Giáo dục

Lũ lụt ở Miền Trung: Sự tác động trở lại của “mẹ thiên nhiên”

Những năm gần đây, cả nước nói chung và khu vực ven biển của Việt Nam nói riêng đang phải đối mặt với tác động nghiêm trọng do thiên tai gây ra. Lũ lụt và sạt lở đất ở miền Trung là minh chứng rõ nét cho thấy xu hướng rủi ro thiên tai diễn ra hết sức khôn lường.

Việt Nam được đánh giá là một trong những nước chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của biến đổi khí hậu. Các hiện tượng thời tiết như bão, lũ, sạt lở, hạn hán, nước biển dâng… là những biểu hiện chính của biến đổi khí hậu được cho là ngày càng có tác động tiêu cực trên phạm vi cả nước.

Nhiều tỉnh miền Trung từ lâu đã được xem là rốn lũ của cả nước. Với đặc điểm cơ bản của tự nhiên như các sông thường ngắn, lòng sông dốc và hẹp, thời gian xảy ra lũ rất nhanh kèm theo nhiều vùng địa chất yếu… nên thường xuyên chịu tổn thất lớn về người và tài sản trong mùa lũ hàng năm.

Tuy nhiên, trận lũ tháng 10 năm 2020 vừa qua gây ra cho các tỉnh miền Trung được coi là chưa từng có trong lịch sử.

Mưa lũ kéo dài kèm sạt lở đất tại miền Trung đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Mưa lớn phá hỏng gây thiệt hại nghiêm trọng nhiều công trình cầu đường trên địa bàn, ước tính tổng thiệt hại hơn 350 tỷ đồng. Trong đó, ngành đường sắt thiệt hại hàng chục tỷ đồng vì mưa lũ. Dự kiến để khắc phục được hậu quả đối với ngành giao thông ở một số tỉnh miền Trung phải mất thời gian tương đối dài.

Tình cảnh nước lũ dâng cao khiến hàng nghìn hộ gia đình lâm vào cảnh khó khăn, túng thiếu nhu yếu phẩm.

Ngập lụt trên phạm vi rộng từ Quảng Bình đến Quảng Nam khiến cho hàng nghìn hộ dân ở 06 địa phương lâm vào cảnh khó khăn, túng thiếu nhu yếu phẩm, nhiều trường hợp thương vong hoặc mất tích.

Chỉ trong vòng 03 tuần kể từ 6/10, liên tiếp hứng chịu ảnh hưởng của nhiều cơn bão và áp thấp nhiệt đới đổ bộ vào miền Trung, mưa lũ kéo dài khiến 130 người chết và 18 người mất tích.

Nhiều diện tích hoa màu, nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại nặng nề, với con số ghi nhận được với gần 9.300 ha lúa và hoa màu bị ngập và hư hại, gần 935.000 con gia súc và gia cầm bị chết và nước cuốn trôi. Theo thống kê sơ bộ, tổng thiệt hại do mưa lũ đến nay ở miền Trung ước tính là hơn 1.000 tỷ đồng.

Vậy nguyên nhân nào dẫn đến trận lũ lịch sử tại miền Trung? Ngoài nguyên nhân khách quan là do điều kiện địa hình đặc thù của các lưu vực sông ở miền Trung, nguyên nhân chủ quan được coi là tác nhân chính dẫn đến thiên tai thảm khốc này.

Trong hơn một thập kỷ trở lại đây, với nhu cầu khai thác tài nguyên phục vụ cho phát triển kinh tế cũng như tốc độ đô thị hóa gia tăng nhanh chóng nhưng đi kèm với sự phát triển kinh tế lại là vấn đề môi trường.

Các hoạt động của con người đang có tác động lớn đến môi trường tự nhiên. Sự mất cân bằng tự nhiên là tác nhân chính dẫn đến biến đổi khí hậu với các biểu hiện như hiện tượng thời tiết bất thường, thiên tai gia tăng… Các nhà khoa học đã từng cảnh báo, tàn phá thiên nhiên là cái giá phải trả rất đắt do con người gây ra.

Tuy nhiên, nhiều quốc gia, nhất là quốc gia đang phát triển dường như chưa thực sự quan tâm về cảnh báo này và tiếp tục khai thác nguồn tài nguyên không bền vững và phá hủy môi trường.

Theo ước tính sơ bộ, thiệt hại về kinh tế do mưa bão tại miền Trung ước tính hơn 1000 tỷ đồng.

Theo thống kê, tổng thiệt hại về kinh tế do thiên tai gây ra đối với Việt Nam trong 10 năm giai đoạn 2009 – 2019 gần 250 nghìn tỷ đồng. Dự báo đến năm 2030, thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra cho nước ta ước tính có thể lên đến 11% GDP. Trong tương lai, nếu không có quan tâm thích đáng hơn nữa và hành động quyết liệt từ các nhà hoạch định chính sách, tổ chức doanh nghiệp và cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường và khai thác hợp lý nguồn tài nguyên, các thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra là vô cùng nghiêm trọng, và đe dọa đến sự phát triển bền vững của bất kỳ một quốc gia nào trên thế giới.

Do vậy, hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường sẽ giúp chúng ta được hưởng lợi giá trị vô giá mà “mẹ thiên nhiên” đem lại trên con đường hướng tới sự phát triển bền vững trên toàn thế giới.

Hà Linh

Back to top button