VIDEOS

[Video] Bản tinh Kinh tế tuần qua – Số 03 ngày 21/09/2020

Một số thông tin đáng chú ý trong tuần qua như tình hình ngăn chặn gia cầm giống nhập lậu, ngân hàng vào thế khó bị bị tước quyền room ngoại, khu kinh tến ven biển Qungr Ninh...sẽ là nội dung chính được đề cập trong "Bản tin kinh tế tuần qua" số 03 của Doanh nghiệp & Đầu tư phiên bản Multimedia. Trân trọng mời quý bạn đọc cùng theo dõi!

 

Bộ NN&PTNT đề nghị khẩn cấp ngăn chặn gia cầm giống nhập lậu

Trước tình hình buôn bán, vận chuyển trái phép gia cầm giống từ Trung Quốc gia tăng, mới đây Bộ NN&PTNT đã có công văn số 6287/BNN-TY yêu cầu Ban chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, UBND các tỉnh kiểm soát chặt vấn đề này.

Theo phản ánh của người dân và một số cơ quan truyền thông, thời gian qua hiện tượng buôn bán, vận chuyện trái phép gia cầm giống qua biên giới, đặc biệt từ phía bắc vào Việt Nam có chiều hướng gia tăng, làm tăng nguy cơ xâm nhiễm các loại dịch bệnh nguy hiểm như bệnh cúm A/H5N1, cúm A/H7N9,… làm ảnh hưởng lớn đến ngành chăn nuôi gia cầm của nước ta.

Mới đây nhất, đêm 8/9, Đồn biên phòng Trà Cổ (Bộ đội biên phòng Quảng Ninh) đã bắt quả tang Đoàn Văn Bách (31 tuổi, trú xã Tiền An, TX.Quảng Yên, Quảng Ninh) và Nguyễn Văn Hà (21 tuổi, trú xã Bình Ngọc, TP.Móng Cái) đang điều khiển xuồng máy không đăng ký, đăng kiểm, chở 10.000 con gà giống.

Trước đó vào khoảng 08h30′, ngày 16/7/2020, Đội Quản lý thị trường số 3 phối hợp với Đội 389 tỉnh Lạng Sơn, Đội 3 Phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Lạng Sơn, Công an huyện Lộc Bình, Hải quan Chi Ma, Biên phòng Cửa khẩu Chi Ma tổ chức tuần tra kiểm soát phát hiện tại khu vực đồi Khuổi Lăm, thôn Cốc Nhãn xã Yên Khoái, huyện Lộc Bình, có một số đối tượng đang mang vác hàng.

Khi các lực lượng tiến hành vây bắt, các đối tượng đã bỏ chạy và vứt bỏ lại 16 lồng hàng gồm 8.300 con gia cầm giống không rõ nguồn gốc xuất xứ gồm: Vịt, ngan, ngỗng con giống (khoảng 7-10 ngày tuổi), trị giá số tiền trên 100 triệu đồng.

Ngày 30/6, Đội Kiểm soát Hải quan, Cục Hải quan Cao Bằng đã phát hiện, thu giữ 4 ô tô tải chở 14.520 con gà giống nhập lậu từ nước ngoài đang vận chuyển vào Việt Nam.

Trước thực trạng trên, Bộ NN&PTNT đã có nhiều văn bản gửi các cơ quan liên quan, UBND các tỉnh, thành phố đề nghị chỉ đạo tổ chức triển khai đồng bộ các giải pháp ngăn chặn, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán, vận chuyện trái phép gia cầm giống qua biên giới phía bắc vào Việt Nam. Tuy nhiên, tình trạng nhập lậu gia cầm, sản phẩm gia cầm nêu trên chưa được xử lý triệt để và có chiều hướng gia tăng.

