Gian lận thương mạiQUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG

Tăng thuế có gia tăng tình trạng nhập lậu thuốc lá ?

DNĐT – Hiện nay thuốc lá là ngành tiêu thụ đặc biệt nên bị đánh thuế đến 75%, do vậy thị trường thuốc lá nhập lậu mang lại nguồn lợi nhuận khổng lồ. Chính vì lẽ đó hàng năm có hàng tỷ bao thuốc lá nhập lậu được tuồn vào Việt Nam không chỉ gây thiệt hại cho nền kinh tế mà còn trực tiếp gây hại đến sức khỏe người tiêu dùng.

Thực trạng tệ nạn thuốc lá lậu

Theo Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, trong 6 năm ( từ 2013 – 2018), các cơ quan hữu quan đã xử lý gần 84.000 vụ thuốc lá nhập lậu, tuy vậy số thuốc lá lậu bị thu giữu chỉ bằng trên dưới 1% tổng số thuốc lá nhập lậu vào Việt Nam. Trong 10 năm trở lại đây, sản lượng thuốc lá nhập lậu tiêu thụ bình quân từ 700 triệu bao đến hơn 1tỷ bao/năm, tương đương từ 18 – 25% thị phần thuốc lá tiêu thụ trong nước.

Với 240 km đường biên giáp với Campuchia – tỉnh Tây Ninh hiện là điểm “nóng” về buôn lậu thuốc lá ở khu vực phía Nam. Ông Hồng Văn Hoàng – Phó Cục Quản lý thị trường (QLTT) kiêm Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Tây Ninh, cho biết, chỉ riêng trong tháng 9/2020, lực lượng 389 Tây Ninh đã bắt giữ 71 vụ vi phạm với 41 đối tượng tham gia, trong đó đã thu giữ 42.063 bao thuốc lá nhập lậu và 154 chiếc xe máy dùng để vận chuyển thuốc lá trái phép.

Thuốc lá lậu bị cơ quan chức năng tiêu hủy (nguồn ảnh Internet)

Ở địa bàn tỉnh Long An, Phó Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Long An – Phạm Đức Chinh cho biết:  Long An hiện đang có tình trạng một số đối tượng lợi dụng lúc trời mưa, đêm tối để chuyển hàng lậu qua biên giới, nhiều nhất là mặt hàng thuốc lá. Chỉ tính riêng mặt hàng thuốc lá, lực lượng 389 Long An đã thu giữ 617.000 gói trong tháng 9/2020; tính cả 9 tháng đầu năm 2020, số lượng thuốc lá nhập lậu đã thu giữ lên tới gần 1,8 triệu gói.

Tại khu vực miền Bắc, đại diện Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia cho biết, tình hình buôn lậu thuốc lá vẫn diễn ra khá phức tạp, chủ yếu qua khu vực Cửa khẩu Cầu Treo (Hà Tĩnh), Cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị), khu vực biên giới phía Bắc, qua sân bay và cảng biển. Gần đây, lực lượng 389 đã bắt giữ một số vụ buôn lậu thuốc lá với số lượng cực lớn, từ đường dây buôn lậu có tổ chức với mánh khóe rất tinh vi.

 Chính sách tăng thuế có kiểm soát được thực trạng nhập lậu?

Hiện nay thuốc lá lậu không chịu mức thuế tiêu thụ đặc biệt 75% và 10% thuế VAT, do vậy đã trực tiếp gây thất thu thuế cho Nhà nước hàng chục nghìn tỷ đồng/năm, đồng thời trực tiếp lấy đi hàng vạn chỗ làm của người lao động, cũng như chất lượng thuốc lá trôi nổi không ai kiểm soát về chất lượng. Giá cả chênh lệch so với thuốc lá sản xuất trong nước. Tuy nhiên theo lộ trình các sản phẩm ngành tiêu tụ đặc biệt Bộ Tài chính sẽ tăng thuế hàng năm.

