Nông nghiệp

Chính sách nông nghiệp vẫn nằm trên giấy, thực thi vào thực tế vẫn còn yếu kém

Ngày 19/11, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách, với sự hỗ trợ của tổ chức Oxfam Việt Nam, tổ chức Diễn đàn Nông nghiệp Mùa Thu 2020 với chủ đề: “Định hướng chính sách nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh đại dịch COVID-19”.

Toàn cảnh diễn đàn

Diễn đàn được tổ chức với chủ đề các định hướng chính sách nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid. Ban tổ chức mong muốn được lắng nghe các nhà khoa học, nhà quản lý, hoạch định chính sách, doanh nghiệp, người nông dân và các nhà báo đóng góp ý kiến để cùng thảo luận về các vấn đề chính sách nông nghiệp quan trọng, đảm bảo thích ứng tốt với những tác động của đại dịch Covid hiện nay cũng như trong thời gian tới. 

Tại diễn đàn, Ông Vũ Xuân Việt, Điều phối Chương trình và Chiến dịch, Tổ chức Oxfam Việt Nam cho biết, nền nông nghiệp Việt Nam chủ yếu dựa trên nền tảng quy mô hộ nhỏ lẻ. Đây là một thách thức không nhỏ bởi nước ta đang ở thời điểm tổ chức lại một nền sản xuất theo hướng lớn và tập trung. Chính vì nguyên nhân này mà hiệu quả kinh tế nước ta chưa cao.

Ông Vũ Xuân Việt, Điều phối Chương trình và Chiến dịch, Tổ chức Oxfam Việt Nam.

Bên cạnh đó, tình hình thiên tai tại Việt Nam ngày một bất thường hơn trước những thách thức biến đổi khí hậu, thể hiện rõ nhất ở hai khía cạnh: năng suất giảm và thu hẹp diện tích đất canh tác. Riêng 2017 thiệt hại do thiên tai gây ra tới 60.000 tỷ đồng, chiếm 1,5% GDP, năm 2018 thiệt hại hơn 30.000 tỷ đồng. 

Tính đến 15/11/2020, theo ước tính của Ban Chỉ đạo TƯ về PCTT, thiệt hại về kinh tế do các loại hình thiên tai là hơn 35.181 tỷ đồng cho thấy tổn thương đối với nền kinh tế nói chung và trong đó riêng khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn sẽ đối tượng tổn thương đầu tiên và nặng nề nhất. 

Đặc biệt, trong bối cảnh đại dịch Covid tiếp tục có những tác động trực tiếp và to lớn đối với các chuỗi giá trị nông nghiệp, gây đứt gãy các chuỗi cung ứng và tăng nguy cơ tái nghèo của những nông hộ quy mô nhỏ.

Ngoài ra là những ảnh hưởng từ dịch tả lợn châu Phi, virus khảm lá sắn… ảnh hưởng đến chất lượng và năng suất sản phẩm, tác động tiêu cực trực tiếp đến đời sống người dân và nền kinh tế đất nước.

Vì những thách thức về thiên tai và dịch bệnh, chúng ta sẽ cần những chính sách và giải pháp đồng bộ để giải quyết tốt những thách thức nêu trên. Các khoản chi của Chính phủ vào các dịch vụ xã hội, bao gồm y tế, nước và năng lượng để nâng cao đời sống của người dân.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia tại diễn đàn, các chính sách hỗ trợ của Nhà nước chỉ mới nằm trên giấy. “Nhà nước chỉ mới ban chính sách chứ chưa làm chính sách, việc thực thi các chính sách vẫn còn yếu kém”, luật sư Ngô Văn Hiệp nhận định tại diễn đàn.

Ông Phạm Ngọc Minh Quân, đại diện doanh nghiệp trồng nấm Đà Lạt cho biết: “Đối với những doanh nghiệp nhỏ và vừa như doanh nghiệp của tôi thì hiện nay chưa có cơ hội tiếp cận được các chính sách của nhà Nước về khuyến khích phát triển nông nghiệp kể cả trước và sau khi đại dịch Covid xảy ra”.

Ông Nguyễn Văn Thứ, Giám đốc Công ty GC Food chia sẻ, việc giải cứu nông sản có thật sự là giải giáp tối ưu để cứu người dân hay không?

“Vì đại dịch Covid-19, việc xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc gặp nhiều khó khăn, nhiều vụ giải cứu nông sản được người dân trong nước rất ủng hộ. Tuy nhiên, việc giải cứu những nông sản xuất khẩu này vô tình làm cho giá của nông sản bị giảm đối với những người dân trồng chỉ bán trong nội địa”. 

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan bày tỏ: Covid-19 chỉ là cái cớ để các doanh nghiệp bày tỏ việc đứt gãy các chuỗi cung ứng, nhưng việc đứt gãy thực chất đã xảy ra từ trước với nhiều nguyên nhân như dịch tả lợn châu Phi, virus khảm lá sắn…  Nhưng việc đứt gãy lần này vừa là thách thức vừa là cơ hội để từ bỏ những cái không phù hợp trước đó để tập trung phát triển những cái có tiềm năng phát triển ở thời điểm hiện tại. 

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam chỉ tập trung nhiều về số lượng, trồng được bao nhiêu ha, quy mô trồng trọt cao như thế nào… mà quên mất chất lượng sản phẩm mới thật sự quan trọng trong việc phát triển bền vững. 

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nêu quan điểm tại diễn đàn

Chuyên gia đề xuất, nên từ bỏ những chính sách diện rộng, những chính sách lấy số lượng làm tiêu chuẩn mà phải xây dựng và phát triển những chính sách ưu tiên và đảm bảo về chất lượng sản phẩm.

Thứ nhất, chủ chốt và quan trọng nhất là vấn đề an toàn thực phẩm và an ninh dinh dưỡng. Thực tế, Mộc Châu là huyện phát triển về nông nghiệp nhưng tỷ lệ suy dinh dưỡng lại ở mức cao bất ngờ. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi của huyện lên đến 30,4%, suy dinh dưỡng thể nhẹ cân chiếm 18,5%. Như vậy cho thấy sự trái ngược trong thực trạng nông nghiệp và tỷ lệ dinh dưỡng của các sản phẩm.

Thứ hai, cần hướng tới chất lượng chuẩn mực cao. Chỉ khi có chất lượng tốt thì mới có thể xây dựng một nền nông nghiệp uy tín và phát triển lâu dài đặc biệt là khi các hiệp định như EVFTA và CPTPP có hiệu lực tại Việt Nam.

Thứ ba là hiệu quả nông nghiệp, tránh thất thoát trong quá trình thu hoạch và vận chuyển.

Thứ tư là tính bền vững, phát triển nông nghiệp phải gắn liền với bảo vệ môi trường. Canh tác đồng thời cần phải bảo vệ tài nguyên đất, nước… Nếu chúng ta chỉ nhìn ngắn hạn và làm ô nhiễm các tài nguyên trên thì sẽ không còn chỗ cho nền nông nghiệp bền vững nữa.

Trần Thùy – Linh Chi

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Back to top button