Bộ NN&PTNT cũng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, đặc biệt tại các cửa khẩu, đường mòn, lối mở khu vực biên giới để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán, giết mổ, vận chuyển gia cầm, sản phẩm gia cầm không đảm bảo an toàn làm lây lan dịch bệnh; bảo đảm ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhập lậu, vận chuyển, buôn bán trái phép gia cầm, sản phẩm gia cầm ra, vào Việt Nam tại các đường mòn, lối mở.

Chỉ đạo Ban chỉ đạo 389 cấp tỉnh phối hợp chặt chẽ, chủ động chia sẻ thông tin, dữ liệu với các cơ quan thú y Trung ương đóng tại địa phương và cơ quan thú y địa phương.

Chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tại địa phương tăng cường các biện pháp kiểm soát lưu thông, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, buôn bán gia cầm, sản phẩm gia cầm trái phép ra, vào Việt Nam.

Hai phụ nữ Việt Nam lọt vào top 25 nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á

Tạp chí Forbes vừa công bố danh sách 25 nữ doanh nhân quyền lực tại châu Á năm 2020. Danh sách năm nay gồm các đại diện trong nhiều lĩnh vực, từ công nghệ sinh học, fintech đến các ngành truyền thống hơn như bán lẻ, logistics và luật. Những người được chọn đều có thành tựu khi điều hành một công ty có doanh thu lớn hoặc thành lập một startup được định giá hơn 1 tỷ USD.

Bảng danh sách gồm nhiều gương mặt nữ quyền lực đến từ các quốc gia trong khu vực như: Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc,… Trong đó, Việt Nam cũng góp mặt với 2 đại diện, đó là bà Trương Thị Lệ Khanh – nhà sáng lập và Chủ tịch Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn và bà Nguyễn Bạch Điệp – Chủ tịch FPT Retail.

Theo Forbes, bà Trương Thị Lê Khanh trong 23 năm qua đã đưa Vĩnh Hoàn trở thành công ty thủ sản lớn nhất Việt Nam theo giá trị vốn hóa thị trường. Trong năm 2019, công ty Vĩnh Hoàn đã đạt lợi nhuận ròng 50 triệu USD và doanh thu 340 triệu USD. Công ty hiện có hơn 6000 nhân viên và 6 nhà máy chế biến.

Bà Nguyễn Bạch Điệp gia nhập FPT năm 1997 và trở thành Chủ tịch FPT Retail năm 2017. Bà đã góp phần xây dựng FPT Retail trở thành nhà bán lẻ thiết bị công nghệ lớn thứ 2 tại Việt Nam với hơn 630 cơ sở trên cả nước.

Trước đó, trong năm 2019, Việt Nam cũng có 2 đại diện góp mặt trong top 25 nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á, gồm: bà Nguyễn Thị Phương Thảo – CEO Vietjet và bà Trần Thị Lệ – CEO NutiFood.

Bị tước quyền tự quyết room ngoại, ngân hàng bị dồn vào thế khó

Với nhiều điểm mới, Luật Chứng khoán 2019 (có hiệu lực đầu năm 2021) hứa hẹn làm tăng tính minh bạch của thị trường chứng khoán, bảo vệ tốt hơn nhà đầu tư.

Thế nhưng, Dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán mà Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa đưa ra lấy ý kiến lại có nhiều điểm gây tranh cãi.

Trong đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước dự kiến bỏ quyền tự định đoạt tỷ lệ sở hữu cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài (room vốn ngoại) của các doanh nghiệp đại chúng. Với ngành kinh doanh đặc thù, có nhiều yếu tố nhạy cảm như ngân hàng, quy định này đang ẩn chứa rất nhiều rủi ro. Nếu Ban soạn thảo không sửa đổi, các ngân hàng sẽ phải gánh chịu thiệt hại.

Việc bãi bỏ quyền tự định đoạt room vốn ngoại sẽ làm mất đi mục tiêu lớn của các ngân hàng thương mại trong việc tìm kiếm, tiếp cận các nhà đầu tư dài hạn, chiến lược.

