Quản trị doanh nghiệp

Tình hình kinh doanh có trách nhiệm của doanh nghiệp tại Việt Nam

Nhằm ngăn ngừa tối thiểu và giải quyết các tác động tiêu cực đến con người và Trái đất, tạo khả năng đóng góp cho xã hội và sự phát triển trên phạm vi rộng hơn, chiều ngày 22/4, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc Việt nam đã tổ chức Hội thảo Công bố kết quả nghiên cứu đánh giá nhận thức và tình hình thực hiện kinh doanh có trách nhiệm của doanh nghiệp Việt Nam năm 2020.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Trần Thùy

Bối cảnh đại dịch Covid-19 đã gây ra những tàn phá nền kinh tế toàn cầu, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đạt 2,91% trong năm 2020. Dòng vốn đầu tư mạnh mẽ và tăng trưởng kinh tế nhanh không chỉ mang đến các cơ hội mà còn có tác động ngoài mong muốn như suy thoái môi trường và vi phạm quyền con người trong doanh nghiệp…

Những tác động này kết hợp với đại dịch Covid-19 làm gia tăng những tổn thương mang tính hệ thống đến nền kinh tế Việt Nam, khiến nhu cầu phục hồi mạnh mẽ và vững chắc trở nên cấp bách, đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động có trách nhiệm tôn trọng quyền con người, hành động vì khí hậu và đảm bảo môi trường bền vững.

Phát biểu khai mạc tại Hôi thảo, bà Sitara Syed – Phó Trưởng Đại diện thường trú, Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam cho biết: “Kinh doanh có trách nhiệm đang là xu hướng toàn cầu và ngày càng có ảnh hưởng tới Việt Nam. Việc thực hiện các thực hành kinh doanh có trách nhiệm đang ngày càng trở nên cấp thiết, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng vào kinh tế thế giới với việc phê chuẩn và thực hiện hai hiệp định tự do thương mại gần đây”.

Cũng trong khuôn khổ Hội thảo, ông Vũ Văn Tuấn – Trưởng nhóm nghiên cứu đã trình bày kết quả đánh giá nhận thức và tình hình thực hiện các thực hành kinh doanh có trách nhiệm của các doanh nghiệp tại Việt Nam năm 2020.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, mức độ nhận thức về thực hành kinh doanh có trách nhiệm của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân trong nước vẫn còn thấp.

“Mức độ nhận thức giữa các doanh nghiệp theo loại hình khác nhau. Theo đó doanh nghiệp có vốn đầu tư nhà nước có mức độ nhận thức cao nhất (81% doanh nghiệp được khảo sát), doanh nghiệp tư nhân trong nước có mức độ nhận thức thấp nhất (47%)”, ông Vũ Văn Tuấn cho biết.

Ông Vũ Văn Tuấn – Trưởng nhóm nghiên cứu. Ảnh: Trần Thùy

Mặc dù mức độ thực hiện kinh doanh có trách nhiệm khác nhau, song hầu hết các doanh nghiệp không thực hiện các thực hành nằm ngoài phạm vi tuân thủ các quy định pháp luật của Chính phủ. Theo đó, có 62% doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam; 27% doanh nghiệp không tuân thủ đầy đủ các yêu cầu pháp luật của Việt Nam; chỉ có 11% doanh nghiệp vừa tuân thủ pháp luật vừa áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế.

Bàn về các nhóm thực hành kinh doanh có trách nhiệm, ông Vũ Văn Tuấn cho biết, nhóm thực hành kinh doanh có trách nhiệm về lao động được các doanh nghiệp hưởng ứng tích cực nhất, trong khi các khía cạnh về môi trường và quản trị chưa được quan tâm nhiều.

Các doanh nghiệp đã rất nỗ lực để đảm bảo tuân thủ một số tiêu chuẩn lao động nhát định như chế độ lương thưởng, phúc lợi và vệ sinh, an toàn lao động. Tuy nhiên, ông Vũ Văn Tuấn cho biết, khoảng 23% doanh nghiệp được khảo sát cho biết họ chỉ tuân thủ một phần các quy định về cơ chế đối thoại tại nơi làm việc, hòa giải tranh chấp lao động hoặc các biện pháp khắc phục.

Các hoạt động có tác động trực tiếp và lớn đến môi trường như hệ thống thu gom và xử lý nước thải , quản lý  chất thải rắn, giảm bụi, khói và tiếng ồn có tỷ lệ tuân thủ cao nhất với khoảng 59% các doanh nghiệp tham gia khảo sát. Tuy nhiên, các hoạt động liên quan đến quan trắc và đánh giá các tác độn môi trường chỉ có tương ứng 45% và 52% doanh nghiệp thực hiện khảo sát có thực hiện.

Khoảng 65% doanh nghiệp được khảo sát cho biết họ tuân thủ các quy định bắt buộc như cung cấp đầy đủ thông tin về sản phẩm/ dịch vụ cho người tiêu dùng và ban hành chính sách mua sắm và đấu thầu minh bạch. Các quy định không bắt buộc hoặc khuyến khích thực hiện như lập báo cáo thường niên có nội dung phi tài chính/ báo cáo phát triển bền vững không phải là ưu tiên đối với nhiều doanh nghiệp nên chỉ có hơn 55% doanh nghiệp thực hiện.

Xét tổng thể, việc thực hiện kinh doanh có trách nhiệm của các doanh nghiệp thuộc mọi quy mô, loại hình và lĩnh vực là tích cực. Song, doanh nghiệp càng lớn và tham gia hội nhập toàn cầu càng nhiều thì mức độ thực hiện kinh doanh có trách nhiệm càng cao.

Về việc thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong tương lai, ông Vũ Văn Tuấn cho biết, các doanh nghiệp đã bắt đầu chú ý đến các tiêu chuẩn/ hướng dẫn tiên tiến của quốc tế. Điển hình là một số tiêu chuẩn đã được doanh nghiệp bắt đầu áp dụng như Hướng dẫn của Liên Hợp Quốc về kinh doanh và quyền con người (UNGP) (4%); mục tiêu phát triền bền vững của Liên Hợp Quốc (9%); khung phát triển bền vững của IFC (9%).

“Dù số lượng chưa lớn, nhưng một lượng lớn doanh nghiệp (khoảng 60%) có kế hoạch đẩy mạnh áp dụng thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong tương lai”, ông Vũ Văn Tuấn Mặc bày tỏ.

Trần Thùy

Back to top button