Nhưng chính việc càng tăng thuế mà chế tài không đủ mạnh để kiểm soát được thực trạng này thì  ngày một gây khó cho doanh nghiệp mà không kiểm soát được gốc của vấn đề. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong nhận định: Cần phải tăng chế tài thì mới kiểm soát được hàng nhập lậu

“Buôn lậu thuốc lá đang là hoạt động thu về siêu lợi nhuận và trực tiếp tạo ra một môi trường cạnh tranh không bình đẳng giữa các thành phần tham gia thị trường. Để triệt xóa thuốc lá lậu, ngoài tăng cường kiểm tra, mức xử phạt, khâu tổ chức tuyên truyền về tác hại của thuốc lá nhập lậu cũng cần đẩy mạnh đến tầng lớp nhân dân”, ông Hồ Lê Nghĩa – Chủ tịch Hiệp hội thuốc lá Việt Nam đề xuất.

Mới đây, ngày 15/10/2020, Nghị định 98/2020/NĐ – CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có hiệu lực. Theo đó, mức phạt đối với mặt hàng thuốc lá nhập lậu sẽ được tăng hơn so với mức xử phạt trước. Cụ thể đối với hành vi vận chuyển, buôn bán một gói thuốc lá nhập lậu mức phạt đến 3 triệu đồng. Đây cũng có thể coi là động thái mạnh của Chính phủ nhằm kiểm soát tình trạng buôn lậu ngày càng gia tăng.

Thuốc lá lậu được bày bán công khai ở mọi nơi (nguồn ảnh Internet)

Hiện nay trên thị trường Việt Nam có 5 nhãn hàng thuốc lá được sản xuất tại Việt Nam và chia nhau 72% thị phần. Những doanh nghiệp này đang phải gánh rất nhiều khoản thuế và chính sự kiểm soát không được nguồn thuốc lá lậu là nguyên nhân gây nên sự cạnh tranh không sòng phẳng và khó khăn cho các doanh nghiệp.

“Thuốc lá nhập lậu không phải trả thuế, không gây áp lực lên doanh thu của Chính phủ và không giống như các doanh nghiệp sản xuất trong nước, họ không phải tuân thủ chất lượng, quy trình kiểm tra theo quy định của Bộ Y Tế và các quy chuẩn quốc tế” – ông Nguyễn Công Minh Bảo thuộc công ty thuốc lá Nhật Bản JTI cho biết.

Cụ thể, trên mỗi bao thuốc lá lậu không in hình ảnh cảnh báo về tác hại của thuốc lá đối với người tiêu dùng; quy trình sản xuất không theo những nguyên tắc bắt buộc sự phê duyệt của Bộ Y tế… Chưa hết, thuốc lá lậu đang lưu thông trên thị trường hiện nay không chịu bất cứ loại thuế nào, những sản phẩm này cũng không phải trích Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá… nên bán giá rẻ hơn sản phẩm sản xuất trong nước và thuốc lá nhập chính ngạch. Từ đó dẫn tới tăng sức mua và thu hẹp thị phần của các sản phẩm chịu thuế.

Nghiên cứu của Viện Kinh tế Kỹ thuật Thuốc lá (Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam) cũng cho thấy, hai nhãn hàng thuốc lá Jet và Hero chiếm 28% thị phần nhưng không tuân thủ bất kỳ quy định nào của pháp luật Việt Nam như: Không có hình ảnh cảnh báo sức khỏe trên vỏ hộp, không ghi rõ nơi, ngày sản xuất, hạn sử dụng, không thực hiện quy định về công bố chất lượng, quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, lộ trình giảm Tar và Nicotin. Trong khi đó, hàm lượng các chất độc hại chứa trong hai loại thuốc lá này cực cao, trực tiếp gây nguy hiểm nghiêm trọng đến sức khỏe người hút.

Ngoài tác động tiêu cực cho nền kinh tế, thuốc lá lậu mà chủ yếu thuốc Jet và Hero là thủ phạm chính gây họa đến sức khỏe cho người tiêu dùng. Theo Viện Kinh tế kỹ thuật thuốc lá, một thành phần vô cùng độc hại đã được tìm thấy trong mẫu sợi của hai nhãn thuốc lá lậu Jet và Hero là coumarin. Chất coumarin là chất cấm trên toàn thế giới, có khả năng gây ngộ độc, đặc biệt thành phần này có trong thuốc diệt chuột. Bác sĩ Tiến Dũng – Trưởng khoa Nam học Bệnh viện Bình Dân – TP. Hồ Chí Minh, coumarin là một chất kháng đông liều cao, là một chất độc đối với sức khỏe con người.

Hoài Thu

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Back to top button