Không như một số ngành khác, room vốn ngoại tại các ngân hàng TMCP tối đa chỉ được 30%. Vì vậy, muốn tìm được đối tác chiến lược, thời gian qua, các ngân hàng phải dùng đến quyền mở, đóng room tại thời điểm thích hợp để có dư địa tìm đối tác đầu tư dài hạn hỗ trợ ngân hàng phát triển và đạt được mức giá chào bán có lợi nhất cho cổ đông.

Đơn cử, mới đây, HDBank vừa công bố khóa room vốn ngoại ở mức 21,5% (hiện nhà đầu tư ngoại đang nắm hơn 21% vốn tại HDBank), nhằm phục vụ kế hoạch với đối tác chiến lược.

Tại Đại hội đồng cổ đông diễn ra đầu năm nay, cổ đông VPBank cũng thông qua phương án giảm tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 22,77% xuống còn 15%. Lãnh đạo ngân hàng cho hay, đây là bước đi nhằm giữ lại “room” để chào bán cho các đối tác ngoại khi thị trường tài chính ổn định trở lại, từ đó tạo ra cơ hội thu về thặng dư vốn trực tiếp cho ngân hàng.

Tuy nhiên, từ năm 2021, có thể ngân hàng sẽ không còn quyền tự quyết về room ngoại.

Điểm d, khoản 1, Điều 2a, Nghị định 60/2015/NĐ-CP quy định: “Đối với công ty đại chúng không thuộc các trường hợp quy định tại điểm a, b, c khoản này, tỷ lệ sở hữu nước ngoài là không hạn chế, trừ trường hợp Điều lệ công ty có quy định khác”. Song theo Dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán đang được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đưa ra lấy ý kiến, cụm từ “trừ trường hợp Điều lệ công ty có quy định khác” bị bỏ, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp bị tước quyền quyết định room vốn ngoại.

Quy định trên khiến nhiều ngân hàng thương mại cổ phần hết sức lo lắng. Đại diện MBBank đề nghị, Ban soạn thảo cần bổ sung quy định cho phép Đại hội đồng cổ đông được quyền quyết định tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa tại công ty đại chúng như cũ.

Từ đầu năm đến nay, MBBank liên tục thay đổi room vốn ngoại để có thời gian chọn lọc đối tác và chọn thời điểm bán cổ phiếu với giá có lợi nhất cho ngân hàng. Tuy nhiên, với dư địa room ngoại còn lại, MBBank tới đây sẽ phải bán tự do trên thị trường cho nhà đầu tư nhỏ lẻ nước ngoài.

Giải trình về quy định tước quyền định đoạt room vốn ngoại của doanh nghiệp, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng, trong quá trình thực hiện quy định cũ, một số công ty thường xuyên thay đổi room ngoại, ảnh hưởng đến quyền lợi của cổ đông (không thể bán cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài), không bình đẳng giữa các công ty, ảnh hưởng đến tính minh bạch, tính thanh khoản của cổ phiếu…

Tất nhiên, giải trình của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước không phải không có cơ sở, song nhiều chuyên gia cho rằng, quy định trên không phù hợp với ngành nhạy cảm, đặc thù như ngân hàng. Quy định trên gây bất lợi cho cả ngân hàng, cho cổ đông, thậm chí cả an ninh tài chính quốc gia.

Việt Nam dự kiến là nước Đông Nam Á duy nhất tăng trưởng trong năm 202

Một báo cáo do công ty Oxford Economics (Anh) thực hiện cho biết Việt Nam được dự đoán sẽ là nền kinh tế duy nhất ở Đông Nam Á tăng trưởng trong năm nay.

Bản báo cáo “Triển vọng kinh tế toàn cầu” do Oxford Economics thực hiện đã dự đoán tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam sẽ tăng khoảng 2,3% trong năm 2020 và Việt Nam sẽ là nền kinh tế duy nhất tại Đông Nam Á tăng trưởng trong năm nay.

