủ trương đầu tư, các bộ, ngành, địa phương báo cáo Bộ Kế hoạch và Đầu tư để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương điều chỉnh đầu tư. Trong đó, riêng nhà tài trợ World Bank đã có 8 hiệp định vay hết hạn rút vốn năm 2020, 10 hiệp định vay hết hạn rút vốn năm 2021.

Vì vậy, Bộ Tài chính đề nghị các Bộ, ngành, địa phương cần đánh giá kỹ và kiến nghị kịp thời. Trường hợp điều chỉnh chủ trương đầu tư, cần báo cáo Thủ tướng Chính phủ mới có căn cứ gia hạn, điều chỉnh hiệp định vay…

Giải ngân vốn ODA hiện còn gặp nhiều vướng mắc.

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu, thời gian tới, các Bộ, ngành tiếp tục hoàn chỉnh khung pháp lý liên quan đến vốn ODA theo hướng bài bản, cụ thể hơn để huy động và sử dụng hiệu quả nguồn vốn này, trong đó lưu ý chấm dứt tình trạng ghi danh mục mà không có dự án. Thủ tướng cùng lãnh đạo các cấp trực tiếp đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn, tập trung xử lý dứt điểm tồn tại, vướng mắc các dự án đầu tư lớn để đẩy mạnh giải ngân…

Trước đó một ngày, Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng đã tổ chức Hội nghị trực tuyến giữa các bộ, ngành, địa phương về giải ngân năm 2020. Hội nghị đã thảo luận, dựa vào kiến thức và kinh nghiệm của tổ chức lớn như World Bank cũng như đóng góp của các bộ, ngành, địa phương để xây dựng phương án hợp lý cho Việt Nam trong những tháng cuối năm.

Từ trước đến nay giải ngân cốn đầu tư công đặc biệt là vốn ODA là một vấn đề cực kỳ nan giải. Mức giải ngân cao nhất trong lịch sử cũng chỉ đạt khoảng 60% kế hoạch năm. Với 2 tháng cuối năm, để đạt mức giải ngân này là cực kì khó khăn, tuy nhiên vẫn cần phải nỗ lực hết sức để tạo động lực giúp đảm bảo tăng trưởng kinh tế, phát triển đời sống của nhân dân.

Hoàng Đông

Back to top button