Ngân hàng Việt tăng tốc hiện diện tại Trung tâm Tài chính Quốc tế

Ngân hàng nội tận dụng lợi thế “sân nhà”

Hàng loạt ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank, TPBank, HDBank, SHB, MB, LPBank và Nam A Bank đã thông qua chủ trương xây dựng ngân hàng con 100% vốn tại đặc khu tài chính này nhằm mở rộng hoạt động theo chuẩn quốc tế.

Trong bối cảnh dư địa vốn trong nước ngày càng thu hẹp, VIFC được kỳ vọng trở thành “đường ống dẫn vốn” chiến lược cho nền kinh tế. Dự kiến năm 2026, tổng huy động toàn nền kinh tế chỉ đạt khoảng 21-22 triệu tỷ đồng, trong khi tổng dư nợ cho vay đã chạm ngưỡng 21 triệu tỷ đồng. Khoảng cách giữa huy động và tín dụng chỉ còn khoảng 1 triệu tỷ đồng, tạo áp lực lớn lên khả năng cung ứng vốn trung và dài hạn.

Trong nhóm ngân hàng tiên phong, Vietcombank dự kiến rót khoảng 3.000 tỷ đồng để thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Pháp nhân này sẽ triển khai các dịch vụ tài chính và ngân hàng thương mại theo chuẩn quốc tế, đồng thời tập trung vào công nghệ số.

Tương tự, TPBank cũng lên kế hoạch thành lập ngân hàng con với vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng. Phần lớn ngân hàng hiện lựa chọn mức vốn ban đầu quanh ngưỡng này, cho thấy cách tiếp cận khá thận trọng trong giai đoạn đầu hiện diện tại VIFC.

Các ngân hàng Việt có lợi thế trong việc hiểu doanh nghiệp nội địa, nắm rõ đặc thù pháp lý và có khả năng định giá tài sản bảo đảm phù hợp với thị trường Việt Nam. Ngoài ra, năng lực triển khai và giám sát dự án thực tế cũng là điểm mạnh đáng kể.

Trong khi nhiều dòng vốn quốc tế thường e ngại rủi ro thực thi và thiếu minh bạch, các ngân hàng nội địa lại có khả năng theo dõi sát dòng tiền, kiểm soát tiến độ và quản lý tài sản bảo đảm trực tiếp. Nhờ đó, họ được kỳ vọng sẽ trở thành “mắt xích” bảo chứng an toàn cho dòng vốn quốc tế khi chảy vào VIFC.

Một trong những định hướng quan trọng của trung tâm tài chính này là phát triển thị trường mua bán nợ thứ cấp. Sau khi ngân hàng hoàn tất cấp vốn cho dự án, các khoản nợ sẽ được đưa lên nền tảng chuyên biệt để giao dịch lại.

Cơ chế này giúp tăng thanh khoản cho thị trường vốn, đồng thời mở rộng sự tham gia của nhiều định chế tài chính quốc tế. Tuy nhiên, để thị trường vận hành hiệu quả, yêu cầu cốt lõi là phải xây dựng được nền tảng công nghệ hiện đại và cơ chế minh bạch dữ liệu.

Áp lực chuẩn quốc tế và bài toán nhân lực

Dù cơ hội mở ra rất lớn, hành trình bước ra sân chơi tài chính toàn cầu của các ngân hàng Việt vẫn đối mặt với nhiều thách thức.

Thách thức lớn nhất là khả năng thích nghi với các chuẩn mực tài chính quốc tế. Các ngân hàng muốn hoạt động hiệu quả tại VIFC phải làm quen với hệ thống thông luật quốc tế, chuẩn kế toán toàn cầu, tiêu chuẩn xếp hạng dự án và quy định của các cơ quan tài phán quốc tế.

Đặc biệt, ở các dự án quy mô tỷ USD như điện khí LNG hay hạ tầng năng lượng, bộ tiêu chí thẩm định quốc tế đã được chuẩn hóa từ hàng chục năm trước với yêu cầu rất khắt khe. Nếu không chủ động nâng cấp năng lực thẩm định và quản trị rủi ro, các ngân hàng Việt sẽ khó tham gia sâu vào chuỗi giá trị tài chính toàn cầu.

Song song với đó là áp lực củng cố nguồn vốn trung và dài hạn để đủ khả năng hợp vốn cùng các định chế ngoại. Các ngân hàng cũng phải đầu tư mạnh vào nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở các lĩnh vực như ngân hàng đầu tư, tài trợ dự án quốc tế và quản trị rủi ro xuyên biên giới.

Giới chuyên gia cho rằng VIFC sẽ là môi trường quan trọng để đội ngũ tài chính Việt Nam học hỏi và tiếp cận chuẩn quốc tế trong vòng 5-10 năm tới. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, việc chuẩn bị nội lực về vốn và con người là trách nhiệm tự thân của mỗi ngân hàng.

Đáng chú ý, dù đã có hơn 10 tập đoàn tài chính lớn toàn cầu như JPMorgan Chase, Bank of America, Bank of China hay Mitsubishi UFJ Financial Group bày tỏ quan tâm tới VIFC, đến nay vẫn chưa có sự hiện diện chính thức của ngân hàng ngoại.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ các điều kiện pháp lý hiện hành, đặc biệt là yêu cầu xếp hạng tín nhiệm quá cao theo Nghị định 329/2025/NĐ-CP. Theo quy định, các ngân hàng nước ngoài muốn thành lập ngân hàng 100% vốn hoặc chi nhánh tại VIFC phải đạt mức tín nhiệm từ AA- hoặc Aa3 trở lên.

Nhiều chuyên gia cho rằng tiêu chí này vượt quá mặt bằng chung toàn cầu và khiến phần lớn định chế tài chính quốc tế khó đáp ứng. Việc thiếu vắng ngân hàng ngoại có thể ảnh hưởng đến sức hút và thanh khoản của VIFC trong giai đoạn đầu.

Dù vậy, việc các ngân hàng Việt chủ động hiện diện tại VIFC cho thấy ngành ngân hàng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi chiến lược mới. Đây không chỉ là bước mở rộng hoạt động kinh doanh mà còn là quá trình chuẩn bị dài hạn để hệ thống tài chính Việt Nam từng bước hội nhập sâu hơn với thị trường vốn toàn cầu.