Báo cáo nói rằng Việt Nam đang sở hữu triển vọng phục hồi sáng nhất so với các nước trong khu vực nhờ việc kiểm soát dịch Covid-19 rất hiệu quả cho tới lúc này. Theo báo Nation (Thái Lan), đại dịch đã đã gây ra cú sốc tăng trưởng lớn nhất cho Đông Nam Á kể từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 và tăng trưởng khu vực được dự báo sẽ giảm 4,2% vào năm 2020.

Bản báo cáo cũng cho biết các hoạt động kinh tế tại khu vực đang có dấu hiệu khởi sắc trở lại và có thể sẽ tăng trưởng vào năm 2021. Tuy nhiên, tốc độ phục hồi trong nửa cuối năm 2020 sẽ khác biệt giữa các nước trong khu vực tùy vào việc nới lỏng các hạn chế cấm vận và cải thiện nhu cầu xuất khẩu.

Bất chấp sự phục hồi trong quý thứ ba với mức tăng 6,4%, GDP toàn cầu được dự đoán sẽ giảm 4,4% trong năm nay. Nhưng các động lực đã được xây dựng trong nửa cuối năm 2020 sẽ thúc đẩy tăng trưởng lên 5,8% vào năm 2021. Covid-19 đã làm GDP toàn cầu giảm khoảng 9% trong nửa đầu năm 2020, gấp ít nhất 3 lần mức giảm trong cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2009. Báo cáo dự đoán kinh tế toàn cầu phục hồi trở lại mức đỉnh trước khủng hoảng vào giữa năm sau.

Các nước Đông Nam Á sẽ có tốc độ phục hồi kinh tế khác nhau trong nửa cuối năm 2020. Mark Billington, giám đốc phụ trách khu vực Trung Quốc và Đông Nam Á tại Viện Kế toán Công chứng Anh và xứ Wales, nhận định rằng: “Con đường phục hồi cho các nền kinh tế Đông Nam Á sẽ rất dài, trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Trung leo thang, hoạt động thương mại toàn cầu chậm lại trong thời gian dài và đại dịch Covid-19”.

Quảng Ninh sẽ có khu kinh tế ven biển rộng hơn 13.300ha

Bộ Tư pháp đang tiến hành thẩm định dự thảo tờ trình của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về việc thành lập Khu kinh tế ven biển Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh.

Theo dự thảo tờ trình, khu kinh tế có diện tích 13.303ha, bao gồm 2 khu vực: Khu phức hợp đô thị, công nghiệp, công nghệ cao tại thành phố Uông Bí và thị xã Quảng Yên với tổng diện tích trên 6.403ha; Khu dịch vụ cảng biển, cảng biển, công nghiệp và đô thị Đầm Nhà Mạc thuộc thị xã Quảng Yên với tổng diện tích gần 6.900ha.

Tại đây sẽ tập trung phát triển các ngành, lĩnh vực: Công nghiệp công nghệ cao, sinh học, phần mềm, nghiên cứu tái tạo năng lượng, trung tâm nghiên cứu dược phẩm, kinh tế biển, cảng biển quy mô lớn; trung tâm đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí…

Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 14-15%/năm trong giai đoạn 2021-2030 và 8,5-9% giai đoạn 2031-2035. Tạo việc làm cho khoảng 53.000-55.000 lao động vào năm 2030 và 60.000-63.000 lao động vào năm 2035.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh hiện có 4 khu kinh tế đã được thành lập và đang hoạt động, gồm: Khu kinh tế ven biển Vân Đồn và 3 khu kinh tế cửa khẩu (Móng Cái, Hoành Bồ – Đồng Văn, Bắc Phong Sinh).

Kết quả thu hút đầu tư vào 4 khu kinh tế này trong thời gian qua có nhiều khởi sắc và đạt kết quả đáng kể, tuy nhiên chưa đáp ứng được mục tiêu và kỳ vọng. Sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là tập đoàn xuyên quốc gia để hình thành dự án có quy mô lớn, sử dụng công nghệ cao, thân thiện với môi trường, có tính lan toả cao cho các khu kinh tế còn hạn chế.

