Tài chính - ngân hàng

Thực hư khoản nợ xấu tại BIDV

Mặc dù tổng tài sản, dư nợ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) tăng trưởng trong nửa đầu năm 2021, song chỉ tiêu ngoại bảng vẫn cho thấy, nghĩa vụ nợ tiềm ẩn tại nhà băng này còn rất lớn. 

Thuc Hu Khoan No Xau Tai Bidv

Sau 2 năm lợi nhuận đi lùi, đến nửa đầu năm 2021, BIDV gây chú ý khi lợi nhuận sau thuế tăng 85% so với cùng kỳ, đạt 6.461 tỷ đồng. Ngoài ra, BIDV đã tăng tổng tài sản lên 1,6 triệu tỷ đồng, dư nợ tín dụng tăng thêm 6,8% so với đầu năm. Tuy nhiên, một yếu tố đặc biệt khác cần phân tích kỹ khi đánh giá lợi nhuận, hiệu quả hoạt động của ngân hàng là chất lượng tín dụng.

Trong 6 tháng đầu năm, nợ xấu của BIDV chỉ giảm nhẹ 1% ở mức 21.176 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu giảm từ 1,76% xuống còn 1,63%. Tuy nhiên, cần phải phân tích cụ thể hơn, xét về cơ cấu, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) của  BIDV chỉ giảm 5% so với đầu năm, ở mức hơn 15.690 tỷ đồng; nợ nghi ngờ (nhóm 4) cũng chỉ giảm 13% xuống còn 21.506 tỷ đồng. Đáng chú ý, nợ dưới tiêu chuẩn của BIDV (nợ nhóm 3) lại tăng lên 40% ghi nhận 3.335 tỷ.

Hơn nữa, nợ cần chú ý tại BIDV (nợ nhóm 2 – với khoản vay quá hạn 10-90 ngày) cũng tăng nhẹ 3% lên 14.077 tỷ đồng. Dù nợ cần chú ý vẫn chưa được xếp vào nhóm nợ xấu nhưng tình trạng dư nợ khoản vay quá hạn còn khá lớn và nợ nhóm 3 đang tăng mạnh cho thấy, các khách hàng gặp khó khăn do dịch Covid-19 đã bắt đầu tăng lên, người đi vay không có khả năng trả nợ đúng hạn, tiềm ẩn nguy cơ nợ xấu trong tương lai của ngân hàng.

Thuc Hu Khoan No Xau Tai Bidv 2
Báo cáo tài chính hợp nhất quý 2 năm 2021 (đã soát xét) tại BIDV.

Đáng lưu ý, những con số về nợ xấu thể hiện trên báo cáo tài chính của BIDV vẫn chưa phản ánh đúng thực trạng. Bởi  theo các chuyên gia, nợ xấu thực tế vẫn còn bị che lấp do ngân hàng thương mại kéo dài thời gian cơ cấu nợ cho khách hàng theo thông tư 14/2021/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 01/2020/TT-NHNN quy định về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.

Ngoài khoản nợ xấu hơn 21.000 tỷ đồng, các khoản nợ tiềm ẩn nằm ngoài bảng cân đối kế toán của BIDV cũng đang “to dần”.

Tại thời điểm 30/6/2021, tổng nghĩa vụ nợ tiềm ẩn của BIDV ghi nhận hơn 276.841 tỷ đồng, tăng 15% so với đầu năm, chiếm tỷ lệ 21% trên tổng cho vay khách hàng. Trong đó, bảo lãnh vay vốn tăng 5% lên gần 4.296 tỷ đồng, bảo lãnh khác cũng tăng nhẹ 2% lên gần 159.616 tỷ đồng; cam kết trong nghiệp vụ L/C tăng 41%, ghi nhận gần 112.930 tỷ đồng.

Lưu ý, nếu tính cả cam kết giao dịch hối đoái và cam kết khác, nghĩa vụ nợ tiềm ẩn tại BIDV tính đến 30/6/2021 sẽ ghi nhận hơn 299.524 tỷ đồng.

Thuc Hu Khoan No Xau Tai Bidv 3
Báo cáo tài chính hợp nhất quý 2 năm 2021 (đã soát xét) tại BIDV.

Nghĩa vụ nợ tiềm ẩn không được phản ánh trực tiếp trong bảng cân đối kế toán mà chỉ được ghi nhận ngoại bảng. Các khoản nợ này được phát sinh khi ngân hàng và khách hàng ký các cam kết tín dụng, hạn mức thấu chi chưa sử dụng hoặc thư tín dụng…

Các chỉ tiêu ngoại bảng trong báo cáo tài chính của ngân hàng là các cam kết giao dịch hối đoái và nghĩa vụ nợ tiềm ẩn. Các cam kết giao dịch hối đoái chủ yếu là các hợp đồng phái sinh nên rủi ro thấp. Còn nghĩa vụ nợ tiềm ẩn bao gồm cam kết bảo lãnh vay vốn, cam kết trong nghiệp vụ L/C (bảo lãnh qua thư tín dụng) và cam kết trong bảo lãnh khác. Cam kết bảo lãnh vay vốn thì nhiều rủi ro hơn các nhiệp vụ L/C, nhưng lại thường chiếm tỷ trọng nhỏ, trong khi đó, cam kết trong nghiệp vụ L/C lại có rủi ro thấp nhất và cam kết trong bảo lãnh khác  nhiều rủi ro hơn L/C.

Dù nằm ở ngoại bảng và chưa được coi là nợ xấu, nhưng trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát, doanh nghiệp gặp khó khăn sẽ có thể trở thành các khoản nợ tiềm ẩn nhiều rủi ro trong tương lai tại BIDV.

Lê Tuấn

Back to top button