Vị trí quy hoạch Khu kinh tế ven biển Quảng Yên tương đối gần Khu kinh tế ven biển Vân Đồn, giáp ranh Khu kinh tế ven biển Đình Vũ – Cát Hải (Hải Phòng), cùng khu vực Đồng bằng sông Hồng và các khu kinh tế ven biển Thái Bình, tỉnh Thái Bình (đã thành lập) và Khu kinh tế ven biển Ninh Cơ, tỉnh Nam Định (đã nằm trong quy hoạch).

Do đó, việc thành lập Khu kinh tế ven biển Quảng Yên một mặt sẽ tạo thêm không gian để phát triển nhóm khu vực kinh tế ven biển tại khu vực này. Mặt khác cũng sẽ gặp phải một số thách thức, như huy động nguồn lực phát triển hạ tầng kỹ thuật khu kinh tế và kết nối với khu kinh tế, thu hút đầu tư,…

BIDV vẫn chưa thu hồi được nợ tại Agritour

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – BIDV vừa thông báo đấu giá khoản nợ của Công ty Cổ phần Du lịch Thương mại Nông nghiệp Việt Nam (Agritour) lần thứ 6, với giá khởi điểm hơn 368 tỷ đồng.

BIDV cho biết, tổng dư nợ của Agritour tại ngân hàng này tính đến hết ngày 31/10/2019 xấp xỉ 439 tỷ đồng.

Khoản nợ có tài sản đảm bảo là quyền sử dụng hơn 8.000m2 đất thuộc thửa đất số 50, tờ bản đồ số 51 tọa lạc tại phường 2, TP. Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, với thời hạn sử dụng đến tháng 12/2045.

Giá khởi điểm được BIDV đưa ra cho khoản nợ này là hơn 368 tỷ đồng, tiền cọc trước tương ứng với 20% giá khởi điểm là 73,7 tỷ đồng. Như vậy, mức giá khởi điểm này chỉ bằng gần 84% giá trị của khoản nợ.

Được biết, khoản nợ của Agritour tại BIDV được hình thành từ năm 2015 theo hợp đồng tín dụng hạn mức số 0212/2015/HĐTD. Theo bản công bố thông tin năm 2020 của Agritour, thời hạn vay của khoản nợ trên là 12 tháng kể từ ngày 15/7/2016.

Đến nay, khoản nợ đã quá hạn trả nhiều năm và BIDV đã nhiều lần thông báo đấu giá và giảm giá nhưng vẫn chưa thể thu hồi được.

Vào tháng 9/2019, BIDV đưa ra mức giá khởi điểm hơn 434,77 tỷ đồng cho khoản nợ. Sau đó, vào ngày 3/6 và 21/8/2020, mức giá khởi điểm lần lượt giảm xuống còn 408,5 tỷ đồng và 388,1 tỷ đồng. Trong đợt đấu giá vào ngày 23/9 tới, mức giá khởi điểm chỉ còn khoảng 368,7 tỷ đồng.

Theo bản công bố thông tin của Agritour, tính đến cuối năm 2019, Công ty ghi nhận khoản nợ trên với BIDV và cho biết đây là khoản vay Hợp đồng tín dụng hạn mức số 0214/2015/HĐTD ngày 15/7/2015 và phụ lục gia hạn hợp đồng, thời hạn vay 12 tháng kể từ ngày 15/7/2016.

Mục đích vay vốn là bổ sung vốn lưu động, cấp bảo lãnh và mở L/C, hạn mức cho vay 350 tỷ đồng, lãi suất 9,5%/năm. Tài sản bảo đảm của khoản nợ có giá trị hơn 415 tỷ đồng.

Agritour làm ăn thua lỗ từ năm 2017 đến nay, cụ thể năm 2017 công ty lỗ 67 triệu, năm 2018 lỗ hơn 1,4 tỷ và năm 2019 lỗ tăng lên hơn 2 tỷ đồng. Nguồn thu của Agritour chủ yếu đến từ mảng kinh doanh thương mại xuất nhập khẩu và kinh doanh khách sạn.

Tuy nhiên, Khách sạn Mỹ Lệ đang xuống cấp trầm trọng, lượng khách ngày càng thấp, trong khi Công ty vẫn phải trả các chi phí vận hành. Trong năm 2017 và 2018, Công ty cũng lỗ lần lượt 0,067 và 1,4 tỷ đồng.

Khoản nợ có tài sản đảm bảo là quyền sử dụng hơn 8.000m2 đất thuộc thửa đất số 50, tờ bản đồ số 51 tọa lạc tại phường 2, TP. Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, với thời hạn sử dụng đến tháng 12/2045.

Giá khởi điểm được BIDV đưa ra cho khoản nợ này là hơn 368 tỷ đồng, tiền cọc trước tương ứng với 20% giá khởi điểm là 73,7 tỷ đồng. Như vậy, mức giá khởi điểm này chỉ bằng gần 84% giá trị của khoản nợ.

Được biết, khoản nợ của Agritour tại BIDV được hình thành từ năm 2015 theo hợp đồng tín dụng hạn mức số 0212/2015/HĐTD. Theo bản công bố thông tin năm 2020 của Agritour, thời hạn vay của khoản nợ trên là 12 tháng kể từ ngày 15/7/2016.

Đến nay, khoản nợ đã quá hạn trả nhiều năm và BIDV đã nhiều lần thông báo đấu giá và giảm giá nhưng vẫn chưa thể thu hồi được.

Vào tháng 9/2019, BIDV đưa ra mức giá khởi điểm hơn 434,77 tỷ đồng cho khoản nợ. Sau đó, vào ngày 3/6 và 21/8/2020, mức giá khởi điểm lần lượt giảm xuống còn 408,5 tỷ đồng và 388,1 tỷ đồng. Trong đợt đấu giá vào ngày 23/9 tới, mức giá khởi điểm chỉ còn khoảng 368,7 tỷ đồng.

Theo bản công bố thông tin của Agritour, tính đến cuối năm 2019, Công ty ghi nhận khoản nợ trên với BIDV và cho biết đây là khoản vay Hợp đồng tín dụng hạn mức số 0214/2015/HĐTD ngày 15/7/2015 và phụ lục gia hạn hợp đồng, thời hạn vay 12 tháng kể từ ngày 15/7/2016.

Mục đích vay vốn là bổ sung vốn lưu động, cấp bảo lãnh và mở L/C, hạn mức cho vay 350 tỷ đồng, lãi suất 9,5%/năm. Tài sản bảo đảm của khoản nợ có giá trị hơn 415 tỷ đồng.

Agritour làm ăn thua lỗ từ năm 2017 đến nay, cụ thể năm 2017 công ty lỗ 67 triệu, năm 2018 lỗ hơn 1,4 tỷ và năm 2019 lỗ tăng lên hơn 2 tỷ đồng. Nguồn thu của Agritour chủ yếu đến từ mảng kinh doanh thương mại xuất nhập khẩu và kinh doanh khách sạn.

Tuy nhiên, Khách sạn Mỹ Lệ đang xuống cấp trầm trọng, lượng khách ngày càng thấp, trong khi Công ty vẫn phải trả các chi phí vận hành. Trong năm 2017 và 2018, Công ty cũng lỗ lần lượt 0,067 và 1,4 tỷ đồng.

First News kiện Lazada: Trách nhiệm pháp lý của sàn thương mại điện tử?

Những ngày gần đây, thông tin vụ kiện giữa First News và Công ty TNHH Recess, chủ sở hữu của sàn thương mại điện tử (TMĐT) Lazada Việt Nam đã thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận.

Điểm đặc biệt của vụ kiện này là nguyên đơn không khởi kiện trực tiếp người bán trên sàn TMĐT mà khởi kiện chính “chủ sàn TMĐT”. Vụ kiện mở ra một vấn đề pháp lý không dễ giải quyết là trách nhiệm của sàn TMĐT đến đâu nếu như người bán trên sàn TMĐT có hành vi vi phạm pháp luật, cụ thể trong trường hợp này là vi phạm quyền tác giả (nếu có)?

Theo thông tin đã được công bố, nguyên đơn Công ty TNHH Văn hóa – Sáng tạo Trí Việt (First News) đang tiến hành khởi kiện bị đơn Công ty TNHH Recess (chủ sở hữu của sàn thương mại điện tử Lazada Việt Nam) về hành vi “tiếp tay” cho việc bán sách giả, nguyên đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đối với bị đơn. Nguyên đơn đã đệ trình Đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh và đã được tiếp nhận Đơn kiện, đang chờ kết quả xử lý Đơn kiện và các thủ tục tố tụng tiếp theo từ phía Tòa án.

Về phía mình, Lazada cũng đã có phản hồi đến truyền thông. Theo đó, “Lazada là nơi quy tụ lượng lớn các nhà xuất bản, đơn vị phát hành, phân phối sách hàng đầu Việt Nam trên môi trường trực tuyến. Chúng tôi luôn tôn trọng các quy định của pháp luật hiện hành, cũng như luôn thực thi những biện pháp quản lý nền tảng nghiêm ngặt để có thể mang đến những trải nghiệm tốt nhất cho các thương hiệu, nhà bán hàng và người tiêu dùng. Chúng tôi đã, đang và sẽ tiếp tục nỗ lực nhiều hơn nữa để giải quyết những vướng mắc liên quan, từ đó xây dựng một nền tảng thuong mại điện tử đáng tin cậy – nơi các sản phẩm sách chính hãng có thể được phân phối đến cho người tiêu dùng Việt Nam”. Dù vậy, First News tiếp tục có ý kiến phản bác phản hồi của Lazada. Đến nay hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung và có lẽ vụ việc sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp và có lẽ sẽ cần đến một phán quyết có hiệu lực pháp luật của cơ quan có thẩm quyền.

Dưới góc độ pháp lý, có thể thấy rằng việc khởi kiện là một quyền hợp pháp và là một hành vi ứng xử văn minh trong một xã hội pháp quyền. Do vậy, việc First News tiến hành khởi kiện là cần thiết. Tuy vậy, về yêu cầu khởi kiện cụ thể là gì và yêu cầu khởi kiện có được chấp nhận không và được chấp nhận đến đâu thì vẫn phải chờ đợi đến phán quyết cuối cùng của Tòa án, trong đó có nhiều yếu tố cần phải chứng minh và các yếu tố khác liên quan.

Theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, khi khởi kiện, nguyên đơn cần phải cũng cố các chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ và hợp pháp. Chẳng hạn như chứng minh tư cách chủ sở hữu quyền tác giả, có tác phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm; chứng minh hành vi vi phạm của bị đơn và các bên khác liên quan (nếu có), chứng minh thiệt hại thực tế mà nguyên đơn gánh chịu,… Được biết, nguyên đơn đã yêu cầu lập nhiều vi bằng về việc đặt mua sách, nhận sách và kiểm tra sách trên internet để làm bằng chứng. Đây cũng là bước chuẩn bị thận trọng của nguyên đơn và là cơ sở thuận lợi để tiến hành khởi kiện.

Về trách nhiệm của Lazada, nguyên đơn đã tiến hành khởi kiện dân sự nên kết quả cuối cùng vẫn phải chờ Bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án. Tuy nhiên, Lazada là sàn thương mại điện tử nên cũng có thể sẽ bị xem xét trách nhiệm liên quan của thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ sàn giao dịch thương mại theo quy định của pháp luật về thương mại điện tử.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 4 Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử, nghiêm cấm hành vi “lợi dụng thương mại điện tử để kinh doanh hàng giả, hàng hóa, dịch vụ vi phạm quyền sở hữu trí tuệ”. Điều 37 của Nghị định này cũng quy định nghĩa vụ của người bán trên sàn giao dịch thương mại điện tử là phải đảm bảo tính chính xác, trung thực của thông tin về hàng hóa, dịch vụ cung cấp trên sàn giao dịch thương mại điện tử; tuân thủ quy định của pháp luật về thanh toán, quảng cáo, khuyến mại, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các quy định pháp luật có liên quan khác khi bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên sàn giao dịch thương mại điện tử,…

Đồng thời, Điều 36 Nghị định 52/2013/NĐ-CP cũng quy định thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ sàn giao dịch thương mại điện tử phải có cơ chế kiểm tra, giám sát để đảm bảo việc cung cấp thông tin của người bán trên sàn giao dịch thương mại điện tử được thực hiện chính xác, đầy đủ; có biện pháp xử lý kịp thời khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh về hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật trên sàn giao dịch thương mại điện tử,…

Khoản 4 Điều 4 Thông tư 47/2014/TT-BCT về quản lý website thương mại điện tử cũng quy định trách nhiệm của thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ thương mại điện tử là phải loại bỏ khỏi website những thông tin bán hàng giả, hàng nhái, hàng nhập lậu, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hàng hóa, dịch vụ vi phạm pháp luật khác khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh có căn cứ xác thực về những thông tin này.

Như vậy, nếu người bán có hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ như bán sách giả, sách lậu, xâm phạm quyền tác giả của tổ chức, cá nhân khác thì sàn thương mại điện tử như Lazada cũng phải kiểm tra, giám sát đối với người bán, có biện pháp xử lý kịp thời để ngăn chặn. Trường hợp vi phạm nghĩa vụ này, có thể Lazada cũng phải chịu trách nhiệm liên quan.

Hiện tại, First News đã tiến hành khởi kiện theo thủ tục vụ án dân sự và vẫn phải chờ đợi kết quả cuối cùng từ Tòa án để xác định trách nhiệm của Lazada cũng như của các bên khác liên quan, nếu có.

Ở một diễn biến khác, nếu có cơ sở chứng minh, có dấu hiệu của tội phạm, chẳng hạn như tội xâm phạm quyền tác giả theo quy định tại Điều 225 Bộ luật Hình sự hoặc tội buôn bán hàng giả theo quy định tại Điều 192 Bộ luật Hình sự thì vụ việc có thể sẽ được giải quyết theo trình tự, thủ tục của vụ án hình sự và cá nhân, tổ chức liên quan có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, kể cả pháp nhân vẫn có thể bị truy cứu và phải chịu hình phạt theo quy định (pháp nhân thương mại phạm tội). Việc xác định có dấu hiệu của tội phạm hay không, truy cứu trách nhiệm hình sự theo tội danh nào sẽ do các cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện trên cơ sở tin báo về tội phạm, tố giác tội phạm của người bị hại và phụ thuộc cụ thể vào tính chất, mức độ của hành vi vi phạm và các chứng cứ liên quan.

Công bằng mà nói vụ kiện giữa First News với Lazada là một vụ kiện rất đặc thù, có nhiều vấn đề pháp lý liên quan và là một cuộc chiến không dễ dàng. Tuy vậy, vụ kiện cũng đã được khởi động những bước đi đầu tiên và chung ta chờ đợi một phán quyết công bằng, đúng pháp luật từ phía Tòa án. Nếu vụ kiện này thành công sẽ là một tiền lệ tốt trong việc xác định trách nhiệm của sàn thương mại điện tử đối với các sản phẩm được rao bán trên sàn; có ý nghĩa rất lớn trong việc nâng cao ý thức tôn trọng quyền tác giả, đặc biệt là bản quyền sách, quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Tổng hợp & thực hiện:
XUÂN THỜI – THÙY CHI

  • Quý bạn đọc có thể xem toàn bộ các bản tin truyền hình của Tạp chí Điện tử Doanh nghiệp & Đầu tư trên kênh chính thức tại đây

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Back to top button